See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
List of butterflys of Cyprus - Λίστα των πεταλούδων της Κύπρου
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η Celastrina argiolus, γνωστή στα αγγλικά ως Holly Blue, είναι μια μικρή και κομψή ημερόβια πεταλούδα της οικογένειας Lycaenidae. Ξεχωρίζει από το απαλό γαλάζιο χρώμα της επάνω πλευράς των φτερών και την πολύ ανοιχτόχρωμη, σχεδόν ασημόλευκη κάτω επιφάνεια, πάνω στην οποία διακρίνονται μικρές μαύρες κηλίδες.
Αποτελεί ένα από τα είδη «γαλάζιων» πεταλούδων που απαντώνται στην Κύπρο, αλλά η παρουσία της δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρο το νησί. Παρατηρείται κυρίως σε πιο δροσερές και υγρές περιοχές, ιδιαίτερα στην οροσειρά του Τροόδους και γενικότερα στη δυτική Κύπρο.
Αναγνώριση
Πρόκειται για μικρή πεταλούδα με άνοιγμα φτερών περίπου 25–35 χιλιοστά. Όταν κάθεται, συνήθως κρατά τα φτερά της κλειστά, αποκαλύπτοντας την πολύ ανοιχτή γαλαζωπή ή ασημόλευκη κάτω επιφάνειά τους. Οι μικρές μαύρες κηλίδες είναι καθαρές και διακριτές, χωρίς τις έντονες πορτοκαλί ζώνες που εμφανίζουν αρκετά άλλα είδη της οικογένειας Lycaenidae.
Το αρσενικό έχει στην επάνω πλευρά των φτερών φωτεινό γαλάζιο έως κυανό χρώμα, με στενό σκούρο περίγραμμα. Το θηλυκό έχει επίσης γαλάζια φτερά, αλλά διαθέτει πολύ πλατύτερα σκούρα περιθώρια, κυρίως στα μπροστινά φτερά. Αυτός ο φυλετικός διμορφισμός επιτρέπει συνήθως τη διάκριση των δύο φύλων όταν τα φτερά είναι ανοικτά.
Η πτήση της είναι γρήγορη και νευρική. Σε αντίθεση με πολλές άλλες γαλάζιες πεταλούδες που πετούν χαμηλά πάνω από αγριόχορτα, η Celastrina argiolus κινείται συχνά ψηλότερα, γύρω από θάμνους, δέντρα, ξέφωτα και παρυφές δασών.
Εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Το είδος έχει ευρεία εξάπλωση στην Παλαιαρκτική, από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική μέχρι μεγάλα τμήματα της Ασίας. Η παρουσία του έχει καταγραφεί επίσης σε πολλά νησιά της Μεσογείου.
Στην Κύπρο θεωρείται τοπικά κοινό στην οροσειρά του Τροόδους και σε περιοχές της δυτικής πλευράς του νησιού. Οι περισσότερες παρατηρήσεις προέρχονται από ορεινές ή ημιορεινές τοποθεσίες, συχνά σε υψόμετρα περίπου 500–1.900 μέτρων. Είναι πολύ πιο περιορισμένο στις θερμές και ξηρές πεδινές περιοχές, ενώ οι καταγραφές από την ανατολική Κύπρο είναι ελάχιστες ή απουσιάζουν από παλαιότερες πηγές.
Προτιμά δασικές παρυφές, ανοίγματα μέσα σε δάση, θαμνώνες, ρεματιές, κοιλάδες, κήπους και άλλες τοποθεσίες με ανθισμένους θάμνους. Η παρουσία υγρασίας και ποικιλίας φυτών φαίνεται να ευνοεί το είδος.
Περίοδος πτήσης
Ανάλογα με το υψόμετρο και τις καιρικές συνθήκες, οι ενήλικες πεταλούδες μπορούν να παρατηρηθούν από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο. Σε θερμότερες περιοχές μπορεί να εμφανίζονται νωρίτερα, ενώ στα μεγαλύτερα υψόμετρα η δραστηριότητά τους αρχίζει αργότερα.
Το είδος μπορεί να σχηματίζει περισσότερες από μία γενιές μέσα στο ίδιο έτος. Η ακριβής διάρκεια και ο αριθμός των γενεών στην Κύπρο πιθανόν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θερμοκρασία, το υψόμετρο και τη διαθεσιμότητα των κατάλληλων φυτών.
Αναπαραγωγή και φυτά-ξενιστές
Το θηλυκό τοποθετεί συνήθως τα αυγά του μεμονωμένα πάνω σε άνθη, ανθοφόρους οφθαλμούς ή νεαρά τμήματα των φυτών-ξενιστών. Οι προνύμφες τρέφονται κυρίως με άνθη, μπουμπούκια, νεαρούς καρπούς και τρυφερούς φυτικούς ιστούς.
Η Celastrina argiolus είναι πολυφάγο είδος. Σε διάφορες περιοχές της εξάπλωσής της έχουν καταγραφεί φυτά από πολλές διαφορετικές οικογένειες, όπως είδη των γενών Hedera, Rubus, Rhamnus, Frangula, Ilex, Euonymus, Cornus, Genista και αρκετά άλλα.
Η χρήση συγκεκριμένων φυτών μπορεί να διαφέρει σημαντικά από τόπο σε τόπο. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι οι κυπριακοί πληθυσμοί χρησιμοποιούν ακριβώς τα ίδια φυτά με τους πληθυσμούς της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Χρειάζονται τεκμηριωμένες επιτόπιες παρατηρήσεις για να προσδιοριστούν με βεβαιότητα τα κύρια φυτά-ξενιστές του είδους στην Κύπρο.
Γιατί ονομάζεται Holly Blue;
Η αγγλική ονομασία Holly Blue προέρχεται από τη συχνή χρήση του ευρωπαϊκού αρκουδοπούρναρου, Ilex aquifolium, ως φυτού-ξενιστή από την ανοιξιάτικη γενιά σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης. Η καλοκαιρινή γενιά σε αυτές τις περιοχές χρησιμοποιεί συχνά τον κισσό, Hedera helix.
Η ονομασία όμως δεν σημαίνει ότι το είδος εξαρτάται παντού αποκλειστικά από το αρκουδοπούρναρο. Είναι μια πεταλούδα με μεγάλη προσαρμοστικότητα στη χρήση φυτών και οι τοπικές της προτιμήσεις μεταβάλλονται ανάλογα με τη διαθέσιμη χλωρίδα.
Σχέση της προνύμφης με τα μυρμήγκια
Όπως συμβαίνει με πολλές πεταλούδες της οικογένειας Lycaenidae, οι προνύμφες της Celastrina argiolus μπορούν να αναπτύσσουν μυρμηκοφιλικές σχέσεις. Παράγουν εκκρίσεις που προσελκύουν μυρμήγκια, τα οποία τις επισκέπτονται και σε ορισμένες περιπτώσεις τις προστατεύουν από μικρούς θηρευτές ή παρασιτοειδή.
Η σχέση αυτή δεν είναι απαραίτητα ίδια σε όλους τους πληθυσμούς και μπορεί να εξαρτάται από τα είδη μυρμηγκιών που υπάρχουν σε κάθε βιότοπο.
Οικολογική σημασία και προστασία
Η παρουσία της Celastrina argiolus συνδέεται με τοπία που διατηρούν ποικιλία ανθοφόρων θάμνων, φυσικές παρυφές, δασικά ανοίγματα και σχετικά υγρές θέσεις. Η καταστροφή της θαμνώδους βλάστησης, οι πυρκαγιές, η υπερβολική χρήση φυτοφαρμάκων και η απομάκρυνση των φυτών-ξενιστών μπορούν να περιορίσουν τους τοπικούς πληθυσμούς της.
Για την προστασία της είναι σημαντικό να διατηρούνται τα φυσικά ξέφωτα και οι δασικές παρυφές, να αποφεύγεται η αλόγιστη χρήση εντομοκτόνων και να παραμένει στους βιότοπους ποικιλία αυτοφυών ανθοφόρων φυτών. Η προστασία μιας πεταλούδας δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη νέκταρος για τα ενήλικα άτομα, αλλά και από τη διατήρηση των κατάλληλων φυτών στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν οι προνύμφες της.
Ταξινόμηση
- Βασίλειο: Animalia
- Συνομοταξία: Arthropoda
- Ομοταξία: Insecta
- Τάξη: Lepidoptera
- Υπεροικογένεια: Papilionoidea
- Οικογένεια: Lycaenidae
- Υποοικογένεια: Polyommatinae
- Φυλή: Polyommatini
- Γένος: Celastrina
- Είδος: Celastrina argiolus
- Επιστημονική ονομασία: Celastrina argiolus (Linnaeus, 1758)
- Αγγλική ονομασία: Holly Blue
Holly Blue – Celastrina argiolus (Linnaeus, 1758) – Cyprus
Text by George Konstantinou
Celastrina argiolus, commonly known as the Holly Blue, is a small and elegant butterfly belonging to the family Lycaenidae. It is distinguished by the pale blue upper surface of its wings and its very light, almost silvery-white undersides, which are marked with small black spots.
It is one of the “blue” butterflies found in Cyprus, although its distribution is not uniform across the island. It occurs mainly in cooler and more humid areas, particularly in the Troodos Mountains and more generally in western Cyprus.
Identification
It is a small butterfly with a wingspan of approximately 25–35 millimetres. When resting, it usually keeps its wings closed, revealing their very pale bluish or silvery-white undersides. The small black markings are clear and distinct, without the conspicuous orange bands found in several other members of the family Lycaenidae.
The male has bright blue to azure upperwings with narrow dark margins. The female also has blue wings, but the dark borders are much broader, particularly on the forewings. This sexual dimorphism usually makes it possible to distinguish the sexes when their wings are open.
Its flight is fast and restless. Unlike many other blue butterflies that fly close to the ground over grasses and low vegetation, Celastrina argiolus frequently flies higher around shrubs, trees, woodland clearings and forest edges.
Distribution and occurrence in Cyprus
The species has a wide Palaearctic distribution, extending from Europe and North Africa across large parts of Asia. It has also been recorded on many Mediterranean islands.
In Cyprus it is considered locally common in the Troodos Mountains and in areas of the western part of the island. Most observations come from mountainous or semi-mountainous locations, frequently at elevations of approximately 500–1,900 metres. It is much more restricted in hot and dry lowland areas, while records from eastern Cyprus are very limited or absent from older sources.
It inhabits woodland margins, forest clearings, scrubland, stream valleys, gardens and other places containing flowering shrubs. Moisture and a diversity of plants appear to favour the species.
Flight period
Depending on elevation and weather conditions, adult butterflies may be observed from spring until autumn. They may appear earlier in warmer areas, while at higher elevations their activity begins later.
The species can produce more than one generation during the same year. The exact duration and number of generations in Cyprus probably vary according to temperature, elevation and the availability of suitable plants.
Reproduction and larval host plants
The female normally lays its eggs singly on flowers, flower buds or young parts of the host plant. The larvae feed mainly on flowers, buds, developing fruits and tender plant tissues.
Celastrina argiolus is a polyphagous species. Across its extensive range, plants belonging to many different families have been recorded as larval hosts, including species of Hedera, Rubus, Rhamnus, Frangula, Ilex, Euonymus, Cornus, Genista and several other genera.
The plants used can differ considerably between regions. It should therefore not be assumed that the Cypriot populations use exactly the same plants as populations in central and northern Europe. Documented field observations are required to establish with certainty the principal larval host plants used by the species in Cyprus.
Why is it called the Holly Blue?
The English name Holly Blue originates from the frequent use of European holly, Ilex aquifolium, as a larval host by the spring generation in certain parts of Europe. In those regions, the summer generation frequently uses ivy, Hedera helix.
The name does not mean that the butterfly is exclusively dependent on holly throughout its range. It is highly adaptable in its use of plants, and its local preferences vary according to the available flora.
Association between the larvae and ants
As with many butterflies belonging to the family Lycaenidae, the larvae of Celastrina argiolus can form myrmecophilous associations. They produce secretions that attract ants, which visit the larvae and, in some cases, protect them from small predators or parasitoids.
This relationship is not necessarily identical in every population and may depend on the ant species occurring in each habitat.
Ecological importance and protection
The presence of Celastrina argiolus is associated with landscapes that retain a variety of flowering shrubs, natural margins, woodland clearings and relatively humid sites. The destruction of shrub vegetation, wildfires, excessive pesticide use and the removal of larval host plants can reduce local populations.
Its protection requires the preservation of natural woodland clearings and forest margins, the avoidance of unnecessary insecticide use and the maintenance of a diversity of native flowering plants. Protecting a butterfly does not depend only on providing nectar for the adults, but also on conserving the appropriate plants on which its larvae can develop.
Classification
- Kingdom: Animalia
- Phylum: Arthropoda
- Class: Insecta
- Order: Lepidoptera
- Superfamily: Papilionoidea
- Family: Lycaenidae
- Subfamily: Polyommatinae
- Tribe: Polyommatini
- Genus: Celastrina
- Species: Celastrina argiolus
- Scientific name: Celastrina argiolus (Linnaeus, 1758)
- English common name: Holly Blue
No comments:
Post a Comment