Millipedes - Διπλόποδα - Diplopoda of Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Photos Agia Napa 2/8/2012 by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο George Konstantinou.

Τα διπλόποδα, γνωστά στα αγγλικά ως millipedes, είναι μια μεγάλη και αρχαία ομάδα χερσαίων αρθροπόδων που σχηματίζει την ομοταξία Diplopoda. Ανήκουν στο υποφύλο Myriapoda, μαζί με τις σαρανταποδαρούσες της ομοταξίας Chilopoda, τα Pauropoda και τα Symphyla.

Το επιστημονικό όνομα Diplopoda προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «διπλός» και «πούς, ποδός» και αναφέρεται στο βασικό τους χαρακτηριστικό: στα περισσότερα τμήματα του σώματος φέρουν δύο ζεύγη ποδιών. Παρά την αγγλική ονομασία millipede, η οποία σημαίνει κυριολεκτικά «χίλια πόδια», τα περισσότερα είδη έχουν πολύ λιγότερα. Ο αριθμός των ποδιών διαφέρει ανάλογα με το είδος, το φύλο, την ηλικία και τον αριθμό των σωματικών δακτυλίων.

Δεν είναι έντομα

Τα διπλόποδα δεν είναι έντομα. Τα έντομα έχουν τρία βασικά μέρη σώματος, έξι πόδια και συνήθως ένα ή δύο ζεύγη πτερύγων. Αντίθετα, τα διπλόποδα έχουν κεφάλι και μακρύ σώμα αποτελούμενο από πολυάριθμους διαδοχικούς δακτυλίους, στους περισσότερους από τους οποίους υπάρχουν δύο ζεύγη ποδιών.

Στο κεφάλι φέρουν ένα ζεύγος κεραιών, απλά μάτια ή ομάδες απλών οφθαλμών και στοματικά εξαρτήματα κατάλληλα κυρίως για τη μάσηση μαλακής ή αποσυντιθέμενης φυτικής ύλης. Ορισμένα υπόγεια και σπηλαιόβια είδη μπορεί να έχουν πολύ περιορισμένη όραση ή να είναι εντελώς τυφλά.

Η εξωτερική επιφάνεια του σώματός τους καλύπτεται από σκληρό εξωσκελετό, ο οποίος περιέχει χιτίνη και συχνά ενισχύεται με άλατα ασβεστίου. Ο εξωσκελετός προσφέρει μηχανική προστασία αλλά δεν μεγαλώνει μαζί με το ζώο. Για να αναπτυχθεί, το διπλόποδο πρέπει να τον αποβάλει περιοδικά μέσω της έκδυσης.

Γιατί έχουν δύο ζεύγη ποδιών

Οι περισσότεροι δακτύλιοι του σώματος των διπλοπόδων ονομάζονται διπλοσωμίτες. Κατά την εξελικτική ανάπτυξη της ομάδας, κάθε διπλοσωμίτης προέκυψε από τη συνένωση δύο αρχικών σωματικών τμημάτων. Γι’ αυτό φέρει δύο ζεύγη ποδιών, δύο ζεύγη αναπνευστικών ανοιγμάτων και αντίστοιχα εσωτερικά όργανα.

Τα πρώτα τμήματα πίσω από το κεφάλι δεν ακολουθούν πάντοτε αυτή τη διάταξη. Το πρώτο είναι συνήθως άποδο, ενώ τα αμέσως επόμενα μπορεί να φέρουν μόνο ένα ζεύγος ποδιών. Επομένως, η απλοποιημένη περιγραφή ότι έχουν «δύο ζεύγη ποδιών σε κάθε τμήμα» δεν ισχύει για ολόκληρο το σώμα.

Μορφή και μέγεθος

Τα διπλόποδα παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία μορφών. Πολλά έχουν μακρύ, σχεδόν κυλινδρικό σώμα, ενώ άλλα είναι πεπλατυσμένα και φέρουν πλευρικές προεκτάσεις που τους δίνουν πλατύτερη εμφάνιση. Τα σφαιρικά διπλόποδα έχουν κοντύτερο και πλατύτερο σώμα και μπορούν να τυλίγονται σχηματίζοντας μια κλειστή σφαίρα.

Το μέγεθος των γνωστών ειδών κυμαίνεται από λίγα χιλιοστά μέχρι αρκετά εκατοστά. Το χρώμα μπορεί να είναι λευκό, καστανό, γκρίζο ή μαύρο, ενώ ορισμένα είδη παρουσιάζουν κόκκινες, κίτρινες ή πορτοκαλί αποχρώσεις και έντονα σχέδια.

Η μορφή, το χρώμα και το μέγεθος δεν αρκούν πάντοτε για την αναγνώριση. Σε πολλές ομάδες η ασφαλής ταυτοποίηση βασίζεται στη μικροσκοπική εξέταση των αναπαραγωγικών εξαρτημάτων του αρσενικού, γνωστών ως γονοπόδια.

Διπλόποδα και σαρανταποδαρούσες

Τα διπλόποδα συγχέονται συχνά με τις σαρανταποδαρούσες, αλλά οι δύο ομάδες έχουν σημαντικές διαφορές.

Τα διπλόποδα διαθέτουν συνήθως δύο ζεύγη ποδιών στους περισσότερους σωματικούς δακτυλίους, κινούνται σχετικά αργά και τρέφονται κυρίως με αποσυντιθέμενη φυτική ύλη. Το σώμα τους είναι συνήθως κυλινδρικό ή πλατύ και προστατεύονται με συσπείρωση και χημικές εκκρίσεις.

Οι σαρανταποδαρούσες έχουν ένα ζεύγος ποδιών ανά σωματικό τμήμα, είναι ταχύτερες και είναι κυρίως θηρευτές. Το πρώτο ζεύγος ποδιών τους έχει μετατραπεί σε δηλητηριώδεις δαγκάνες, τις οποίες χρησιμοποιούν για να ακινητοποιούν τη λεία τους.

Τα διπλόποδα δεν διαθέτουν τέτοιες δηλητηριώδεις δαγκάνες και δεν δαγκώνουν τον άνθρωπο.

Πού ζουν

Επειδή χάνουν εύκολα υγρασία από το σώμα τους, τα περισσότερα διπλόποδα προτιμούν σκοτεινά και υγρά μικροενδιαιτήματα. Ζουν μέσα στα πεσμένα φύλλα, κάτω από πέτρες, κορμούς και κομμάτια νεκρού ξύλου, μέσα στο επιφανειακό έδαφος, σε κομπόστ, σε σπηλιές και σε σχισμές βράχων.

Στην Κύπρο δραστηριοποιούνται περισσότερο μετά τις πρώτες φθινοπωρινές και χειμερινές βροχές. Τότε η υγρασία τούς επιτρέπει να εγκαταλείψουν τα βαθύτερα καταφύγιά τους και να κινηθούν στην επιφάνεια. Κατά τις θερμές και ξηρές περιόδους παραμένουν κρυμμένα σε υγρό έδαφος, κάτω από πέτρες ή μέσα σε προστατευμένες κοιλότητες.

Μπορούν να βρεθούν σε δάση, θαμνώνες, καλλιεργούμενες εκτάσεις, κήπους, όχθες ρυακιών και υγρές ορεινές περιοχές. Ορισμένα είδη έχουν προσαρμοστεί σε ξηρότερα μεσογειακά οικοσυστήματα, αλλά εξακολουθούν να εξαρτώνται από υγρά μικροκαταφύγια.

Διατροφή και οικολογικός ρόλος

Τα περισσότερα διπλόποδα είναι αποικοδομητές ή σαπροφάγα. Τρέφονται κυρίως με πεσμένα φύλλα, νεκρό ξύλο, μύκητες, φύκη και άλλη αποσυντιθέμενη οργανική ύλη. Καθώς τεμαχίζουν και καταναλώνουν τα φυτικά κατάλοιπα, αυξάνουν την επιφάνειά τους και διευκολύνουν τη δράση μυκήτων και βακτηρίων.

Τα περιττώματά τους περιέχουν μικρότερα οργανικά σωματίδια και μικροοργανισμούς και ενσωματώνονται σταδιακά στο έδαφος. Με αυτόν τον τρόπο τα διπλόποδα συμβάλλουν:

• στην αποσύνθεση των πεσμένων φύλλων,
• στην ανακύκλωση των θρεπτικών στοιχείων,
• στον σχηματισμό χούμου,
• στη βελτίωση της δομής του εδάφους,
• και στη λειτουργία των τροφικών πλεγμάτων.

Ορισμένα είδη μπορεί περιστασιακά να τραφούν με τρυφερά φυτά, σπόρους, ρίζες ή καρπούς που βρίσκονται κοντά στο έδαφος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, η οικολογική τους προσφορά είναι σημαντικότερη από οποιαδήποτε περιορισμένη ζημιά μπορούν να προκαλέσουν.

Αναπαραγωγή και ανάπτυξη

Στα περισσότερα είδη υπάρχουν χωριστά αρσενικά και θηλυκά άτομα. Τα αρσενικά διαθέτουν τροποποιημένα πόδια, τα γονοπόδια, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του σπέρματος στο θηλυκό. Η μορφή αυτών των οργάνων είναι συχνά χαρακτηριστική για κάθε είδος και αποτελεί βασικό εργαλείο ταξινομικής αναγνώρισης.

Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά μέσα στο έδαφος, σε φυσικές κοιλότητες ή σε μικρές φωλιές που κατασκευάζουν από χώμα και οργανικό υλικό. Τα νεαρά εκκολάπτονται με μικρό αριθμό σωματικών τμημάτων και ποδιών.

Καθώς μεγαλώνουν, περνούν από διαδοχικές εκδύσεις. Σε πολλές ομάδες, μετά από κάθε έκδυση προστίθενται νέα σωματικά τμήματα και νέα ζεύγη ποδιών. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αναμόρφωση. Η ανάπτυξη μέχρι την ενηλικίωση μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες ή χρόνια, ανάλογα με το είδος και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.

Αμυντικοί μηχανισμοί

Τα διπλόποδα είναι αργοκίνητα και δεν μπορούν να τρέξουν γρήγορα για να ξεφύγουν από τους εχθρούς τους. Πολλά είδη, όταν ενοχληθούν, τυλίγουν το σώμα τους σε σπείρα, προστατεύοντας το κεφάλι και τα ευαίσθητα πόδια στο εσωτερικό.

Πολλά διαθέτουν επίσης αμυντικούς αδένες κατά μήκος του σώματος. Από μικροσκοπικά ανοίγματα μπορούν να εκκρίνουν ουσίες με έντονη οσμή ή ερεθιστικές ιδιότητες. Η χημική σύσταση διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ομάδων και μπορεί να περιλαμβάνει βενζοκινόνες, φαινόλες, αλκαλοειδή ή άλλες ενώσεις. Δεν παράγουν όλα τα είδη τις ίδιες ουσίες ούτε στην ίδια συγκέντρωση.

Οι εκκρίσεις αυτές αποτρέπουν μυρμήγκια, αράχνες, μικρά θηλαστικά, πτηνά και άλλους πιθανούς θηρευτές. Παρά την άμυνά τους, τα διπλόποδα αποτελούν τροφή για πολλά ζώα, μεταξύ των οποίων ερπετά, αμφίβια, πουλιά, σκαθάρια και μικρά θηλαστικά.

Είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο;

Τα διπλόποδα δεν είναι επιθετικά, δεν διαθέτουν κεντρί και δεν δαγκώνουν τον άνθρωπο. Η άμεση επαφή με ορισμένα είδη μπορεί, ωστόσο, να προκαλέσει προσωρινό αποχρωματισμό ή ερεθισμό του δέρματος εξαιτίας των αμυντικών εκκρίσεών τους.

Μετά από επαφή πρέπει να πλένονται καλά τα χέρια και να αποφεύγεται το άγγιγμα των ματιών, της μύτης και του στόματος. Αν έκκριση εισέλθει στα μάτια, χρειάζεται άμεσο και παρατεταμένο ξέπλυμα με καθαρό νερό. Σε περίπτωση επίμονου πόνου, έντονου ερεθισμού ή διαταραχής της όρασης απαιτείται ιατρική συμβουλή.

Δεν πρέπει να σκοτώνονται ή να ψεκάζονται χωρίς λόγο. Αν εισέλθουν σε κατοικία, μπορούν να απομακρυνθούν προσεκτικά με ένα δοχείο και να απελευθερωθούν σε σκιερό σημείο με φυλλόστρωμα.

Τα διπλόποδα της Κύπρου

Η σημαντικότερη σύγχρονη επιστημονική ανασκόπηση για την πανίδα των διπλοπόδων της Κύπρου δημοσιεύθηκε το 2014. Σε αυτή καταγράφηκαν 21 είδη, 14 γένη, εννέα οικογένειες και επτά τάξεις. Οι συγγραφείς επισήμαναν ότι τρεις μορφές θεωρούνταν πιθανώς νέα είδη για την επιστήμη, χωρίς τότε να περιγραφούν επίσημα, ενώ η ταξινομική θέση άλλων τριών χρειαζόταν περαιτέρω διερεύνηση.

Το 2016 περιγράφηκαν επίσημα από την Κύπρο δύο νέα είδη του γένους Anamastigona: το Anamastigona cypria Vagalinski & Golovatch, 2016 και το Anamastigona strasseri Vagalinski & Golovatch, 2016. Και τα δύο θεωρούνται ενδημικά της Κύπρου.

Η κυπριακή πανίδα περιλαμβάνει αντιπροσώπους διαφόρων τάξεων, με κυλινδρικές, πεπλατυσμένες ή σφαιρικές μορφές. Ορισμένα είδη έχουν ευρύτερη ανατολικομεσογειακή εξάπλωση, ενώ άλλα είναι γνωστά μόνο από την Κύπρο ή από πολύ περιορισμένες περιοχές.

Ο αριθμός των 21 ειδών αποτελεί την τεκμηριωμένη εικόνα της ανασκόπησης του 2014 και όχι κατ’ ανάγκην το τελικό σύνολο της κυπριακής πανίδας. Νέες συλλογές, η μελέτη παλαιότερου υλικού και οι μοριακές αναλύσεις μπορούν να αποκαλύψουν πρόσθετα είδη ή να μεταβάλουν την ταξινομική θέση ήδη γνωστών πληθυσμών.

Βιογεωγραφική ιστορία

Η παρουσία των διπλοπόδων στην Κύπρο συνδέεται με τη γεωλογική ιστορία της ανατολικής Μεσογείου. Η επιστημονική ανασκόπηση του 2014 προτείνει ότι μέρος της πανίδας μπορεί να έφτασε στο νησί κατά το ύστερο Μειόκαινο.

Κατά την Κρίση Αλατότητας του Μεσσηνίου, περίπου πριν από 6 έως 5,3 εκατομμύρια χρόνια, η δραματική πτώση της στάθμης της Μεσογείου δημιούργησε ή διεύρυνε χερσαίες συνδέσεις μεταξύ περιοχών. Έχει προταθεί ότι τέτοιες συνδέσεις με τη νότια Μικρά Ασία και τη σημερινή περιοχή της Συρίας επέτρεψαν τη διασπορά προγόνων ορισμένων κυπριακών διπλοπόδων.

Η μακροχρόνια απομόνωση πληθυσμών πάνω στο νησί συνέβαλε κατόπιν στη διαφοροποίηση και στην εμφάνιση τοπικών ενδημικών μορφών. Πρόκειται για επιστημονική βιογεωγραφική υπόθεση και όχι για άμεση παρατήρηση της ιστορικής διασποράς τους.

Απειλές και προστασία

Τα διπλόποδα συχνά παραβλέπονται στις προσπάθειες προστασίας της φύσης, επειδή ζουν κρυμμένα στο έδαφος και δεν είναι εύκολα ορατά. Ωστόσο, είδη με πολύ περιορισμένη εξάπλωση μπορούν να επηρεαστούν σοβαρά από:

• την καταστροφή δασών και φυσικών θαμνώνων,
• τις πυρκαγιές μεγάλης έντασης,
• την αφαίρεση πεσμένων κορμών και φυλλοστρώματος,
• την ξήρανση του εδάφους,
• την εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων,
• τη λατόμευση και την αστικοποίηση,
• και την καταστροφή σπηλαίων ή άλλων υπόγειων ενδιαιτημάτων.

Η διατήρηση του νεκρού ξύλου, των πεσμένων φύλλων, των φυσικών εδαφών και των υγρών μικροενδιαιτημάτων προστατεύει όχι μόνο τα διπλόποδα αλλά ολόκληρη την κοινότητα των οργανισμών που συμμετέχει στην αποσύνθεση και στην ανακύκλωση της οργανικής ύλης.

Στοιχεία φωτογραφιών

Φωτογραφίες: George Konstantinou

Αναγνώριση: Ομοταξία Diplopoda· δεν επιχειρείται ταυτοποίηση των φωτογραφιών σε επίπεδο είδους

Πηγές

• Vagalinski et al., 2014 – Millipedes of Cyprus (Myriapoda: Diplopoda), Zootaxa
• Vagalinski & Golovatch, 2016 – Two new species of Anamastigona from Cyprus, European Journal of Taxonomy
• MilliBase – Παγκόσμια βάση δεδομένων των Diplopoda
• Sierwald & Bond, 2007 – Current Status of the Myriapod Class Diplopoda
• Rodriguez et al., 2018 – Evolution of chemical defences in millipedes
• Biodiversity of Cyprus – Αρχική φωτογραφική ανάρτηση

Millipedes – Diplopoda of Cyprus

Text by George Konstantinou.

Millipedes are a large and ancient group of terrestrial arthropods forming the class Diplopoda. They belong to the subphylum Myriapoda, together with the centipedes of the class Chilopoda, the Pauropoda and the Symphyla.

The scientific name Diplopoda derives from the Greek words meaning “double” and “foot” and refers to their principal characteristic: most body rings carry two pairs of legs. Despite the English name millipede, literally meaning “a thousand feet”, most species possess far fewer. The number varies according to species, sex, age and the number of body rings.

They are not insects

Millipedes are not insects. Insects possess three principal body regions, six legs and frequently one or two pairs of wings. Millipedes instead have a head and an elongated body composed of numerous consecutive rings, most of which bear two pairs of legs.

The head carries one pair of antennae, simple eyes or groups of simple eyes, and mouthparts primarily adapted for chewing soft or decaying plant material. Some subterranean and cave-dwelling species have greatly reduced eyesight or are completely blind.

Their external surface is covered by a firm exoskeleton containing chitin and often reinforced with calcium salts. This provides mechanical protection but cannot grow continuously with the animal. A millipede must therefore shed it periodically through moulting.

Why they have two pairs of legs

Most of the body rings are known as diplosegments. During the evolutionary development of the group, each diplosegment arose through the fusion of two original body segments. It consequently carries two pairs of legs, two pairs of respiratory openings and corresponding internal organs.

The first segments behind the head do not always follow this arrangement. The first is usually legless, while the following segments may carry only one pair of legs. The simplified statement that millipedes possess “two pairs of legs on every segment” therefore does not apply to the entire body.

Form and size

Millipedes display a considerable variety of forms. Many have an elongated, nearly cylindrical body, while others are flattened and possess lateral extensions that give them a broader appearance. Pill millipedes have a shorter, wider body and can roll themselves into a tightly closed ball.

Known species range in size from a few millimetres to several centimetres. They may be white, brown, grey or black, while some species possess red, yellow or orange colouring and conspicuous patterns.

Body form, colour and size are not always sufficient for identification. In many groups, reliable determination depends on microscopic examination of the male reproductive appendages known as gonopods.

Millipedes and centipedes

Millipedes are frequently confused with centipedes, but the two groups have important differences.

Millipedes usually possess two pairs of legs on most body rings, move relatively slowly and feed mainly on decomposing plant material. Their bodies are generally cylindrical or flattened, and they protect themselves by coiling and producing defensive secretions.

Centipedes possess one pair of legs per body segment, move more rapidly and are principally predators. Their first pair of legs has been modified into venom-bearing forcipules used to immobilise prey.

Millipedes do not possess such venomous forcipules and do not bite people.

Where they live

Because their bodies lose moisture easily, most millipedes prefer dark and humid microhabitats. They live among fallen leaves, beneath stones, logs and dead wood, in surface soil, compost, caves and rock crevices.

In Cyprus they become more active following the first autumn and winter rains. Increased humidity enables them to leave their deeper shelters and move across the surface. During hot, dry periods they remain concealed in moist soil, beneath stones or inside protected cavities.

They occur in forests, shrublands, cultivated land, gardens, stream banks and humid mountain habitats. Some species have adapted to drier Mediterranean ecosystems but remain dependent on moist microrefuges.

Diet and ecological role

Most millipedes are decomposers or detritivores. They feed mainly on fallen leaves, dead wood, fungi, algae and other decomposing organic matter. By breaking up and consuming plant remains, they increase their exposed surface and facilitate decomposition by fungi and bacteria.

Their faecal material contains smaller organic particles and microorganisms and is gradually incorporated into the soil. Millipedes consequently contribute to:

• the decomposition of fallen leaves,
• nutrient recycling,
• humus formation,
• improvement of soil structure,
• and the functioning of food webs.

Some species may occasionally feed on tender plants, seeds, roots or fruit close to the ground. In most situations, however, their ecological contribution is much more important than the limited damage they may cause.

Reproduction and development

Most species have separate male and female individuals. Males possess modified legs known as gonopods, which transfer sperm to the female. Their structure is often distinctive for each species and provides an important means of taxonomic identification.

Females deposit their eggs in soil, natural cavities or small nests constructed from earth and organic material. The young hatch with a limited number of body segments and legs.

As they grow, they undergo successive moults. In many groups, new body segments and additional pairs of legs are added after each moult. This process is known as anamorphosis. Development to adulthood may require several months or years, depending on the species and environmental conditions.

Defensive mechanisms

Millipedes are slow-moving and cannot escape rapidly from their enemies. When disturbed, many species coil their bodies into a spiral, protecting the head and delicate legs inside.

Many also possess defensive glands along the sides of the body. Through microscopic openings they can release strong-smelling or irritating substances. Their chemical composition differs greatly between groups and may include benzoquinones, phenols, alkaloids or other compounds. Not every species produces the same substances or concentrations.

These secretions discourage ants, spiders, small mammals, birds and other potential predators. Despite these defences, millipedes are eaten by numerous animals, including reptiles, amphibians, birds, beetles and small mammals.

Are they dangerous to people?

Millipedes are not aggressive, possess no sting and do not bite people. Direct contact with certain species may nevertheless produce temporary skin discolouration or irritation because of their defensive secretions.

Hands should be washed thoroughly after contact, and touching the eyes, nose or mouth should be avoided. If a secretion enters the eyes, they should be rinsed immediately and thoroughly with clean water. Persistent pain, severe irritation or impaired vision requires medical advice.

Millipedes should not be killed or sprayed unnecessarily. Individuals entering a building can be carefully collected in a container and released in a shaded place containing leaf litter.

The millipedes of Cyprus

The most important modern scientific review of the Cypriot millipede fauna was published in 2014. It recorded 21 species belonging to 14 genera, nine families and seven orders. The authors noted that three forms were considered likely to represent species new to science but had not yet been formally described, while the taxonomic status of three others required further investigation.

In 2016, two new species of the genus Anamastigona were formally described from Cyprus: Anamastigona cypria Vagalinski & Golovatch, 2016 and Anamastigona strasseri Vagalinski & Golovatch, 2016. Both are considered endemic to Cyprus.

The island’s fauna includes representatives of several orders, with cylindrical, flattened and ball-forming body types. Some have wider eastern Mediterranean distributions, while others are known only from Cyprus or from highly restricted areas.

The figure of 21 species represents the documented state of knowledge in the 2014 review and not necessarily the final total for Cyprus. Further collecting, examination of older specimens and molecular research may reveal additional species or change the taxonomic position of known populations.

Biogeographical history

The presence of millipedes in Cyprus is connected with the geological history of the eastern Mediterranean. The 2014 scientific review proposed that part of the fauna may have reached the island during the late Miocene.

During the Messinian Salinity Crisis, approximately 6–5.3 million years ago, the dramatic reduction in the Mediterranean Sea’s level created or extended land connections between regions. It has been proposed that connections with southern Asia Minor and the region of present-day Syria allowed the ancestors of some Cypriot millipedes to disperse.

The subsequent long-term isolation of populations on the island contributed to their differentiation and to the development of local endemic forms. This is a scientific biogeographical hypothesis rather than a directly observed account of their historical dispersal.

Threats and conservation

Millipedes are frequently overlooked in nature conservation because they live concealed in soil and are not easily observed. Species with highly restricted distributions may nevertheless be seriously affected by:

• the destruction of forests and natural shrublands,
• severe wildfires,
• the removal of fallen logs and leaf litter,
• drying of the soil,
• extensive pesticide use,
• quarrying and urban development,
• and the destruction of caves or other subterranean habitats.

Preserving dead wood, fallen leaves, natural soils and humid microhabitats protects not only millipedes but the entire community of organisms involved in decomposition and the recycling of organic matter.

Photograph details

Photographs: George Konstantinou

Identification: Class Diplopoda; the photographed individuals are not identified to species level

Sources

• Vagalinski et al., 2014 – Millipedes of Cyprus (Myriapoda: Diplopoda), Zootaxa
• Vagalinski & Golovatch, 2016 – Two new species of Anamastigona from Cyprus, European Journal of Taxonomy
• MilliBase – Global database of Diplopoda
• Sierwald & Bond, 2007 – Current Status of the Myriapod Class Diplopoda
• Rodriguez et al., 2018 – Evolution of chemical defences in millipedes
• Biodiversity of Cyprus – Original photographic post