Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Σύγκραση, 24/11/2016.
Ο Πετροσπουργίτης ή Πετρόστρουθος (Petronia petronia (Linnaeus, 1766)) είναι μικρό στρουθιόμορφο πουλί της οικογένειας Passeridae και ο μοναδικός σημερινός εκπρόσωπος του γένους Petronia. Μοιάζει με σπουργίτι, αλλά διακρίνεται από τον πιο έντονα γραμμωτό χρωματισμό του, το ισχυρό ανοιχτόχρωμο υπερόφρυο και, κυρίως, από τη μικρή χαρακτηριστική κίτρινη κηλίδα στον λαιμό, η οποία όμως συχνά δεν είναι εύκολο να φανεί στο πεδίο.
Στην Κύπρο είναι σπάνιο/τυχαίο είδος (Rare/Accidental). Η συγκεκριμένη φωτογραφική καταγραφή έγινε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στη Σύγκραση στις 24 Νοεμβρίου 2016. Η καταγραφή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως μία από τις σπάνιες εμφανίσεις του είδους στο νησί.
Περιγραφή και αναγνώριση
Ο Πετροσπουργίτης έχει μήκος περίπου 14–17 εκ. και στιβαρή σωματοδομή. Το ράμφος είναι ισχυρό και κωνικό, κατάλληλο για την κατανάλωση σπόρων. Το επάνω μέρος του σώματος είναι καστανό με έντονες σκουρόχρωμες ραβδώσεις, ενώ τα κάτω μέρη είναι ανοικτότερα και επίσης γραμμωτά.
Στο κεφάλι ξεχωρίζει το έντονο υπόλευκο υπερόφρυο και μια πιο αδύναμη ανοιχτόχρωμη γραμμή στην κορυφή. Το σημαντικότερο διαγνωστικό γνώρισμα είναι η κίτρινη κηλίδα στον λαιμό, που μπορεί να κρύβεται ανάμεσα στα φτερά και να μην είναι πάντοτε ορατή. Αρσενικό και θηλυκό είναι πολύ όμοια στην εξωτερική εμφάνιση.
Το κίτρινο αυτό σημάδι δεν αποτελεί απλώς χρωματικό χαρακτηριστικό. Είναι καροτενοειδούς προέλευσης, εμφανίζεται και στα δύο φύλα και έχει μελετηθεί σε σχέση με την κοινωνική και αναπαραγωγική συμπεριφορά του είδους.
Εξάπλωση
Η φυσική εξάπλωση του Petronia petronia είναι μεγάλη και εκτείνεται από τη Μαδέρα και τα Κανάρια Νησιά, την Ιβηρική Χερσόνησο και τη βορειοδυτική Αφρική, μέσω της νότιας Ευρώπης και της ανατολικής Μεσογείου, μέχρι τη νοτιοδυτική και κεντρική Ασία, τη Μογγολία και τμήματα της Κίνας.
Οι δυτικοί πληθυσμοί είναι σε μεγάλο βαθμό μόνιμοι, ενώ ανατολικότεροι και ασιατικοί πληθυσμοί πραγματοποιούν εποχικές μετακινήσεις, μεταναστεύοντας νοτιότερα ή κατεβαίνοντας από μεγαλύτερα υψόμετρα κατά τον χειμώνα.
Παρουσία στην Κύπρο
Στον οργανωμένο κατάλογο των πουλιών της Κύπρου του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou, το Petronia petronia καταγράφεται ως Rare/Accidental – σπάνιο/τυχαίο είδος, με την ελληνική ονομασία Πετροσπουργίτης.
Η φωτογραφική καταγραφή της παρούσας ανάρτησης προέρχεται από τη Σύγκραση στις 24/11/2016 και έγινε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Η παρουσία του στην Κύπρο πρέπει επομένως να αντιμετωπίζεται ως περιστασιακή και όχι ως παρουσία τακτικού μεταναστευτικού ή αναπαραγόμενου είδους.
Βιότοπος
Ο Πετροσπουργίτης είναι στενά συνδεδεμένος με ανοιχτά, ξηρά και πετρώδη τοπία. Στις περιοχές όπου αναπαράγεται συναντάται σε βραχώδεις πλαγιές, λόφους με αραιή βλάστηση, ξηρά λιβάδια, βοσκότοπους και γεωργικές εκτάσεις που διατηρούν φυσικά ή βραχώδη στοιχεία. Η EUNIS αναφέρει ως χαρακτηριστικά αναπαραγωγικά ενδιαιτήματα τα γεωργικά μωσαϊκά και τις περιοχές με αραιή βλάστηση.
Μπορεί επίσης να προσαρμόζεται σε ανθρώπινα περιβάλλοντα όταν υπάρχουν κατάλληλες κοιλότητες σε παλιά κτίρια, τοίχους ή άλλες κατασκευές.
Συμπεριφορά
Εκτός της αναπαραγωγικής περιόδου είναι κοινωνικό είδος και μπορεί να σχηματίζει κοπάδια. Περνά σημαντικό μέρος του χρόνου αναζητώντας τροφή στο έδαφος, ιδιαίτερα σε ανοιχτές περιοχές με χαμηλή βλάστηση.
Η φωνή του είναι χαρακτηριστική και σχετικά δυνατή. Η παλιά ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou την περιγράφει ως έντονη και συριστική.
Διατροφή
Η διατροφή του αποτελείται κυρίως από σπόρους, ιδιαίτερα σπόρους αγρωστωδών και άλλων ποωδών φυτών. Μπορεί επίσης να εκμεταλλεύεται καλλιεργούμενα δημητριακά.
Τα έντομα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία κατά την αναπαραγωγική περίοδο, όταν οι αυξημένες ανάγκες των νεοσσών απαιτούν τροφή πλούσια σε πρωτεΐνες. Οι νεοσσοί τρέφονται σε μεγάλο βαθμό με έντομα και άλλα μικρά ασπόνδυλα.
Αναπαραγωγή
Το είδος είναι κοιλοφωλεάζον. Κατασκευάζει τη φωλιά του μέσα σε σχισμές και κοιλότητες βράχων, πέτρινων τοίχων και κτιρίων, χαρακτηριστικό που εξηγεί τη στενή σύνδεσή του με βραχώδη τοπία και παλιές ανθρώπινες κατασκευές.
Η γέννα αποτελείται συνήθως από αρκετά αυγά· οι πηγές αναφέρουν συνήθως περίπου 4–5 αυγά, ενώ έχουν καταγραφεί και μεγαλύτερες γέννες.
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το κοινωνικό και αναπαραγωγικό σύστημα του είδους. Η κοινωνική μονογαμία είναι συχνή, αλλά έχουν καταγραφεί και πιο σύνθετες στρατηγικές, όπως διαδοχική και ταυτόχρονη πολυανδρία.
Κατάσταση διατήρησης και προστασία
Το Petronia petronia κατατάσσεται ως Least Concern (LC – Μειωμένου Ενδιαφέροντος) σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η EUNIS αναφέρει επίσης την κατάσταση του πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως Secure.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση καλύπτεται από το γενικό πλαίσιο προστασίας της Οδηγίας για τα Πτηνά (Birds Directive). Η EUNIS καταγράφει επίσης προστασία μέσω διεθνούς συμφωνίας και Natura 2000 περιοχές που έχουν αναφερθεί για το είδος στην Ευρώπη.
Η παγκόσμια κατηγορία LC αφορά το είδος συνολικά και δεν αλλάζει το γεγονός ότι στην Κύπρο είναι σπάνιος/τυχαίος επισκέπτης.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Chordata
Κλάση: Aves
Τάξη: Passeriformes
Οικογένεια: Passeridae
Γένος: Petronia Kaup, 1829
Είδος: Petronia petronia (Linnaeus, 1766)
Αρχικός συνδυασμός: Fringilla petronia Linnaeus, 1766
Αγγλική κοινή ονομασία: Rock Sparrow / Rock Petronia
Ελληνικές κοινές ονομασίες: Πετροσπουργίτης, Πετρόστρουθος
Καθεστώς στην Κύπρο: Σπάνιο/τυχαίο – Rare/Accidental
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τοποθεσία: Σύγκραση, Κύπρος
Ημερομηνία: 24/11/2016
Απειλές / Πιέσεις: Δεν αποδίδεται ειδική απειλή στον κυπριακό πληθυσμό, καθώς το είδος εμφανίζεται στην Κύπρο ως σπάνιος/τυχαίος επισκέπτης.
Καθεστώς κινδύνου: Least Concern (LC – Μειωμένου Ενδιαφέροντος)
Καθεστώς προστασίας: Προστατεύεται στο πλαίσιο της Οδηγίας της ΕΕ για τα Πτηνά και διεθνών συμβάσεων.
IUCN: LC – Least Concern (Μειωμένου Ενδιαφέροντος).
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Rock Sparrow – Petronia petronia – Cyprus
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – List of Birds of Cyprus
Text and photos: George Konstantinou – Sygkrasi, 24 November 2016.
The Rock Sparrow or Rock Petronia (Petronia petronia (Linnaeus, 1766)) is a small passerine bird belonging to the family Passeridae and is the only living species in the genus Petronia. It resembles a sparrow but can be distinguished by its strongly patterned plumage, prominent pale supercilium and especially the small diagnostic yellow throat patch, although this feature can be surprisingly difficult to see in the field.
In Cyprus it is a Rare/Accidental species. The photographic record presented here was made by George Konstantinou at Sygkrasi on 24 November 2016, representing one of the uncommon appearances of this species on the island.
Description and identification
The Rock Sparrow is approximately 14–17 cm long and has a robust build. Its bill is strong and conical, well adapted for feeding on seeds. The upperparts are brown with conspicuous darker markings, while the underparts are paler and streaked.
The head shows a strong whitish supercilium and a weaker pale crown stripe. Its most important diagnostic feature is the yellow throat patch, which can be partly concealed by the surrounding feathers. Males and females are very similar in external appearance.
This yellow patch is more than a simple plumage marking. It is carotenoid-based, occurs in both sexes and has been studied in relation to the social and reproductive behaviour of the species.
Distribution
Petronia petronia has a broad distribution extending from Madeira and the Canary Islands, the Iberian Peninsula and north-western Africa, across southern Europe and the eastern Mediterranean, and through south-western and central Asia to Mongolia and parts of China.
Western populations are largely resident, while populations farther east and in Asia may undertake seasonal movements, migrating southwards or descending from higher elevations during winter.
Occurrence in Cyprus
In the organised bird checklist of Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou, Petronia petronia is classified as Rare/Accidental in Cyprus and is listed under the Greek name Πετροσπουργίτης.
The photographic record presented in this post was made by George Konstantinou at Sygkrasi on 24 November 2016.
Its occurrence in Cyprus should therefore be regarded as occasional rather than that of a regular migrant or breeding species.
Habitat
The Rock Sparrow is strongly associated with open, dry and rocky landscapes. Across its breeding range it inhabits rocky slopes, sparsely vegetated hills, dry grasslands, pastures and agricultural landscapes retaining rocky or natural features. EUNIS identifies agricultural mosaics and sparsely vegetated land among its breeding habitats.
It can also occupy human settlements where suitable nesting cavities are available in old buildings, stone walls and other structures.
Behaviour
Outside the breeding season the Rock Sparrow is a gregarious bird and may occur in flocks. It spends considerable time foraging on the ground, particularly in open areas with low vegetation.
Its vocalisations are distinctive and relatively loud; the original Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou post describes its song as loud and wheezy.
Diet
The diet consists mainly of seeds, especially those of grasses and other herbaceous plants. Cultivated cereals may also be consumed.
Insects become increasingly important during the breeding season, when growing nestlings require protein-rich food. The young are fed largely on insects and other small invertebrates.
Breeding
The Rock Sparrow is a cavity-nesting species. It places its nest in crevices and cavities in rocks, stone walls and buildings, reflecting its close ecological association with rocky landscapes and old human structures.
A clutch commonly contains around 4–5 eggs, although larger clutches have also been recorded.
Its social and reproductive system is particularly interesting. Social monogamy is common, but more complex strategies, including sequential and simultaneous polyandry, have also been documented.
Conservation and protection
Petronia petronia is classified as Least Concern (LC) at both global and European levels. EUNIS also reports its EU population status as Secure.
Within the European Union it is covered by the general protection framework of the EU Birds Directive. EUNIS additionally records protection through an international agreement and Natura 2000 sites associated with the species in Europe.
Its global LC status does not alter its local status in Cyprus, where it is a Rare/Accidental visitor.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Aves
Order: Passeriformes
Family: Passeridae
Genus: Petronia Kaup, 1829
Species: Petronia petronia (Linnaeus, 1766)
Original combination: Fringilla petronia Linnaeus, 1766
English common names: Rock Sparrow, Rock Petronia
Greek common names: Πετροσπουργίτης, Πετρόστρουθος
Status in Cyprus: Rare/Accidental
Photographer: George Konstantinou
Locality: Sygkrasi, Cyprus
Date: 24 November 2016
Threats / Pressures: No specific threat is assigned to a Cyprus population, as the species occurs on the island only as a Rare/Accidental visitor.
Threat status: Least Concern (LC)
Protection status: Protected within the framework of the EU Birds Directive and international agreements.
IUCN: LC – Least Concern.
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Rock Sparrow – Petronia petronia – Cyprus
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – List of Birds of Cyprus
No comments:
Post a Comment