Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Το γένος Russula
Το Russula είναι ένα μεγάλο και ταξινομικά περίπλοκο γένος βασιδιομυκήτων της οικογένειας Russulaceae. Περιλαμβάνει εκατοντάδες είδη, πολλά από τα οποία παρουσιάζουν παρόμοια μακροσκοπικά χαρακτηριστικά.
Τα καρποσώματά τους αναπτύσσονται πάνω στο έδαφος και διαθέτουν συνήθως σαρκώδες καπέλο, κεντρικό πόδι και ελάσματα στην κάτω επιφάνεια.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα του γένους είναι η εύθραυστη σάρκα. Τα ελάσματα και το πόδι σπάζουν συχνά καθαρά αντί να λυγίζουν, επειδή περιέχουν ομάδες σφαιρικών κυττάρων που ονομάζονται σφαιροκύστεις.
Για αυτόν τον λόγο, τα είδη του γένους είναι γνωστά στα αγγλικά ως brittlegills.
Η καταγραφή από την Ακανθού
Τα μανιτάρια που παρουσιάζονται στην ανάρτηση φωτογραφήθηκαν στην Ακανθού της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 26 Δεκεμβρίου 2014.
Η κόκκινη απόχρωση του καπέλου και τα υπόλοιπα ορατά μορφολογικά χαρακτηριστικά παραπέμπουν σε είδος του γένους Russula, πιθανώς στη Russula sanguinaria.
Ωστόσο, η αναγνώριση πολλών ειδών του γένους δεν μπορεί να βασιστεί με ασφάλεια μόνο σε φωτογραφίες. Απαιτεί εξέταση νωπού δείγματος, του χρώματος του αποτυπώματος των σπορίων, της γεύσης και της οσμής, μικροσκοπικών χαρακτηριστικών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλυση DNA.
Για αυτόν τον λόγο, η επιστημονικά ασφαλέστερη παρουσίαση του συγκεκριμένου δείγματος είναι:
Russula sp., πιθανώς Russula sanguinaria.
Δεν δημοσιεύονται ακριβείς συντεταγμένες της θέσης παρατήρησης.
Η πιθανή Russula sanguinaria
Η Russula sanguinaria (Schumach.) Rauschert είναι είδος που χαρακτηρίζεται συνήθως από κόκκινο έως αιματόχρωμο καπέλο και πόδι που μπορεί να είναι λευκό ή να παρουσιάζει ρόδινες και κόκκινες αποχρώσεις.
Η αγγλική κοινή ονομασία Bloody Brittlegill αναφέρεται στο χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα του καρποσώματος.
Η ονομασία sanguinaria προέρχεται από τη λατινική λέξη sanguis, που σημαίνει αίμα.
Το χρώμα από μόνο του δεν επαρκεί για αναγνώριση, καθώς πολλά είδη Russula διαθέτουν κόκκινο, ρόδινο ή πορφυρό καπέλο.
Το καπέλο
Στην Russula sanguinaria, το καπέλο μπορεί να φτάσει περίπου τα 4–10 εκατοστά σε διάμετρο, αν και οι διαστάσεις μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες ανάπτυξης.
Στα νεαρά καρποσώματα είναι κυρτό. Καθώς ωριμάζει, γίνεται επίπεδο και τελικά μπορεί να παρουσιάσει κεντρική κοιλότητα.
Η επιφάνειά του είναι λεία και μπορεί να γίνεται ελαφρώς κολλώδης όταν είναι υγρή. Το χρώμα κυμαίνεται από έντονο κόκκινο και αιματόχρωμο μέχρι ρόδινο, μερικές φορές με πιο ανοιχτές ή ξεθωριασμένες περιοχές.
Η επιδερμίδα του καπέλου συνήθως αποχωρίζεται μόνο σε περιορισμένο τμήμα κοντά στην περιφέρεια.
Τα ελάσματα
Τα ελάσματα βρίσκονται πυκνά τοποθετημένα κάτω από το καπέλο. Είναι αρχικά υπόλευκα και αργότερα αποκτούν κρεμ ή ωχροκίτρινη απόχρωση καθώς ωριμάζουν τα σπόρια.
Προσφύονται στο πόδι ή κατεβαίνουν ελαφρώς πάνω σε αυτό. Μπορεί να παρουσιάζουν διακλαδώσεις, ιδιαίτερα κοντά στο πόδι.
Όπως συμβαίνει στα περισσότερα είδη του γένους, είναι εύθραυστα και σπάζουν εύκολα όταν πιεστούν.
Το αποτύπωμα των σπορίων της Russula sanguinaria αναφέρεται ως κρεμ έως ανοιχτό ωχροκίτρινο.
Το πόδι και η σάρκα
Το πόδι είναι κυλινδρικό, συμπαγές στα νεαρά δείγματα και συχνά γίνεται περισσότερο σπογγώδες με την ηλικία.
Μπορεί να είναι λευκό, αλλά συχνά παρουσιάζει ρόδινες ή κόκκινες αποχρώσεις. Σε ώριμα καρποσώματα μπορεί να εμφανίσει γκριζωπές ή θαμπές περιοχές.
Δεν διαθέτει δακτύλιο ούτε βόλβα στη βάση του.
Η σάρκα είναι λευκή και εύθραυστη. Η οσμή αναφέρεται συνήθως ως ασθενής ή ελαφρώς φρουτώδης, ενώ η γεύση της Russula sanguinaria είναι καυτερή, πιπεράτη και μερικές φορές πικρή.
Η δοκιμή γεύσης άγριων μανιταριών δεν πρέπει να πραγματοποιείται από άτομα χωρίς ειδική μυκητολογική εμπειρία.
Μικροσκοπική αναγνώριση
Η ασφαλέστερη αναγνώριση απαιτεί μικροσκοπική εξέταση των σπορίων και των κυττάρων της επιφάνειας του καπέλου.
Τα σπόρια των ειδών Russula φέρουν χαρακτηριστική διακόσμηση από φύματα, ακίδες ή δικτυώσεις, η μορφή και οι διαστάσεις των οποίων βοηθούν στη διάκριση συγγενικών ειδών.
Εξετάζονται επίσης τα βασίδια, τα κυστίδια και η δομή της επιδερμίδας του καπέλου. Μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν ειδικές χημικές αντιδράσεις σε διαφορετικά τμήματα του καρποσώματος.
Η μοριακή ανάλυση έχει αποκαλύψει ότι ορισμένες ομάδες που παλαιότερα θεωρούνταν ένα είδος περιλαμβάνουν περισσότερες, στενά συγγενικές εξελικτικές γραμμές.
Μυκορριζική σχέση με τα δέντρα
Τα είδη του γένους Russula είναι εκτομυκορριζικοί μύκητες. Το πραγματικό σώμα του μύκητα αποτελείται κυρίως από ένα δίκτυο μικροσκοπικών υφών μέσα στο έδαφος.
Οι υφές συνδέονται με τις λεπτές ρίζες δέντρων και σχηματίζουν μια αμοιβαία επωφελή σχέση. Ο μύκητας βοηθά το δέντρο να απορροφά νερό και ανόργανα θρεπτικά στοιχεία, ενώ λαμβάνει από αυτό υδατάνθρακες που παράγονται με τη φωτοσύνθεση.
Η Russula sanguinaria συνδέεται κυρίως με πεύκα και εμφανίζεται συχνά σε κωνοφόρα δάση ή σε περιοχές όπου υπάρχουν πεύκα.
Το μανιτάρι που βλέπουμε πάνω από το έδαφος είναι μόνο το προσωρινό αναπαραγωγικό καρπόσωμα ενός πολύ μεγαλύτερου και μακρόβιου υπόγειου οργανισμού.
Περίοδος καρποφορίας στην Κύπρο
Στην Κύπρο, τα περισσότερα εδαφόβια μανιτάρια εμφανίζονται μετά τις φθινοπωρινές και χειμερινές βροχοπτώσεις.
Η υγρασία του εδάφους, η θερμοκρασία, το υψόμετρο, η βλάστηση και η διάρκεια των βροχών καθορίζουν τον χρόνο και την αφθονία της καρποφορίας.
Η καταγραφή της 26ης Δεκεμβρίου 2014 συμφωνεί με την αναμενόμενη χειμερινή περίοδο εμφάνισης μυκήτων σε χαμηλότερα και θερμότερα μεσογειακά υψόμετρα.
Η απουσία καρποσωμάτων σε μια ξηρή χρονιά δεν σημαίνει ότι ο μύκητας έχει εξαφανιστεί. Το υπόγειο μυκήλιο μπορεί να παραμένει ζωντανό και να καρποφορήσει όταν επανέλθουν κατάλληλες συνθήκες.
Παρόμοια κόκκινα είδη
Η αναγνώριση των κόκκινων ειδών Russula είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Παρόμοιο κόκκινο καπέλο μπορεί να εμφανίζεται σε είδη όπως:
- Russula emetica,
- Russula sardonia,
- Russula torulosa,
- Russula rosea,
- Russula paludosa,
- καθώς και σε άλλες συγγενικές μορφές.
Τα είδη αυτά διαφέρουν ως προς το δέντρο με το οποίο συμβιώνουν, το χρώμα του ποδιού και των ελασμάτων, τη γεύση, το αποτύπωμα των σπορίων, τις χημικές αντιδράσεις και τα μικροσκοπικά χαρακτηριστικά.
Η μεταβολή του χρώματος λόγω ηλικίας, βροχής, ηλιακής ακτινοβολίας ή ξηρασίας δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αναγνώριση από φωτογραφίες.
Βρώση και ασφάλεια
Η Russula sanguinaria θεωρείται μη εδώδιμο είδος. Η καυτερή και πικρή σάρκα της την καθιστά ακατάλληλη για κατανάλωση, ενώ παρόμοια είδη μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές.
Η πιθανή αναγνώριση του δείγματος ως Russula sanguinaria δεν αποτελεί πιστοποίηση καταλληλότητας για κατανάλωση.
Κανένα άγριο μανιτάρι δεν πρέπει να καταναλώνεται με βάση φωτογραφίες, εφαρμογές αναγνώρισης ή πληροφορίες από το διαδίκτυο. Η ασφαλής αναγνώριση απαιτεί εξέταση ολόκληρου, νωπού καρποσώματος από άτομο με αποδεδειγμένη μυκητολογική εμπειρία.
Σε περίπτωση κατανάλωσης άγνωστου μανιταριού και εμφάνισης συμπτωμάτων, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τις ιατρικές υπηρεσίες ή το Κέντρο Δηλητηριάσεων.
Οικολογική σημασία
Οι μυκορριζικοί μύκητες αποτελούν βασικό τμήμα των δασικών οικοσυστημάτων. Συμβάλλουν στην ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των δέντρων, στη μεταφορά θρεπτικών στοιχείων και στη λειτουργία του εδάφους.
Τα καρποσώματά τους αποτελούν τροφή για ασπόνδυλα, μικρά θηλαστικά και άλλους οργανισμούς. Μετά την αποσύνθεσή τους, τα θρεπτικά στοιχεία επιστρέφουν στο έδαφος.
Η συλλογή ενός μεμονωμένου καρποσώματος για επιστημονική εξέταση δεν καταστρέφει συνήθως το υπόγειο μυκήλιο. Η άσκοπη καταστροφή, η υπερβολική συλλογή και η υποβάθμιση του ενδιαιτήματος πρέπει, ωστόσο, να αποφεύγονται.
Ταξινομική παρατήρηση
Το όνομα Russula sanguinaria (Schumach.) Rauschert είναι αποδεκτό από το Index Fungorum.
Στην παλαιότερη βιβλιογραφία το είδος συναντάται συχνά με διαφορετικές ονομασίες ή με συγκεχυμένη χρήση του ονόματος Russula sanguinea. Η σύγχρονη ταξινομική έρευνα αντιμετωπίζει ορισμένα από αυτά τα ονόματα ως ξεχωριστές οντότητες, ανάλογα με την πηγή και την ταξινομική ερμηνεία.
Για αυτόν τον λόγο, ο προσδιορισμός παλαιών φωτογραφιών χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο στην ομοιότητα του κόκκινου χρώματος.
Ταξινόμηση
Russula sp. – Possibly Russula sanguinaria from Akanthou, Cyprus
Text by George Konstantinou
The Genus Russula
Russula is a large and taxonomically complex genus of basidiomycete fungi in the family Russulaceae. It contains hundreds of species, many of which possess similar macroscopic features.
Their fruiting bodies develop upon the ground and generally possess a fleshy cap, central stem and gills on the underside.
A characteristic feature of the genus is its brittle flesh. The gills and stem frequently snap cleanly instead of bending because they contain groups of approximately spherical cells known as sphaerocysts.
Species of the genus are consequently known in English as brittlegills.
The Record from Akanthou
The mushrooms presented in this post were photographed at Akanthou in the Famagusta District on 26 December 2014.
The red cap and other visible characteristics indicate a species of Russula, possibly Russula sanguinaria.
However, many species within this genus cannot be identified reliably from photographs alone. Examination of a fresh specimen, spore-print colour, taste and odour, microscopic characteristics and, in some cases, DNA analysis are required.
The scientifically safest presentation of this specimen is therefore:
Russula sp., possibly Russula sanguinaria.
The precise coordinates of the observation are not published.
The Possible Russula sanguinaria
Russula sanguinaria (Schumach.) Rauschert is generally characterised by a red to blood-red cap and a stem that may be white or flushed with pink and red.
Its English common name, Bloody Brittlegill, refers to the characteristic red colour of the fruiting body.
The epithet sanguinaria is derived from the Latin word sanguis, meaning blood.
Colour alone is insufficient for identification because many Russula species possess red, pink or purple caps.
The Cap
In Russula sanguinaria, the cap may reach approximately 4–10 centimetres in diameter, although dimensions vary according to growing conditions.
It is convex in young fruiting bodies. As it matures, it becomes flattened and may eventually develop a central depression.
The surface is smooth and can become slightly sticky when wet. Its colour ranges from vivid red and blood-red to pink, sometimes with paler or faded areas.
The cap cuticle generally peels only for a limited distance near the margin.
The Gills
The gills are closely arranged beneath the cap. They are initially whitish and later become cream or pale ochre as the spores mature.
They are attached to the stem or run slightly down it. Forking may occur, particularly near the stem.
As in most members of the genus, the gills are brittle and break readily when pressed.
The spore print of Russula sanguinaria is reported as cream to pale ochre.
The Stem and Flesh
The stem is cylindrical, firm in young specimens and often becomes more spongy with age.
It may be white but frequently displays pink or red colouring. Mature fruiting bodies may develop greyish or dull areas.
It possesses neither a ring nor a volva at its base.
The flesh is white and brittle. Its smell is generally described as faint or slightly fruity, while the taste of Russula sanguinaria is hot, peppery and sometimes bitter.
Tasting wild mushrooms should not be attempted by anyone without specialist mycological experience.
Microscopic Identification
Reliable identification requires microscopic examination of the spores and cells forming the cap surface.
Spores of Russula species possess characteristic ornamentation composed of warts, spines or connecting ridges. Their form and dimensions help separate related species.
The basidia, cystidia and structure of the cap cuticle are also examined. Special chemical reactions may additionally be tested upon different parts of the fruiting body.
Molecular analysis has revealed that some groups formerly regarded as single species contain several closely related evolutionary lineages.
Mycorrhizal Association with Trees
Species of Russula are ectomycorrhizal fungi. The main body of the fungus consists largely of a network of microscopic hyphae within the soil.
These hyphae connect with the fine roots of trees and form a mutually beneficial relationship. The fungus assists the tree in absorbing water and mineral nutrients, while receiving carbohydrates produced through photosynthesis.
Russula sanguinaria is associated mainly with pine trees and frequently occurs in coniferous woodland or other habitats containing pines.
The mushroom visible above the ground is only the temporary reproductive structure of a much larger and longer-lived underground organism.
Fruiting Season in Cyprus
In Cyprus, most terrestrial mushrooms appear following autumn and winter rainfall.
Soil moisture, temperature, elevation, vegetation and the duration of rainfall determine the timing and abundance of fruiting.
The observation on 26 December 2014 agrees with the expected winter fruiting period of fungi at lower and warmer Mediterranean elevations.
The absence of fruiting bodies during a dry year does not mean that the fungus has disappeared. Its underground mycelium may remain alive and fruit when suitable conditions return.
Similar Red Species
Identification of red Russula species is particularly difficult. Similar red caps occur in species including:
- Russula emetica,
- Russula sardonia,
- Russula torulosa,
- Russula rosea,
- Russula paludosa,
- and other related forms.
These species differ in their associated trees, stem and gill colours, taste, spore-print colour, chemical reactions and microscopic characteristics.
Colour changes caused by age, rain, sunlight or dry conditions make identification from photographs still more difficult.
Edibility and Safety
Russula sanguinaria is regarded as inedible. Its hot and bitter flesh makes it unsuitable for consumption, while similar species may cause gastrointestinal illness.
The possible identification of this specimen as Russula sanguinaria does not certify it as safe for consumption.
No wild mushroom should be eaten following identification from photographs, recognition applications or internet information. Safe identification requires examination of a complete fresh fruiting body by a person with demonstrated mycological expertise.
If an unidentified mushroom has been eaten and symptoms appear, medical services or the poisons information centre should be contacted immediately.
Ecological Importance
Mycorrhizal fungi are fundamental components of woodland ecosystems. They contribute to tree growth and resilience, nutrient transfer and soil function.
Their fruiting bodies provide food for invertebrates, small mammals and other organisms. After decomposition, their nutrients return to the soil.
Collecting an individual fruiting body for scientific examination does not generally destroy the underground mycelium. Needless destruction, excessive collection and habitat degradation should nevertheless be avoided.
Taxonomic Note
The name Russula sanguinaria (Schumach.) Rauschert is accepted by Index Fungorum.
Older literature frequently uses different names or applies Russula sanguinea inconsistently. Modern taxonomic sources may treat some of these names as separate entities depending upon the evidence and taxonomic interpretation.
The identification of older photographs consequently requires particular caution and must not be based solely upon similarity in red colouration.
Classification
Kingdom: Fungi
Phylum: Basidiomycota
Subphylum: Agaricomycotina
Class: Agaricomycetes
Order: Russulales
Family: Russulaceae
Genus: Russula Pers., 1796
Identification of the specimen: Russula sp.
Possible species: Russula sanguinaria (Schumach.) Rauschert
English common name of the possible species: Bloody Brittlegill
No comments:
Post a Comment