See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.

Family: Carabidae
Photos Alampra 8/5/2017 by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο και φωτογραφίες George Konstantinou.

Οι φωτογραφίες λήφθηκαν στην Αλάμπρα στις 8 Μαΐου 2017.

Ένα μεγάλο αρπακτικό σκαθάρι της Κύπρου

Το Calosoma (Campalita) auropunctatum είναι ένα μεγάλο εδαφόβιο σκαθάρι της οικογένειας Carabidae. Ανήκει σε μια ομάδα δραστήριων αρπακτικών κολεοπτέρων, πολλά από τα οποία είναι γνωστά για την κατανάλωση καμπιών και άλλων ασπονδύλων.

Δεν φαίνεται να υπάρχει καθιερωμένη ελληνική κοινή ονομασία ειδικά για το συγκεκριμένο είδος. Σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες, ορισμένες κοινές ονομασίες του αναφέρονται στα χαρακτηριστικά χρυσοπράσινα ή χάλκινα στίγματα των ελύτρων του.

Επιστημονική ονομασία

Η ονομασία που χρησιμοποιείται σήμερα σε σημαντικές ταξινομικές βάσεις είναι Calosoma (Campalita) auropunctatum (Herbst, 1784). Το Campalita αντιμετωπίζεται εδώ ως υπογένος του γένους Calosoma, αν και σε ορισμένες ταξινομικές εργασίες έχει χρησιμοποιηθεί ως ξεχωριστό γένος, με το είδος να αναφέρεται ως Campalita auropunctata.

Το είδος περιγράφηκε αρχικά από τον Johann Friedrich Wilhelm Herbst το 1784 ως Carabus auropunctatus. Στην παλαιότερη βιβλιογραφία έχει επίσης αντιμετωπιστεί ως υποείδος του Calosoma maderae, με την ονομασία Calosoma maderae auropunctatum. Οι διαφορετικοί αυτοί συνδυασμοί εξηγούν τη σύγχυση που παρατηρείται σε ορισμένες πηγές.

Περιγραφή

Πρόκειται για εύρωστο και σχετικά μεγάλο εδαφόβιο σκαθάρι, με μήκος σώματος που συνήθως κυμαίνεται περίπου από 18 έως 30 χιλιοστά. Το σώμα είναι επιμήκες, ελαφρώς πεπλατυσμένο και κυρίως μαύρο ή πολύ σκούρο καστανό.

Το κεφάλι είναι ισχυρό, με εμφανείς γνάθους και μακριές νηματοειδείς κεραίες. Ο προθώρακας είναι πλατύς και τα πόδια είναι μακριά και κατάλληλα για γρήγορη κίνηση πάνω στο έδαφος.

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του είδους βρίσκεται στα έλυτρα, δηλαδή στις σκληρές μπροστινές πτέρυγες που καλύπτουν τις μεμβρανώδεις πτέρυγες και την κοιλιά. Πάνω στα έλυτρα διακρίνονται επιμήκεις σειρές μικρών βοθρίων ή στιγμάτων με μεταλλική χάλκινη, χρυσαφένια ή πρασινωπή λάμψη. Η ένταση και η απόχρωσή τους μεταβάλλονται ανάλογα με τη γωνία πρόσπτωσης του φωτός.

Εξάπλωση

Το Calosoma auropunctatum έχει ευρεία παλαιαρκτική εξάπλωση. Απαντά σε μεγάλο μέρος της κεντρικής, ανατολικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης και η κατανομή του επεκτείνεται ανατολικά προς την Ανατολία, την περιοχή του Καυκάσου, την Κεντρική Ασία, τη δυτική Κίνα και τη Μογγολία.

Η Κύπρος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της ευρύτερης περιοχής παρουσίας του είδους. Η καταγραφή και η φωτογράφισή του στην Αλάμπρα επιβεβαιώνουν την παρουσία του σε ανοικτό, σχετικά ξηρό τοπίο της κεντρικής Κύπρου.

Η πυκνότητά του μπορεί να διαφέρει σημαντικά μεταξύ περιοχών και ετών. Οι αριθμοί του επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα θηραμάτων, τη γεωργική διαχείριση και τη χρήση φυτοφαρμάκων.

Ενδιαίτημα

Το είδος συνδέεται κυρίως με ανοικτά και σχετικά ξηρά ενδιαιτήματα. Μπορεί να βρεθεί σε αγρούς, καλλιέργειες σιτηρών, αμπελώνες, περιβόλια, βοσκοτόπια, χέρσες εκτάσεις και περιοχές με χαμηλή βλάστηση.

Σε μελέτες γεωργικών οικοσυστημάτων έχει καταγραφεί σε καλλιέργειες σιταριού, καλαμποκιού, ηλίανθου, τεύτλων και πατάτας, καθώς και σε αμπελώνες και οπωρώνες. Φαίνεται ότι ευνοείται από ανοικτές επιφάνειες εδάφους όπου μπορεί να κινείται γρήγορα αναζητώντας τροφή.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι δυνατόν να παραμένει κρυμμένο κάτω από πέτρες, φυτικά υπολείμματα ή μέσα σε ρωγμές του εδάφους. Η δραστηριότητά του αυξάνεται συχνά από το σούρουπο και κατά τις νυχτερινές ώρες.

Διατροφή και θηρευτική συμπεριφορά

Το Calosoma auropunctatum είναι αρπακτικό τόσο ως ενήλικο όσο και ως προνύμφη. Τρέφεται κυρίως με κάμπιες, προνύμφες και νύμφες λεπιδόπτερων, αλλά μπορεί να συλλαμβάνει και άλλα μικρά αρθρόποδα που βρίσκει στην επιφάνεια ή στα ανώτερα στρώματα του εδάφους.

Οι καλά ανεπτυγμένες γνάθοι του τού επιτρέπουν να συγκρατεί και να τεμαχίζει το θήραμά του. Τα μακριά πόδια και η ταχύτητά του το βοηθούν να καταδιώκει δραστήρια τις προνύμφες των εντόμων.

Η παρουσία του μέσα σε γεωργικές περιοχές μπορεί να είναι ωφέλιμη, επειδή πολλά από τα θηράματά του περιλαμβάνουν φυτοφάγες προνύμφες που προκαλούν ζημιές στις καλλιέργειες. Δεν πρέπει, επομένως, να θεωρείται επιβλαβές έντομο για τα φυτά.

Κύκλος ζωής

Όπως όλα τα κολεόπτερα, αναπτύσσεται με πλήρη μεταμόρφωση και περνά από τέσσερα κύρια στάδια: αυγό, προνύμφη, νύμφη και ενήλικο έντομο.

Τα αυγά εναποτίθενται στο έδαφος. Οι προνύμφες είναι επιμήκεις, σκουρόχρωμες και δραστήρια αρπακτικές. Κινούνται στο έδαφος αναζητώντας μικρά ασπόνδυλα και ιδιαίτερα προνύμφες άλλων εντόμων.

Μετά την ολοκλήρωση της προνυμφικής ανάπτυξης, η νύμφωση πραγματοποιείται μέσα σε προστατευμένη κοιλότητα στο έδαφος. Τα ενήλικα είναι ικανά να κινηθούν γρήγορα και διαθέτουν λειτουργικές πτέρυγες, οι οποίες τους επιτρέπουν να πετούν και να εποικίζουν νέες περιοχές.

Άμυνα

Όταν απειλείται, ένα εδαφόβιο σκαθάρι της οικογένειας Carabidae μπορεί να προσπαθήσει αρχικά να διαφύγει τρέχοντας. Πολλά είδη της οικογένειας διαθέτουν επίσης αμυντικούς αδένες στο πίσω μέρος του σώματος και μπορούν να απελευθερώσουν δύσοσμες ή ερεθιστικές χημικές ουσίες εναντίον ενός επιτιθέμενου.

Για τον λόγο αυτόν, τα άγρια σκαθάρια δεν πρέπει να κρατούνται κοντά στα μάτια ή στο πρόσωπο. Δεν είναι δηλητηριώδη ούτε επιθετικά προς τον άνθρωπο, αλλά οι ισχυρές γνάθοι τους μπορούν να προκαλέσουν ένα μικρό, αμυντικό δάγκωμα εάν τα πιάσουμε ή τα πιέσουμε.

Οικολογική σημασία

Τα αρπακτικά εδαφόβια σκαθάρια αποτελούν σημαντικό τμήμα των χερσαίων τροφικών πλεγμάτων. Περιορίζουν φυσικά τους πληθυσμούς διαφόρων εντόμων και άλλων μικρών ασπονδύλων και αποτελούν ταυτόχρονα τροφή για πουλιά, ερπετά και μικρά θηλαστικά.

Το Calosoma auropunctatum παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωργικό ενδιαφέρον λόγω της κατανάλωσης προνυμφών λεπιδόπτερων. Η διατήρηση ακαλλιέργητων λωρίδων, φυσικής βλάστησης και καταφυγίων γύρω από τους αγρούς μπορεί να υποστηρίξει τέτοιους φυσικούς θηρευτές.

Αντίθετα, η υπερβολική χρήση εντομοκτόνων μπορεί να θανατώσει όχι μόνο τα επιβλαβή έντομα αλλά και τους ωφέλιμους θηρευτές τους. Η απώλεια των φυσικών ορίων των αγρών και η εντατική κατεργασία του εδάφους μειώνουν επίσης τις διαθέσιμες θέσεις καταφυγίου.

Κατάσταση διατήρησης

Δεν υπάρχει διαθέσιμη παγκόσμια αξιολόγηση του είδους στην Κόκκινη Λίστα της IUCN. Αυτό δεν σημαίνει ότι το είδος είναι απαραιτήτως ασφαλές ή απειλούμενο, αλλά ότι δεν έχει αξιολογηθεί παγκοσμίως βάσει των κριτηρίων της IUCN.

Σε ορισμένα τμήματα της ευρωπαϊκής εξάπλωσής του έχει αναφερθεί τοπική υποχώρηση. Πιθανές πιέσεις αποτελούν η εντατικοποίηση της γεωργίας, η χρήση εντομοκτόνων, η απώλεια ανοικτών ενδιαιτημάτων και η μείωση της διαθέσιμης λείας.

Ταξινόμηση – Classification

Καθιερωμένη ελληνική κοινή ονομασία: Δεν έχει επιβεβαιωθεί
Επιστημονική ονομασία: Calosoma (Campalita) auropunctatum (Herbst, 1784)
Εναλλακτικός συνδυασμός: Campalita auropunctata (Herbst, 1784)
Αρχική ονομασία: Carabus auropunctatus Herbst, 1784
Παλαιότερος συνδυασμός: Calosoma maderae auropunctatum (Herbst, 1784)
Βασίλειο: Animalia
Συνομοταξία: Arthropoda
Ομοταξία: Insecta
Τάξη: Coleoptera
Υπόταξη: Adephaga
Οικογένεια: Carabidae
Υποοικογένεια: Carabinae
Φυλή: Carabini
Γένος: Calosoma
Υπογένος: Campalita
Είδος: Calosoma auropunctatum

Calosoma (Campalita) auropunctatum (Herbst, 1784) – Cyprus

Text and photographs by George Konstantinou.

The photographs were taken at Alampra on 8 May 2017.

A large predatory ground beetle of Cyprus

Calosoma (Campalita) auropunctatum is a large ground beetle belonging to the family Carabidae. It forms part of an active group of predatory beetles, many of which are particularly well known for feeding on caterpillars and other invertebrates.

No well-established English or Greek common name appears to be used consistently for this particular species. Common names employed in several European languages refer to the distinctive golden-green or copper-coloured punctures on its wing cases.

Scientific name

The name currently accepted by important taxonomic databases is Calosoma (Campalita) auropunctatum (Herbst, 1784). In this treatment, Campalita is regarded as a subgenus of Calosoma, although some classifications recognise it as a separate genus and use the combination Campalita auropunctata.

Johann Friedrich Wilhelm Herbst originally described the species in 1784 as Carabus auropunctatus. Older literature has also treated it as a subspecies of Calosoma maderae under the name Calosoma maderae auropunctatum. These alternative combinations account for some of the variation found among published sources.

Description

This is a robust and relatively large ground beetle, normally measuring approximately 18–30 millimetres in body length. Its body is elongated, slightly flattened and predominantly black or very dark brown.

The head is powerful, with conspicuous mandibles and long, thread-like antennae. The pronotum is broad, while the long legs are adapted for rapid movement across the surface of the ground.

Its most characteristic feature is found on the elytra, the hardened forewings covering the membranous flight wings and abdomen. The elytra bear longitudinal rows of small pits or punctures with a metallic copper, golden or greenish sheen. Their apparent colour and intensity change according to the direction of the light.

Distribution

Calosoma auropunctatum has a broad Palaearctic distribution. It occurs across much of central, eastern and south-eastern Europe, with its range extending eastwards through Anatolia and the Caucasus region into Central Asia, western China and Mongolia.

Cyprus lies within the south-eastern part of the species’ broader area of occurrence. Its observation and photography at Alampra confirm its presence in the relatively dry, open landscape of central Cyprus.

Its abundance may vary considerably between different areas and different years. Local numbers are influenced by weather conditions, prey availability, agricultural management and pesticide use.

Habitat

The species is associated primarily with open and comparatively dry habitats. It may inhabit agricultural fields, cereal crops, vineyards, orchards, grazing land, fallow ground and areas dominated by low vegetation.

Agricultural studies have recorded it in wheat, maize, sunflower, sugar-beet and potato fields, as well as vineyards and apple orchards. It appears to favour open ground across which it can move rapidly while searching for prey.

During daylight it may remain concealed beneath stones, plant debris or inside cracks in the soil. Its activity frequently increases around dusk and during the night.

Diet and predatory behaviour

Calosoma auropunctatum is predatory during both its adult and larval stages. It feeds principally upon caterpillars and the larvae and pupae of moths, although it can also capture other small arthropods encountered on the ground or within its upper layers.

Its well-developed mandibles allow it to seize and break apart its prey. The long legs and rapid movements enable it to pursue insect larvae actively.

Its presence in agricultural habitats can be beneficial because its prey includes herbivorous larvae capable of damaging crops. It should therefore not be regarded as an insect that is harmful to plants.

Life cycle

Like all beetles, it undergoes complete metamorphosis and passes through four principal stages: egg, larva, pupa and adult.

The eggs are deposited in the ground. The larvae are elongated, dark-coloured and actively predatory. They move through the soil and over its surface in search of small invertebrates, especially the larvae of other insects.

After completing their larval development, they pupate inside a protected chamber in the soil. The adults are rapid runners and possess functional wings, allowing them to fly and colonise new areas.

Defence

When threatened, a ground beetle normally attempts to escape by running. Many members of the family Carabidae also possess defensive glands at the rear of the body and can release unpleasant-smelling or irritating chemical secretions against an attacker.

Wild beetles should consequently not be held close to the eyes or face. They are neither venomous nor naturally aggressive towards people, although their strong mandibles may produce a minor defensive bite if they are grasped or compressed.

Ecological importance

Predatory ground beetles are important components of terrestrial food webs. They naturally regulate populations of insects and other small invertebrates, while also serving as prey for birds, reptiles and small mammals.

Calosoma auropunctatum is of particular agricultural interest because it consumes lepidopteran larvae. Maintaining uncultivated strips, natural vegetation and sheltered ground around fields can support these natural predators.

Excessive insecticide use, however, may kill beneficial predators as well as agricultural pests. The removal of natural field boundaries and intensive disturbance of the soil can also reduce the number of suitable shelters available to the beetles.

Conservation status

The species does not currently have a published global assessment on the IUCN Red List. This does not by itself indicate that it is either secure or threatened; it means that its global conservation status has not been evaluated under the IUCN criteria.

Local declines have been reported in parts of its European range. Possible pressures include agricultural intensification, insecticide use, the loss of open habitats and reductions in the abundance of suitable prey.

Taxonomy – Classification

Established English common name: None confirmed
Scientific name: Calosoma (Campalita) auropunctatum (Herbst, 1784)
Alternative combination: Campalita auropunctata (Herbst, 1784)
Original combination: Carabus auropunctatus Herbst, 1784
Former combination: Calosoma maderae auropunctatum (Herbst, 1784)
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Coleoptera
Suborder: Adephaga
Family: Carabidae
Subfamily: Carabinae
Tribe: Carabini
Genus: Calosoma
Subgenus: Campalita
Species: Calosoma auropunctatum

Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou

Translate

Monday, 8 May 2017