Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Το λιμανάκι της Κάτω Πάφου
Το λιμανάκι της Κάτω Πάφου βρίσκεται στη νοτιοδυτική ακτή της Κύπρου και αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Πάφου. Η σημερινή του εικόνα συνδέεται άμεσα με μια θαλάσσια ιστορία που εκτείνεται για περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια, καθώς το λιμάνι βρίσκεται στην περιοχή της αρχαίας Νέας Πάφου, ενός από τα σημαντικότερα αστικά, διοικητικά και εμπορικά κέντρα της αρχαίας Κύπρου.
Σήμερα είναι ένα μικρό και προστατευμένο λιμάνι που χρησιμοποιείται κυρίως από αλιευτικά και σκάφη αναψυχής, ενώ γύρω του έχει αναπτυχθεί ένας από τους πιο γνωστούς παραλιακούς χώρους περιπάτου της πόλης.
Στο δυτικό άκρο του δεσπόζει το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου, ενώ ακριβώς πίσω από την παραλιακή ζώνη εκτείνεται ο Αρχαιολογικός Χώρος της Κάτω Πάφου.
Συντεταγμένες λιμανιού Κάτω Πάφου:
34.75367° N, 32.41000° E
Google Maps:
https://www.google.com/maps?q=34.75367,32.41000
Η Νέα Πάφος και η δημιουργία του αρχαίου λιμανιού
Η ιστορία του λιμανιού είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ίδρυση και ανάπτυξη της Νέας Πάφου.
Η Νέα Πάφος ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο, στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., και εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό και οικονομικό κέντρο.
Η επιλογή της συγκεκριμένης παράκτιας θέσης δεν ήταν τυχαία. Η δυνατότητα δημιουργίας ασφαλούς λιμανιού και η άμεση πρόσβαση στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς της Ανατολικής Μεσογείου αποτέλεσαν βασικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη της πόλης.
Κατά την Ελληνιστική και ιδιαίτερα τη Ρωμαϊκή περίοδο η Νέα Πάφος γνώρισε μεγάλη ακμή. Έγινε πρωτεύουσα της Κύπρου και το λιμάνι της αποτέλεσε σημαντική πύλη επικοινωνίας του νησιού με τον υπόλοιπο μεσογειακό κόσμο.
Αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων μεγάλος αριθμός αμφορέων, μαρτυρούν το εύρος των εμπορικών συναλλαγών της πόλης με διάφορες περιοχές της Μεσογείου.
Ένα από τα σημαντικά λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου
Η Νέα Πάφος εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικά λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου.
Μέσω του λιμανιού διακινούνταν άνθρωποι, εμπορεύματα και προϊόντα, ενώ η θαλάσσια επικοινωνία συνέδεε την Πάφο με άλλα μεγάλα κέντρα του ελληνιστικού και ρωμαϊκού κόσμου.
Η σημασία του λιμανιού δεν ήταν μόνο εμπορική. Ως πρωτεύουσα της Κύπρου κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, η Νέα Πάφος αποτελούσε διοικητικό κέντρο και το λιμάνι της ήταν ουσιαστικό για την επικοινωνία του νησιού με τις άλλες περιοχές της Ρωμαϊκής επικράτειας.
Η οικονομική ευημερία της αρχαίας πόλης αποτυπώνεται στα μεγάλα δημόσια οικοδομήματα και στις πολυτελείς κατοικίες με τα περίφημα ψηφιδωτά που έχουν αποκαλυφθεί κοντά στο σημερινό λιμάνι.
Το αρχαίο λιμάνι και οι κυματοθραύστες
Η σημερινή λιμενική εγκατάσταση καταλαμβάνει μόνο ένα μέρος ενός ιστορικού θαλάσσιου τοπίου που έχει μεταβληθεί σημαντικά μέσα στους αιώνες.
Κατάλοιπα των αρχαίων λιμενικών έργων και του παλαιού κυματοθραύστη σώζονται στην περιοχή. Το Μεσαιωνικό Κάστρο είναι κτισμένο πάνω στον αρχαίο κυματοθραύστη στη δυτική πλευρά του λιμανιού της Νέας Πάφου.
Μέρος των αρχαίων κατασκευών βρίσκεται σήμερα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Οι αλλαγές της ακτογραμμής, οι σεισμοί, η φυσική διάβρωση και οι επεμβάσεις διαφορετικών ιστορικών περιόδων διαμόρφωσαν σταδιακά τη σημερινή μορφή του λιμανιού.
Ακόμη και σήμερα, κατά μήκος του κυματοθραύστη μετά το Μεσαιωνικό Κάστρο, διακρίνονται κατάλοιπα που συνδέονται με το αρχαίο λιμενικό σύστημα.
Σεισμοί και αλλαγές μέσα στους αιώνες
Η Πάφος βρίσκεται σε μία από τις σεισμικά ενεργές περιοχές της Κύπρου και ισχυροί σεισμοί επηρέασαν επανειλημμένα την αρχαία πόλη και τις παράκτιες εγκαταστάσεις της.
Ιδιαίτερα καταστροφικοί σεισμοί σημειώθηκαν κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Οι καταστροφές, οι μεταβολές του πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος και οι αλλαγές στις θαλάσσιες μεταφορές συνέβαλαν στη σταδιακή μεταβολή της σημασίας και της μορφής του λιμανιού.
Παρά τις αλλαγές αυτές, η ίδια παράκτια περιοχή εξακολούθησε να χρησιμοποιείται για ναυσιπλοΐα και προστασία μικρών σκαφών.
Η προστασία του λιμανιού
Η στρατηγική σημασία του λιμανιού φαίνεται και από τις διαδοχικές οχυρώσεις που κατασκευάστηκαν για την προστασία του.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο δημιουργήθηκαν οχυρώσεις για την προστασία της πόλης και του λιμανιού από επιδρομές. Σημαντικό ρόλο είχε το φρούριο των Σαράντα Κολώνων, τα ερείπια του οποίου βρίσκονται σήμερα μέσα στον Αρχαιολογικό Χώρο της Κάτω Πάφου.
Μετά τον μεγάλο σεισμό του 1222, οι Φράγκοι βασιλείς της Κύπρου κατασκεύασαν δύο πύργους στην περιοχή του λιμανιού, οι οποίοι ενώνονταν μεταξύ τους με τείχος.
Οι Γενουάτες κατέλαβαν τις οχυρώσεις το 1373 και προχώρησαν σε τροποποιήσεις, μεταξύ των οποίων η διαμόρφωση τάφρου με την αποκοπή τμήματος του κυματοθραύστη.
Αργότερα, κατά την ενετική περίοδο, οι οχυρώσεις υπέστησαν νέες μεταβολές.
Το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου
Το σημαντικότερο μνημείο του σημερινού λιμανιού είναι το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου, στο δυτικό άκρο του.
Το κτίσμα που βλέπουμε σήμερα ενσωματώνει κατάλοιπα ενός από τους φράγκικους πύργους και μεταγενέστερες επεμβάσεις.
Οι Ενετοί κατέστρεψαν τις οχυρώσεις το 1570, κατά την οθωμανική επίθεση στην Κύπρο, ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον εχθρό.
Μετά την κατάκτηση της Κύπρου, οι Οθωμανοί ανοικοδόμησαν το κάστρο το 1592, όπως μαρτυρεί η σχετική επιγραφή πάνω από τη μοναδική είσοδό του.
Στους επόμενους αιώνες το κάστρο χρησιμοποιήθηκε για διαφορετικούς σκοπούς. Χρησίμευσε ως αμυντική κατασκευή και φυλακή, ενώ κατά τη Βρετανική περίοδο χρησιμοποιήθηκε και ως αποθήκη αλατιού.
Το 1935 κηρύχθηκε Αρχαίο Μνημείο και σήμερα αποτελεί ένα από τα γνωστότερα σύμβολα της Πάφου.
Το λιμάνι και ο Αρχαιολογικός Χώρος της Κάτω Πάφου
Το λιμανάκι βρίσκεται ακριβώς δίπλα σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ανατολικής Μεσογείου.
Στον Αρχαιολογικό Χώρο της Κάτω Πάφου σώζονται κατάλοιπα από διαφορετικές περιόδους, με ιδιαίτερα σημαντικά μνημεία της Ελληνιστικής, Ρωμαϊκής, Παλαιοχριστιανικής και Μεσαιωνικής εποχής.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα βρίσκονται οι ρωμαϊκές επαύλεις με τα εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα, το Ωδείο, η Αγορά, το Ασκληπιείο, οι οχυρώσεις, οι Σαράντα Κολώνες και η βασιλική της Παναγίας της Λιμενιώτισσας.
Η Πάφος εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1980, λόγω της εξαιρετικής αρχαιολογικής, ιστορικής και πολιτιστικής αξίας της.
Η Παναγία Λιμενιώτισσα
Σε μικρή απόσταση από το λιμάνι βρίσκονται τα κατάλοιπα της βασιλικής της Παναγίας Λιμενιώτισσας.
Η τρίκλιτη βασιλική οικοδομήθηκε στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. και αποτελούσε ένα από τα σημαντικά παλαιοχριστιανικά μνημεία της Νέας Πάφου.
Η ονομασία της συνδέεται άμεσα με τη θέση της κοντά στο λιμάνι.
Η βασιλική καταστράφηκε κατά τις αραβικές επιδρομές του 7ου αιώνα και σήμερα σώζονται τα ερείπιά της και περιορισμένα τμήματα των ψηφιδωτών δαπέδων της.
Ο Φάρος της Πάφου
Σε μικρή απόσταση βορειοδυτικά του λιμανιού βρίσκεται ο Φάρος της Πάφου, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο.
Κατασκευάστηκε το 1888, κατά τη Βρετανική περίοδο, για να καθοδηγεί τα πλοία που πλησίαζαν στο λιμάνι της Πάφου.
Το γεγονός ότι δημιουργήθηκε φάρος σε αυτή τη θέση τον 19ο αιώνα αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της συνεχιζόμενης σημασίας της περιοχής για τη ναυσιπλοΐα.
Το λιμανάκι στη νεότερη εποχή
Με την ανάπτυξη σύγχρονων μεγαλύτερων λιμανιών στην Κύπρο, το λιμάνι της Κάτω Πάφου δεν έχει πλέον τον εμπορικό ρόλο που είχε κατά την αρχαιότητα.
Η χρήση του σήμερα είναι διαφορετική. Φιλοξενεί κυρίως μικρά αλιευτικά σκάφη, σκάφη αναψυχής και τουριστικά σκάφη, ενώ αποτελεί σημείο αναχώρησης για θαλάσσιες εκδρομές κατά μήκος των ακτών της Πάφου.
Παράλληλα, η παραλιακή ζώνη γύρω από το λιμάνι έχει μετατραπεί σε σημαντικό χώρο περιπάτου και αναψυχής.
Η σημερινή λειτουργία του δεν πρέπει όμως να επισκιάζει την ιστορική του σημασία. Κάτω και γύρω από τη σύγχρονη εικόνα του λιμανιού διατηρούνται ίχνη ενός θαλάσσιου κέντρου που συνέδεε την αρχαία Κύπρο με ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Το λιμάνι σήμερα
Το λιμανάκι της Κάτω Πάφου αποτελεί ένα ιδιαίτερο σημείο όπου η αρχαιολογία, η ιστορία και η σύγχρονη ζωή της πόλης συναντώνται στον ίδιο χώρο.
Στη μία πλευρά βρίσκεται το Μεσαιωνικό Κάστρο, πίσω του απλώνεται η αρχαία Νέα Πάφος και μπροστά βρίσκεται η Μεσόγειος, μέσω της οποίας η πόλη επικοινωνούσε επί αιώνες με τον υπόλοιπο κόσμο.
Η συνεχής σχέση της περιοχής με τη θάλασσα, από την αρχαία Νέα Πάφο μέχρι το σημερινό μικρό λιμάνι, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία της ιστορικής ταυτότητας της Κάτω Πάφου.
Πηγές
Υφυπουργείο Τουρισμού Κυπριακής Δημοκρατίας – Pafos Port, επίσημα στοιχεία θέσης και λιμανιού.
Pafos Regional Board of Tourism – Αρχαιολογικός Χώρος Κάτω Πάφου, Μεσαιωνικό Κάστρο Πάφου και Αρχαιολογικό Μουσείο Επαρχίας Πάφου.
UNESCO World Heritage Centre – Paphos, World Heritage List.
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – «Λιμανάκι Κάτω Πάφου - Kato Paphos harbor - Cyprus», αρχική ανάρτηση.
Kato Paphos Harbour
Kato Paphos Harbour lies on the southwestern coast of Cyprus and is one of the most distinctive locations in Paphos. Its present appearance is directly connected with a maritime history extending for more than two thousand years, as the harbour occupies the coastal area of ancient Nea Paphos, one of the most important urban, administrative and commercial centres of ancient Cyprus.
Today it is a small, sheltered harbour used mainly by fishing and recreational vessels, while one of the city's best-known seafront promenades has developed around it.
The Medieval Castle of Paphos dominates its western end, while immediately behind the waterfront extends the Archaeological Park of Kato Paphos.
Kato Paphos Harbour coordinates:
34.75367° N, 32.41000° E
Google Maps:
https://www.google.com/maps?q=34.75367,32.41000
Nea Paphos and the creation of the ancient harbour
The history of the harbour is directly connected with the foundation and development of Nea Paphos.
Nea Paphos was founded during the Hellenistic period, towards the end of the 4th century BC, and developed into an important administrative and economic centre.
The selection of this particular coastal location was not accidental. The possibility of establishing a sheltered harbour and direct access to the maritime trade routes of the eastern Mediterranean were major advantages for the city's development.
During the Hellenistic and particularly the Roman period, Nea Paphos flourished. It became the capital of Cyprus, and its harbour served as an important gateway connecting the island with the wider Mediterranean world.
Archaeological discoveries, including large numbers of amphorae, provide evidence of the extensive commercial contacts between the city and different parts of the Mediterranean.
An important port of the eastern Mediterranean
Nea Paphos developed into one of the important ports of the eastern Mediterranean.
People, goods and commodities passed through its harbour, while maritime routes connected Paphos with other major centres of the Hellenistic and Roman worlds.
The importance of the harbour was not purely commercial. As Nea Paphos became the capital of Cyprus during the Roman period, its port was essential for communications between the island and other regions of the Roman world.
The prosperity of the ancient city is reflected in its large public buildings and luxurious residences decorated with the famous mosaics discovered close to the present harbour.
The ancient harbour and breakwaters
The present harbour occupies only part of a historic maritime landscape that has changed considerably over the centuries.
Remains of ancient harbour installations and the old breakwater survive in the area. The Medieval Castle stands on the ancient breakwater on the western side of the harbour of Nea Paphos.
Parts of the ancient structures now lie below sea level. Changes to the coastline, earthquakes, natural erosion and human interventions during different historical periods gradually shaped the harbour's present form.
Even today, remains associated with the ancient harbour system can be seen along the breakwater beyond the Medieval Castle.
Earthquakes and changes through the centuries
Paphos lies in one of the seismically active regions of Cyprus, and powerful earthquakes repeatedly affected the ancient city and its coastal installations.
Particularly destructive earthquakes occurred during antiquity and the medieval period. Destruction, changes in the political and economic environment and developments in maritime transport all contributed to the gradual transformation of the harbour's importance and physical form.
Despite these changes, the same coastal area continued to be used for navigation and as shelter for small vessels.
Defence of the harbour
The strategic importance of the harbour is also demonstrated by the successive fortifications constructed to protect it.
During the Byzantine period, fortifications were established to defend the city and harbour from raids. An important role was played by the fortress of Saranta Kolones, the ruins of which survive today within the Archaeological Park of Kato Paphos.
Following the major earthquake of 1222, the Frankish kings of Cyprus constructed two towers in the harbour area, linked by a defensive wall.
The Genoese captured the fortifications in 1373 and modified them, including the creation of a moat by cutting through part of the breakwater.
Further alterations were made during the Venetian period.
The Medieval Castle of Paphos
The most prominent monument at the modern harbour is the Medieval Castle of Paphos at its western end.
The structure visible today incorporates remains of one of the Frankish towers together with later modifications.
The Venetians dismantled the fortifications in 1570 during the Ottoman attack on Cyprus so that they could not be used by the enemy.
Following the Ottoman conquest of Cyprus, the castle was rebuilt in 1592, as recorded by the inscription above its single entrance.
During subsequent centuries, the castle served several purposes. It functioned as a defensive structure and prison and, during the British period, was also used for the storage of salt.
It was declared an Ancient Monument in 1935 and today is one of the best-known landmarks of Paphos.
The harbour and the Archaeological Park of Kato Paphos
The harbour lies immediately beside one of the most important archaeological sites in the eastern Mediterranean.
The Archaeological Park of Kato Paphos preserves remains from different historical periods, with particularly important monuments dating from the Hellenistic, Roman, Early Christian and medieval periods.
Among its major monuments are the Roman villas with their exceptional mosaic floors, the Odeon, Agora, Asklepieion, fortifications, Saranta Kolones and the basilica of Panagia Limeniotissa.
Paphos was inscribed on the UNESCO World Heritage List in 1980 because of its exceptional archaeological, historical and cultural importance.
Panagia Limeniotissa
The remains of the basilica of Panagia Limeniotissa are situated a short distance from the harbour.
This three-aisled basilica was constructed in the early 5th century AD and was one of the important Early Christian monuments of Nea Paphos.
Its name is directly associated with its location near the harbour.
The basilica was destroyed during the Arab raids of the 7th century, and today its ruins and limited sections of its mosaic floors survive.
Paphos Lighthouse
Paphos Lighthouse stands a short distance northwest of the harbour within the archaeological site.
It was constructed in 1888, during the British period, to guide ships approaching Paphos Harbour.
The construction of a lighthouse at this location in the nineteenth century provides further evidence of the area's continuing importance to navigation.
The harbour in modern times
With the development of larger modern ports in Cyprus, Kato Paphos Harbour no longer has the commercial role it possessed in antiquity.
Its function today is different. It accommodates mainly small fishing boats, recreational craft and excursion vessels, and serves as a departure point for boat trips along the Paphos coastline.
At the same time, the waterfront surrounding the harbour has developed into an important area for walking and recreation.
Its modern function, however, should not obscure its historical significance. Beneath and around the contemporary harbour survive traces of a maritime centre that once connected ancient Cyprus with the wider Mediterranean.
The harbour today
Kato Paphos Harbour is a distinctive place where archaeology, history and the modern life of the city meet within the same landscape.
On one side stands the Medieval Castle, behind it extends ancient Nea Paphos, and in front lies the Mediterranean Sea, through which the city communicated with the wider world for centuries.
The continuous relationship between this area and the sea, from ancient Nea Paphos to the present small harbour, remains one of the defining features of the historical identity of Kato Paphos.
Sources
Deputy Ministry of Tourism, Republic of Cyprus – Pafos Port, official harbour and location information.
Pafos Regional Board of Tourism – Kato Paphos Archaeological Park, Medieval Castle of Paphos and Archaeological Museum of the Pafos District.
UNESCO World Heritage Centre – Paphos, World Heritage List.
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – “Λιμανάκι Κάτω Πάφου - Kato Paphos harbor - Cyprus”, original post.
No comments:
Post a Comment