Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο

Flora of Cyprus - ORGANIZED LINKS - Χλωρίδα της Κύπρου - ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Κεντρική πύλη προς τους καταλόγους, τα άρθρα και τις φωτογραφικές ενότητες της κυπριακής χλωρίδας. / Central gateway to catalogues, articles and photographic sections on Cyprus flora.

Photos 10/11/2014 by George Konstantinou

Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Φωτογραφίες: 10 Νοεμβρίου 2014.
Η ροδιά και η θέση της στην κυπριακή ζωή
Η ροδιά, Punica granatum L., είναι φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό καρποφόρο δέντρο της οικογένειας Lythraceae. Καλλιεργείται από την αρχαιότητα και συνδυάζει εδώδιμους καρπούς, εντυπωσιακή ανθοφορία και σημαντική πολιτιστική αξία. Παλαιότερα κατατασσόταν στη χωριστή οικογένεια Punicaceae, η οποία περιλαμβάνεται πλέον στη Lythraceae.
Στην Κύπρο αποτελεί γνώριμο δέντρο κήπων, αυλών, περιβολιών και παραγωγικών φυτειών. Τα ρόδια καταναλώνονται νωπά ή χρησιμοποιούνται για χυμό και μαγειρική. Παρά τη μακρόχρονη παρουσία της, η ροδιά δεν θεωρείται ιθαγενές κυπριακό είδος: το Flora of Cyprus την κατατάσσει ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό ξενικό είδος — Naturalized non-invasive, NN.

Καταγωγή, εξάπλωση και ιστορία

Σύμφωνα με το Plants of the World Online του Kew, η φυσική εξάπλωση εκτείνεται από τη βορειοανατολική Τουρκία μέχρι το δυτικό και βόρειο Πακιστάν. Η πανάρχαια καλλιέργεια και μεταφορά της από τον άνθρωπο έχουν δημιουργήσει πολύ ευρύτερη σημερινή κατανομή.

Καλλιεργείται σε μεγάλο μέρος της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας, καθώς και σε άλλες περιοχές με κατάλληλο κλίμα. Η επιστημονική ονομασία Punica granatum δημοσιεύθηκε από τον Λινναίο το 1753. Η ιστορική σύνδεσή της με τη Μεσόγειο είναι τόσο ισχυρή, ώστε συχνά συγχέεται η παλιά καλλιεργητική παρουσία με τη φυσική καταγωγή της.

Περιγραφή και αναγνώριση

Συνήθως αναπτύσσεται ως πολύκλαδος θάμνος ή μικρό δέντρο, περίπου 3–6 μέτρων, αν και μπορεί να γίνει ψηλότερη. Παράγει συχνά παραφυάδες στη βάση, ενώ ορισμένοι βλαστοί καταλήγουν σε αγκαθωτές απολήξεις.

Τα φύλλα είναι απλά, ακέραια, γυαλιστερά, στενά επιμήκη έως λογχοειδή, συνήθως αντίθετα ή συγκεντρωμένα σε μικρές ομάδες. Τα άνθη έχουν παχύ, σαρκώδη, συνήθως πορτοκαλοκόκκινο κάλυκα, λεπτά ρυτιδωμένα πέταλα και πολυάριθμους στήμονες. Ο επίμονος κάλυκας σχηματίζει τη χαρακτηριστική «κορώνα» του ροδιού.

Οι καλλιεργούμενες μορφές παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία ως προς το μέγεθος, το χρώμα, τη γεύση και τη σκληρότητα των σπερμάτων. Υπάρχουν επίσης καλλωπιστικές μορφές, επιλεγμένες κυρίως για την ανθοφορία ή τη μικρή ανάπτυξή τους.

Άνθηση, επικονίαση και καρπόδεση

Το Flora of Cyprus αναφέρει περίοδο άνθησης Απρίλιο–Ιούνιο. Στο ίδιο φυτό εμφανίζονται άνθη με διαφορετική λειτουργία: ερμαφρόδιτα, που μπορούν να δώσουν καρπό, λειτουργικά αρσενικά με υποαναπτυγμένη ωοθήκη και ενδιάμεσες μορφές.

Επομένως, η πτώση μέρους των ανθέων είναι φυσιολογική και δεν σημαίνει υποχρεωτικά ασθένεια. Τα λειτουργικά αρσενικά άνθη δεν εξελίσσονται σε ρόδια. Η αναλογία των τύπων ανθέων, η ποικιλία και οι συνθήκες του δέντρου επηρεάζουν την παραγωγή.

Πολλές ποικιλίες είναι αυτογόνιμες, αλλά η σταυρεπικονίαση μπορεί να βελτιώσει την καρπόδεση. Τα έντομα που επισκέπτονται τα άνθη συμβάλλουν στη μεταφορά της γύρης.

Ο καρπός και το εδώδιμο τμήμα

Το ρόδι είναι εξειδικευμένος καρπός με δερματώδες περίβλημα και εσωτερικά διαμερίσματα, τα οποία χωρίζονται από λευκές ή κιτρινωπές μεμβράνες. Οι πολυάριθμοι σπόροι περιβάλλονται από χυμώδη ιστό.

Τα γνωστά «σπυριά» αποτελούνται από το σπέρμα και το σαρκώδες εξωτερικό περίβλημά του. Στη διεθνή εμπορική ορολογία ονομάζονται συχνά arils, παρότι βοτανικά το χυμώδες τμήμα προέρχεται από τη σαρκώδη σπερματική επιδερμίδα, τη sarcotesta.

Το εξωτερικό χρώμα μπορεί να είναι κιτρινωπό, ρόδινο, κόκκινο ή βαθύτερα πορφυρό. Αντίστοιχα, τα σπυριά ποικίλλουν από σχεδόν λευκά μέχρι βαθιά κόκκινα. Το έντονο κόκκινο χρώμα δεν εγγυάται γλυκιά γεύση: καθοριστική είναι η σχέση σακχάρων και οξέων.

Ετήσιος κύκλος ζωής και καρποφορία

Στις κυπριακές συνθήκες η ροδιά περνά χειμερινή περίοδο ληθάργου μετά τη φυλλόπτωση. Την άνοιξη εκπτύσσονται οι οφθαλμοί, αναπτύσσονται φύλλα και βλαστοί και ακολουθεί η ανθοφορία. Μετά την επικονίαση και την καρπόδεση, οι καρποί μεγαλώνουν το καλοκαίρι και ωριμάζουν από τα τέλη του καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο ή τις αρχές του χειμώνα, ανάλογα με την ποικιλία και την περιοχή.

Φυτά από μοσχεύματα μπορούν να δώσουν τους πρώτους καρπούς σχετικά νωρίς, συχνά μέσα σε 2–4 χρόνια, ενώ η πλήρης παραγωγική ανάπτυξη απαιτεί περισσότερο χρόνο. Η ροδιά είναι μακρόβια, αλλά η διάρκεια ζωής ενός δέντρου δεν ταυτίζεται με τη διάρκεια οικονομικά αποδοτικής παραγωγής.

Η ροδιά και η θέση της στην κυπριακή ζωή

Η ροδιά, Punica granatum L., είναι φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό καρποφόρο δέντρο της οικογένειας Lythraceae. Καλλιεργείται από την αρχαιότητα και συνδυάζει εδώδιμους καρπούς, εντυπωσιακή ανθοφορία και σημαντική πολιτιστική αξία. Παλαιότερα κατατασσόταν στη χωριστή οικογένεια Punicaceae, η οποία περιλαμβάνεται πλέον στη Lythraceae.

Στην Κύπρο αποτελεί γνώριμο δέντρο κήπων, αυλών, περιβολιών και παραγωγικών φυτειών. Τα ρόδια καταναλώνονται νωπά ή χρησιμοποιούνται για χυμό και μαγειρική. Παρά τη μακρόχρονη παρουσία της, η ροδιά δεν θεωρείται ιθαγενές κυπριακό είδος: το Flora of Cyprus την κατατάσσει ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό ξενικό είδος — Naturalized non-invasive, NN.

Καταγωγή, εξάπλωση και ιστορία

Περιγραφή και αναγνώριση

Άνθηση, επικονίαση και καρπόδεση

Ο καρπός και το εδώδιμο τμήμα

Ετήσιος κύκλος ζωής και καρποφορία

Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Κύπρο

Το Τμήμα Γεωργίας αναφέρει τις ακόλουθες ποικιλίες:

Ποικιλία	Βασικά χαρακτηριστικά
Wonderful	Μεγάλοι κόκκινοι καρποί, βαθύ κόκκινο εδώδιμο τμήμα και ημίσκληρα σπέρματα. Όψιμη, με ωρίμανση περίπου στις αρχές Νοεμβρίου.
Acco	Πρώιμη, γλυκιά, με κόκκινο χρωματισμό και μαλακά σπέρματα.
Σοκολάτα	Μεγάλοι καρποί με βιολετί φλοιό, γλυκά σπυριά και μαλακά σπέρματα. Ωρίμανση περίπου στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Σωτήρας	Μεγάλοι καρποί με χοντρό φλοιό και γλυκά, ανοιχτοκόκκινα σπυριά. Ωρίμανση περίπου στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Οι χρόνοι ωρίμανσης μεταβάλλονται με το μικροκλίμα και τη χρονιά.

Κλίμα, έδαφος και άρδευση

Η ροδιά προσαρμόζεται καλά σε περιοχές με θερμά καλοκαίρια και επαρκή ηλιοφάνεια. Η αντοχή της στην ξηρασία αφορά κυρίως την επιβίωση του φυτού· η παραγωγή ποιοτικών καρπών απαιτεί πιο σταθερή υδατική τροφοδοσία.

Αναπτύσσεται σε διαφορετικούς τύπους εδάφους, με σημαντική προϋπόθεση την καλή στράγγιση. Η παρατεταμένη κατάκλυση και ο ανεπαρκής αερισμός των ριζών ευνοούν προβλήματα. Οι παγετοί μπορούν να προκαλέσουν ζημιές, ανάλογα με την ένταση, τη διάρκεια και το στάδιο ανάπτυξης.

Στον κυπριακό κήπο ή οπωρώνα χρειάζεται άρδευση προσαρμοσμένη στο έδαφος και στον καιρό. Η απότομη εναλλαγή έντονης ξηρασίας με άφθονο νερό αυξάνει τον κίνδυνο σχισίματος. Η επιφανειακή εδαφοκάλυψη μπορεί να περιορίζει τις διακυμάνσεις υγρασίας, χωρίς να συσσωρεύεται υλικό πάνω στον κορμό.

Πολλαπλασιασμός, διαμόρφωση και κλάδεμα

Ο πολλαπλασιασμός γίνεται εύκολα με ξυλοποιημένα μοσχεύματα κατά την περίοδο ληθάργου και μπορεί επίσης να γίνει με παραφυάδες. Η σπορά είναι δυνατή, αλλά τα σπορόφυτα δεν διατηρούν υποχρεωτικά τα χαρακτηριστικά της μητρικής ποικιλίας. Για συγκεκριμένη ποιότητα καρπού προτιμάται πιστό φυτικό υλικό γνωστής προέλευσης.

Η ροδιά μπορεί να διαμορφωθεί σε μονόκορμο δέντρο ή πολύκορμο θάμνο. Το χειμερινό κλάδεμα αφαιρεί ξερά, ασθενικά, διασταυρούμενα και ανεπιθύμητα κλαδιά, διατηρώντας ισορροπία μεταξύ φωτισμού και φυλλικής κάλυψης. Οι περιττές παραφυάδες ελέγχονται τακτικά.

Το υπερβολικό κλάδεμα μπορεί να αφαιρέσει καρποφόρες θέσεις και να εκθέσει τους καρπούς στον ήλιο. Η λίπανση πρέπει να στηρίζεται στην ανάπτυξη, στο φορτίο και, στις επαγγελματικές φυτείες, σε αναλύσεις εδάφους και φύλλων.

Σχίσιμο, ηλιοκάματα και καρπόπτωση

Το σχίσιμο των καρπών είναι σημαντική φυσιολογική διαταραχή. Συνδέεται με την ποικιλία, τις μεταβολές της υγρασίας, τις βροχές κατά την ωρίμανση και την παραμονή ώριμων καρπών στο δέντρο. Ο σχισμένος φλοιός διευκολύνει δευτερογενείς προσβολές.

Τα ηλιοκάματα εμφανίζονται σε εκτεθειμένους καρπούς υπό έντονη ακτινοβολία και υψηλές θερμοκρασίες. Η διατήρηση κατάλληλης κόμης και η αποφυγή απότομης αποκάλυψης των καρπών είναι χρήσιμα προληπτικά μέτρα. Η πτώση νεαρών καρπών μπορεί να σχετίζεται με το φορτίο, την επικονίαση ή καταπόνηση και χρειάζεται αξιολόγηση πριν αποδοθεί σε συγκεκριμένη αιτία.

Εχθροί και ασθένειες

Στις κυπριακές γεωργικές οδηγίες αναφέρονται αφίδες, τζιτζικάκια και η μεσογειακή μύγα — Ceratitis capitata. Προσβάλλουν αντίστοιχα τη νεαρή βλάστηση, τα φύλλα ή τους καρπούς.

Ο χαρουπόσκωρος — Ectomyelois ceratoniae χρησιμοποιεί επίσης τη ροδιά ως ξενιστή. Οι προνύμφες μπορούν να αναπτυχθούν μέσα στον καρπό, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σχισμές ή άλλες κατάλληλες είσοδοι, αφήνοντας μεταξώδη νήματα και περιττώματα. Ο κύκλος του περιλαμβάνει αυγό, προνύμφη, νύμφη και ενήλικη νυχτοπεταλούδα. Παλιοί προσβεβλημένοι καρποί μπορούν να συντηρούν τον πληθυσμό.

Η αλτερναρίωση, γνωστή και ως «μαύρη καρδιά», προκαλεί εσωτερική σήψη που μπορεί να παραμένει δυσδιάκριτη εξωτερικά. Η μόλυνση συνδέεται συχνά με την ανθοφορία και την πρώιμη ανάπτυξη. Άλλες σήψεις μπορούν να εμφανιστούν στον οπωρώνα ή μετά τη συγκομιδή, μεταξύ αυτών η τεφρά σήψη από Botrytis cinerea.

Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση

Η προστασία αρχίζει με υγιές φυτικό υλικό, καλή στράγγιση, ισορροπημένη άρδευση και κατάλληλο κλάδεμα. Απομακρύνονται πεσμένοι, σχισμένοι, προσβεβλημένοι και μουμιοποιημένοι καρποί. Η έγκαιρη συγκομιδή περιορίζει την παραμονή ευπαθών καρπών στο δέντρο.

Η παρακολούθηση βλαστών και καρπών, καθώς και οι κατάλληλες παγίδες για συγκεκριμένα έντομα, βοηθούν στην εκτίμηση του προβλήματος. Διατηρούνται οι φυσικοί εχθροί και αποφεύγονται οι άσκοποι ψεκασμοί, ιδιαίτερα κατά την ανθοφορία.

Όταν απαιτείται φυτοπροστατευτικό προϊόν, επιλέγεται μόνο εγκεκριμένη χρήση για τη ροδιά στην Κύπρο, με τήρηση ετικέτας, χρόνου αναμονής και προστασίας επικονιαστών. Στις εσωτερικές σήψεις η αντιμετώπιση είναι κυρίως προληπτική· ένας ήδη σαπισμένος καρπός δεν αποκαθίσταται με ψεκασμό.

Συγκομιδή και συντήρηση

Το ρόδι δεν συνεχίζει να ωριμάζει ουσιαστικά μετά τη συγκομιδή και πρέπει να συλλέγεται όταν έχει αποκτήσει την κατάλληλη γεύση. Το χρώμα μόνο του δεν αρκεί για όλες τις ποικιλίες.

Η συγκομιδή γίνεται με ψαλίδι, κόβοντας κοντά στον καρπό, χωρίς τράβηγμα και τραυματισμούς. Αποφεύγονται χτυπήματα και υγρασία που ευνοεί σήψεις. Σε επαγγελματική συντήρηση χρησιμοποιούνται ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας: πολύ χαμηλές θερμοκρασίες επί μακρόν μπορούν να προκαλέσουν κρυοτραυματισμούς.

Στο σπίτι, τα υγιή ολόκληρα ρόδια διατηρούνται καλύτερα σε δροσερό χώρο ή στο ψυγείο. Μετά το άνοιγμα, τα σπυριά χρειάζονται καθαρό δοχείο, ψύξη και έγκαιρη κατανάλωση.

Διατροφική αξία και χρήσεις

Τα σπυριά καταναλώνονται μαζί με το εσωτερικό σπέρμα, ανάλογα με την προτίμηση και τη σκληρότητα της ποικιλίας. Χρησιμοποιούνται σε σαλάτες, γλυκά, γιαούρτι, σάλτσες και άλλα φαγητά. Από τον χυμό παρασκευάζονται ποτά, σιρόπια και συμπυκνωμένες όξινες σάλτσες, όπως το πετιμέζι ροδιού.

Ενδεικτικά στοιχεία USDA για 100 γραμμάρια ωμού εδώδιμου μέρους:

Συστατικό	Ποσότητα
Ενέργεια	83 kcal
Υδατάνθρακες	18,7 g
Συνολικά σάκχαρα	13,7 g
Φυτικές ίνες	4,0 g
Πρωτεΐνη	1,7 g
Λιπαρά	1,2 g
Κάλιο	236 mg
Βιταμίνη C	10,2 mg
Φυλλικό οξύ	38 μg
Βιταμίνη K	16,4 μg

Οι τιμές μεταβάλλονται με την ποικιλία και την ωρίμανση. Ο χυμός δεν έχει την ίδια περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες με το ολόκληρο εδώδιμο μέρος.

Παραδοσιακές χρήσεις και υγεία

Μέρη της ροδιάς έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική, αλλά οι χρήσεις αυτές δεν ισοδυναμούν με αποδεδειγμένη θεραπευτική αποτελεσματικότητα. Μελέτες εξετάζουν επιδράσεις του χυμού ή εκχυλισμάτων στην αρτηριακή πίεση και στον μεταβολισμό, χωρίς να δικαιολογούν παρουσίαση του ροδιού ως θεραπείας ασθενειών.

Η κατανάλωση ως τρόφιμο διαφέρει από τη χρήση συμπυκνωμένων παρασκευασμάτων. Μεγάλες ποσότητες ρίζας, φλοιού βλαστών ή φλούδας μπορεί να είναι επιβλαβείς. Έχουν επίσης αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις και γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Οικολογικός ρόλος και διατήρηση

Τα άνθη αποτελούν πηγή τροφής για ανθοεπισκέπτες, ενώ οι καρποί και οι σπόροι αξιοποιούνται από διάφορα ζώα. Στην Κύπρο η ροδιά συμμετέχει κυρίως στο καλλιεργημένο τοπίο και σε θέσεις όπου έχει διαφύγει από την καλλιέργεια.

Σε παγκόσμιο επίπεδο κατατάσσεται ως LC — Least Concern, δηλαδή Μειωμένου Ενδιαφέροντος. Η διατήρηση παλιών τοπικών επιλογών εξακολουθεί να έχει αξία, επειδή διαφυλάσσει γενετική και γευστική ποικιλότητα που δεν αντιπροσωπεύεται πλήρως από λίγες εμπορικές ποικιλίες.

Ταξινομία

Βασίλειο: Plantae.
Κλάδοι: Αγγειόσπερμα, ευδικοτυλήδονα.
Τάξη: Myrtales.
Οικογένεια: Lythraceae.
Γένος: Punica.
Είδος: Punica granatum L., 1753.
Παλαιότερη οικογενειακή κατάταξη: Punicaceae.
Αγγλική κοινή ονομασία: Pomegranate.
Ελληνικές ονομασίες: Ροδιά, ροϊδιά· καρπός: ρόδι.
Μορφή ζωής: Φανερόφυτο, φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο.
Καθεστώς στην Κύπρο: Ξενικό, εγκλιματισμένο μη εισβλητικό — NN.
Άνθηση στην Κύπρο: Απρίλιος–Ιούνιος.
IUCN: LC — Μειωμένου Ενδιαφέροντος.
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου.
Ημερομηνία φωτογραφιών: 10 Νοεμβρίου 2014.

Πηγές

Pomegranate – Punica granatum L. – An introduced naturalised species in Cyprus

TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Photographs: 10 November 2014.

Pomegranate and its place in Cypriot life

Pomegranate, Punica granatum L., is a deciduous shrub or small fruit tree belonging to the family Lythraceae. Cultivated since antiquity, it combines edible fruit, striking flowers and considerable cultural value. It was formerly placed in the separate family Punicaceae, now included within Lythraceae.

In Cyprus, it is a familiar tree of gardens, courtyards, orchards and commercial plantations. Its fruit is eaten fresh or used for juice and cooking. Despite its long presence, pomegranate is not regarded as native to Cyprus: Flora of Cyprus classifies it as Naturalized non-invasive — NN.

Origin, distribution and history

According to Kew’s Plants of the World Online, its native range extends from northeastern Türkiye to western and northern Pakistan. Ancient cultivation and human transport have produced a much wider present-day distribution.

It is cultivated across much of the Mediterranean, the Middle East and Asia, and in other regions with suitable climates. Linnaeus published the scientific name Punica granatum in 1753. Its historical association with the Mediterranean is so strong that ancient cultivation is often confused with natural origin.

Description and identification

Pomegranate generally develops as a much-branched shrub or small tree, approximately 3–6 metres tall, although it can grow taller. It frequently produces basal suckers, and some shoots end in spine-like tips.

The leaves are simple, entire, glossy, narrowly oblong to lanceolate, usually opposite or clustered. Flowers have a thick, fleshy, generally orange-red calyx, thin crumpled petals and numerous stamens. The persistent calyx forms the characteristic “crown” of the fruit.

Cultivated forms vary greatly in fruit size, colour, flavour and seed hardness. Ornamental forms have also been selected primarily for their flowers or compact growth.

Flowering, pollination and fruit set

Flora of Cyprus gives the flowering period as April–June. Flowers of different functions occur on the same plant: bisexual flowers capable of producing fruit, functionally male flowers with an underdeveloped ovary, and intermediate forms.

The shedding of some flowers is therefore normal and does not necessarily indicate disease. Functionally male flowers do not develop into pomegranates. The proportions of flower types, cultivar and tree condition influence production.

Many cultivars are self-fertile, but cross-pollination can improve fruit set. Flower-visiting insects contribute to pollen transfer.

The fruit and its edible portion

The pomegranate is a specialised fruit with a leathery rind and internal compartments separated by white or yellowish membranes. Its numerous seeds are surrounded by juicy tissue.

The familiar edible units consist of the seed and its fleshy outer covering. They are commonly called arils in international commercial terminology, although botanically the juicy portion develops from the fleshy seed coat, the sarcotesta.

The rind may be yellowish, pink, red or deep purplish. The edible units range from almost white to deep red. Strong red colour does not guarantee sweetness: the balance between sugars and acids is decisive.

Annual life cycle and fruit production

Under Cypriot conditions, pomegranate undergoes winter dormancy after leaf fall. Buds open in spring, leaves and shoots develop, and flowering follows. After pollination and fruit set, fruits grow through summer and ripen from late summer into autumn or early winter, depending on cultivar and locality.

Plants grown from cuttings may produce their first fruits relatively early, often within 2–4 years, while full productive development takes longer. Pomegranate is long-lived, but a tree’s lifespan is not the same as its economically productive lifespan.

Cultivars grown in Cyprus

The Department of Agriculture lists the following cultivars:

Cultivar	Main characteristics
Wonderful	Large red fruits, deeply red edible portions and semi-hard seeds. Late, ripening around early November.
Acco	Early and sweet, with red colouring and soft seeds.
Sokolata	Large fruits with violet rind, sweet edible portions and soft seeds. Ripening around late September.
Sotiras	Large, thick-skinned fruits with sweet, light-red edible portions. Ripening around late September.

Ripening dates vary with microclimate and year.

Climate, soil and irrigation

Pomegranate adapts well to areas with warm summers and sufficient sunshine. Its drought tolerance relates primarily to plant survival; producing good-quality fruit requires a more consistent water supply.

It grows in different soil types, provided drainage is satisfactory. Prolonged waterlogging and poor root aeration favour problems. Frost can cause damage depending on its intensity, duration and the plant’s growth stage.

In Cypriot gardens and orchards, irrigation should match soil and weather conditions. Abrupt alternation between severe dryness and abundant water increases the risk of splitting. Surface mulch can reduce fluctuations in moisture, without being piled against the trunk.

Propagation, training and pruning

Pomegranate is readily propagated from hardwood cuttings during dormancy and can also be propagated from suckers. Seed propagation is possible, but seedlings do not necessarily retain the characteristics of the parent cultivar. For a particular fruit quality, true-to-type material of known origin is preferable.

Plants can be trained as single-trunk trees or multi-stemmed bushes. Winter pruning removes dead, diseased, crossing and unwanted branches while balancing light penetration with protective leaf cover. Unnecessary suckers are controlled regularly.

Excessive pruning can remove fruiting sites and expose fruit to sunlight. Fertilisation should reflect growth and crop load and, in commercial orchards, soil and leaf analyses.

Splitting, sunburn and fruit drop

Fruit splitting is an important physiological disorder. It is associated with cultivar, moisture fluctuations, rain during ripening and leaving mature fruit on the tree. A split rind facilitates secondary infestation and decay.

Sunburn affects exposed fruit under intense radiation and high temperatures. Maintaining an appropriate canopy and avoiding sudden exposure of fruit are useful preventive measures. Young fruit drop may relate to crop load, pollination or stress and requires assessment before a specific cause is assigned.

Pests and diseases

Cypriot agricultural guidance identifies aphids, leafhoppers and the Mediterranean fruit fly — Ceratitis capitata. These affect young growth, leaves or fruit respectively.

The carob moth — Ectomyelois ceratoniae also uses pomegranate as a host. Its larvae can develop inside fruit, particularly where cracks or other suitable entry points exist, leaving silk and frass. Its life cycle includes egg, larva, pupa and adult moth. Old infested fruits can maintain populations.

Alternaria fruit rot, also known as “black heart”, causes internal decay that may remain difficult to detect externally. Infection is frequently associated with flowering and early fruit development. Other rots can occur in the orchard or after harvest, including grey mould caused by Botrytis cinerea.

Integrated management

Protection begins with healthy planting material, good drainage, balanced irrigation and appropriate pruning. Fallen, split, infested and mummified fruits are removed. Timely harvesting reduces the time vulnerable fruits remain on trees.

Inspecting shoots and fruit, together with appropriate traps for particular insects, helps assess problems. Natural enemies should be conserved and unnecessary spraying avoided, particularly during flowering.

Where a plant-protection product is needed, only a use authorised for pomegranate in Cyprus should be selected, following the label, preharvest interval and pollinator precautions. Internal rots are managed mainly through prevention; spraying cannot restore fruit that has already decayed.

Harvesting and storage

Pomegranates do not substantially continue ripening after harvest and should be picked once they have developed suitable flavour. Colour alone is insufficient for all cultivars.

Fruit is harvested with secateurs, cutting close to the fruit rather than pulling and causing wounds. Impacts and moisture favouring decay should be avoided. Commercial storage uses controlled temperature and humidity: prolonged exposure to excessively low temperatures can cause chilling injury.

At home, sound whole pomegranates keep better in a cool place or refrigerator. Once opened, the edible portions require a clean container, refrigeration and prompt consumption.

Nutritional value and uses

The juicy units can be eaten together with the inner seed, depending on preference and cultivar hardness. They are used in salads, desserts, yoghurt, sauces and other dishes. Juice is made into drinks, syrups and concentrated acidic sauces such as pomegranate molasses.

Indicative USDA values for 100 grams of the raw edible portion:

Component	Amount
Energy	83 kcal
Carbohydrate	18.7 g
Total sugars	13.7 g
Dietary fibre	4.0 g
Protein	1.7 g
Fat	1.2 g
Potassium	236 mg
Vitamin C	10.2 mg
Folate	38 μg
Vitamin K	16.4 μg

Values vary with cultivar and ripeness. Juice does not have the same fibre content as the whole edible portion.

Traditional uses and health

Parts of the plant have been used in traditional medicine, but such uses do not amount to proven therapeutic effectiveness. Studies investigate effects of juice or extracts on blood pressure and metabolism, without justifying presentation of pomegranate as a treatment for diseases.

Eating the fruit differs from using concentrated preparations. Large quantities of root, stem bark or peel may be harmful. Allergic reactions and gastrointestinal symptoms have also been reported.

Ecological role and conservation

Flowers provide food for flower-visiting insects, while fruits and seeds are used by various animals. In Cyprus, pomegranate mainly forms part of the cultivated landscape and places where it has escaped cultivation.

Globally, it is classified as LC — Least Concern. Conserving older local selections nevertheless remains valuable because it preserves genetic and flavour diversity not fully represented by a small number of commercial cultivars.

Taxonomy

Kingdom: Plantae.
Clades: Angiosperms, eudicots.
Order: Myrtales.
Family: Lythraceae.
Genus: Punica.
Species: Punica granatum L., 1753.
Former family placement: Punicaceae.
English common name: Pomegranate.
Greek names: Ροδιά, ροϊδιά; fruit: ρόδι.
Life form: Phanerophyte; deciduous shrub or small tree.
Status in Cyprus: Introduced, Naturalized non-invasive — NN.
Flowering in Cyprus: April–June.
IUCN: LC — Least Concern.
Photographer: George Konstantinou.
Photograph date: 10 November 2014.

Translate

Friday, 11 December 2015

Pomegranate – Punica granatum L. – Ροδιά, Ροϊδιά – Ξενικό εγκλιματισμένο είδος στην Κύπρο – Cyprus

See also

Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο

Η ροδιά και η θέση της στην κυπριακή ζωή

Καταγωγή, εξάπλωση και ιστορία

Περιγραφή και αναγνώριση

Ο καρπός και το εδώδιμο τμήμα

Ετήσιος κύκλος ζωής και καρποφορία

Η ροδιά και η θέση της στην κυπριακή ζωή

Καταγωγή, εξάπλωση και ιστορία

Άνθηση, επικονίαση και καρπόδεση

Ο καρπός και το εδώδιμο τμήμα

Ετήσιος κύκλος ζωής και καρποφορία

Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Κύπρο

Κλίμα, έδαφος και άρδευση

Πολλαπλασιασμός, διαμόρφωση και κλάδεμα

Σχίσιμο, ηλιοκάματα και καρπόπτωση

Εχθροί και ασθένειες

Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση

Συγκομιδή και συντήρηση

Διατροφική αξία και χρήσεις

Παραδοσιακές χρήσεις και υγεία

Οικολογικός ρόλος και διατήρηση

Ταξινομία

Πηγές

Pomegranate – Punica granatum L. – An introduced naturalised species in Cyprus

Pomegranate and its place in Cypriot life

Description and identification

Flowering, pollination and fruit set

The fruit and its edible portion

Annual life cycle and fruit production

Cultivars grown in Cyprus

Climate, soil and irrigation

Propagation, training and pruning

Splitting, sunburn and fruit drop

Pests and diseases

Integrated management

Harvesting and storage

Nutritional value and uses

Traditional uses and health

Ecological role and conservation

Taxonomy

Sources

Pages