See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.
Λίστα με τα Ορθόπτερα της Κύπρου - ;LIst of Orthoptera of Cyprus
Family: Tettigoniidae
Photos by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ένα χαρακτηριστικό θαμνοτριζόνι της ανατολικής Μεσογείου
Το Platycleis escalerai είναι μεσαίου μεγέθους Ορθόπτερο της οικογένειας Tettigoniidae, στην οποία ανήκουν τα θαμνοτριζόνια και άλλα συγγενικά μακρύκερα Ορθόπτερα.
Πρόκειται για θερμόφιλο είδος που ζει κυρίως σε ξηρές και ηλιόλουστες περιοχές με χαμηλή, αραιή βλάστηση. Η γεωγραφική του εξάπλωση εκτείνεται από τη νοτιοανατολική Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο έως τμήματα της δυτικής και κεντρικής Ασίας.
Στην Κύπρο είναι αυτόχθονο αλλά όχι ενδημικό είδος. Η παρουσία του νησιού βρίσκεται μέσα στη φυσική του εξάπλωση στην περιοχή του Λεβάντε.
Δεν υπάρχει ευρέως καθιερωμένη ελληνική κοινή ονομασία αποκλειστικά για το είδος. Ως περιγραφική ονομασία μπορεί να χρησιμοποιηθεί το θαμνοτριζόνι του Escalera ή ανατολικό ξηρόφιλο θαμνοτριζόνι.
Επιστημονική ονομασία και ετυμολογία
Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι:
Platycleis escalerai Bolívar, 1899
Το είδος περιγράφηκε από τον διακεκριμένο Ισπανό εντομολόγο Ignacio Bolívar y Urrutia. Η περιγραφή δημοσιεύτηκε σε έργο που χρονολογείται βιβλιογραφικά στο 1899.
Το όνομα του συγγραφέα δεν γράφεται σε παρένθεση, επειδή το είδος περιγράφηκε εξαρχής στο γένος Platycleis.
Η ειδική ονομασία escalerai δόθηκε προς τιμήν του Ισπανού φυσιοδίφη και εντομολόγου Manuel Martínez de la Escalera (1867–1949), γνωστού για τις ζωολογικές εξερευνήσεις και τις συλλογές του.
Υποείδη
Το Platycleis escalerai περιλαμβάνει δύο αναγνωρισμένα υποείδη:
- Platycleis escalerai escalerai Bolívar, 1899,
- Platycleis escalerai iranica Ramme, 1929.
Οι πληθυσμοί της νοτιοανατολικής Ευρώπης, της ανατολικής Μεσογείου και της Κύπρου αποδίδονται στο ονομαστικό υποείδος P. e. escalerai.
Σε παλαιότερη βιβλιογραφία έχουν προταθεί και άλλες μορφές ή υποειδικές ονομασίες, πολλές από τις οποίες θεωρούνται σήμερα συνώνυμα. Η αποδεκτή ταξινόμηση διατηρεί το P. escalerai ως έγκυρο είδος του γένους Platycleis.
Το γένος Platycleis
Το γένος Platycleis περιλαμβάνει πολλά είδη θαμνοτριζονιών με εξάπλωση στην Ευρώπη, τη βόρεια Αφρική και την εύκρατη Ασία.
Τα μέλη του γένους χαρακτηρίζονται γενικά από:
- μεσαίου μεγέθους και σχετικά στιβαρό σώμα,
- πολύ μακριές νηματοειδείς κεραίες,
- καλά ανεπτυγμένα οπίσθια πόδια,
- καστανό, γκριζωπό ή πρασινωπό χρωματισμό,
- και πρόσθιες πτέρυγες που συνήθως καλύπτουν μεγάλο μέρος της κοιλιάς.
Πολλά είδη του γένους παρουσιάζουν μεγάλη μορφολογική ομοιότητα. Για την ασφαλή αναγνώριση εξετάζονται το πρόνωτο, οι πτέρυγες, οι κέρκοι του αρσενικού, η υπογεννητική πλάκα και ο ωοθέτης του θηλυκού. Ιδιαίτερα χρήσιμο είναι και το κάλεσμα του αρσενικού.
Μορφολογία
Το Platycleis escalerai διαθέτει επιμήκες και στιβαρό σώμα με χρωματισμό που κυμαίνεται από γκριζοκαστανό έως κιτρινοκάστανο. Μερικά άτομα εμφανίζουν πρασινωπές αποχρώσεις ή περισσότερο έντονες σκούρες και ανοικτόχρωμες κηλίδες.
Η ποικιλία του χρωματισμού βοηθά το έντομο να εναρμονίζεται με:
- ξερά χόρτα,
- γυμνό έδαφος,
- πέτρες,
- χαμηλούς θάμνους,
- και αποξηραμένους φυτικούς βλαστούς.
Το κεφάλι είναι ισχυρό και φέρει μασητικά στοματικά μόρια. Οι κεραίες είναι εξαιρετικά μακριές και μπορούν να υπερβαίνουν το μήκος του σώματος.
Μια ανοικτόχρωμη γραμμή μπορεί να εκτείνεται κατά μήκος της ράχης, ενώ οι πλευρές του προνώτου παρουσιάζουν συχνά πιο σκούρες περιοχές που οριοθετούνται από ανοιχτόχρωμα περιθώρια.
Οι πρόσθιες πτέρυγες είναι επιμήκεις και δερματώδεις. Προστατεύουν τις λεπτότερες οπίσθιες πτέρυγες και στο αρσενικό φέρουν τις ειδικές δομές παραγωγής ήχου.
Οι μακριές κεραίες
Όπως όλα τα μέλη της υπόταξης Ensifera, το P. escalerai διαθέτει πολύ μακριές κεραίες, χαρακτηριστικό που το διακρίνει εύκολα από τις ακρίδες και τις μεταναστευτικές ακρίδες της υπόταξης Caelifera.
Οι κεραίες περιέχουν πολυάριθμους αισθητικούς υποδοχείς και βοηθούν το έντομο:
- να εξερευνά τη βλάστηση,
- να εντοπίζει τροφή,
- να αντιλαμβάνεται πιθανούς συντρόφους,
- να ανιχνεύει εμπόδια στο σκοτάδι,
- και να αντιδρά στην παρουσία θηρευτών.
Η συνεχής κίνησή τους επιτρέπει στο θαμνοτριζόνι να σχηματίζει λεπτομερή αισθητηριακή εικόνα του άμεσου περιβάλλοντός του.
Αρσενικά και θηλυκά
Το θηλυκό αναγνωρίζεται εύκολα από τον ισχυρό, επιμήκη και ελαφρώς καμπυλωτό ωοθέτη στο πίσω μέρος της κοιλιάς. Ο ωοθέτης έχει μορφή σπαθιού και χρησιμοποιείται για την τοποθέτηση των αυγών στο έδαφος ή σε κατάλληλο φυτικό υπόστρωμα.
Το αρσενικό δεν διαθέτει ωοθέτη. Στο άκρο της κοιλιάς φέρει χαρακτηριστικούς κέρκους, των οποίων η μορφή είναι σημαντική για την αναγνώριση του είδους.
Οι πρόσθιες πτέρυγες του αρσενικού διαθέτουν αναπτυγμένο ηχητικό μηχανισμό. Στο θηλυκό ο αντίστοιχος μηχανισμός δεν είναι λειτουργικός και η επικοινωνία βασίζεται κυρίως στην ακρόαση και την ανταπόκριση προς το τραγούδι του αρσενικού.
Ο ωοθέτης ως διαγνωστικό γνώρισμα
Η μορφή του ωοθέτη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διάκριση του P. escalerai από άλλα παρόμοια είδη του γένους Platycleis που απαντούν στην Κύπρο.
Κατά την εξέταση παρατηρούνται:
- το συνολικό μήκος,
- ο βαθμός καμπυλότητας,
- το πλάτος,
- η αναλογία του προς τον οπίσθιο μηρό,
- και το σχήμα της κορυφής.
Η αναγνώριση αποκλειστικά από μια πλευρική φωτογραφία μπορεί να είναι δύσκολη. Για αξιόπιστο προσδιορισμό χρειάζονται καθαρές εικόνες του ωοθέτη, του προνώτου και του άκρου της κοιλιάς.
Παρόμοια είδη στην Κύπρο
Στην Κύπρο απαντούν και άλλα παρόμοια θαμνοτριζόνια, όπως:
- το Platycleis intermedia,
- το ενδημικό Platycleis kibris,
- και η μικρότερη Tessellana tessellata.
Το P. intermedia μπορεί να μοιάζει έντονα με το P. escalerai ως προς το μέγεθος και τον γενικό χρωματισμό. Το P. kibris είναι κυπριακό ενδημικό είδος που περιγράφηκε μόλις το 2012 και χρειάζεται επίσης προσεκτική εξέταση των γεννητικών δομών.
Η Tessellana tessellata είναι γενικά μικρότερη και σήμερα τοποθετείται σε διαφορετικό γένος, αν και παλαιότερα περιλαμβανόταν στο ευρύτερο σύμπλεγμα του Platycleis.
Η ασφαλής αναγνώριση βασίζεται στον συνδυασμό μορφολογίας, φύλου, φωτογραφιών από κατάλληλες γωνίες και, όπου είναι δυνατό, ακουστικής καταγραφής.
Παραγωγή του τραγουδιού
Το αρσενικό παράγει το κάλεσμά του τρίβοντας μεταξύ τους τις πρόσθιες πτέρυγες. Η διαδικασία ονομάζεται στριδουλαρισμός ή τριγμός.
Στη μία πτέρυγα υπάρχει μια σειρά μικρών οδοντώσεων που λειτουργεί σαν λίμα. Κατά την κίνηση των πτερύγων η σειρά αυτή τρίβεται πάνω σε μια σκληρή ακμή της άλλης πτέρυγας. Εξειδικευμένες μεμβράνες ενισχύουν τις δονήσεις.
Το τραγούδι χρησιμεύει κυρίως:
- στην προσέλκυση θηλυκών,
- στην αναγνώριση του ίδιου είδους,
- και στη δήλωση της παρουσίας του αρσενικού προς ανταγωνιστές.
Η θερμοκρασία επηρεάζει τον ρυθμό του τραγουδιού. Σε θερμότερες συνθήκες οι μυϊκές κινήσεις γίνονται γρηγορότερα και οι ηχητικές φράσεις επαναλαμβάνονται συνήθως με υψηλότερο ρυθμό.
Τα ακουστικά όργανα
Το P. escalerai δεν ακούει με όργανα στο κεφάλι. Τα ακουστικά του όργανα, γνωστά ως τυμπανικά όργανα, βρίσκονται στις κνήμες των πρόσθιων ποδιών.
Οι λεπτές τυμπανικές μεμβράνες ανιχνεύουν τους ήχους και τις δονήσεις του περιβάλλοντος. Η θέση τους στα πόδια επιτρέπει στο έντομο να μεταβάλλει τον προσανατολισμό των αισθητηρίων μετακινώντας τα πρόσθια άκρα.
Το θηλυκό μπορεί έτσι να εντοπίσει την κατεύθυνση από την οποία προέρχεται το κάλεσμα ενός αρσενικού.
Ημερήσια και νυκτερινή δραστηριότητα
Το είδος μπορεί να παρατηρηθεί την ημέρα πάνω σε χαμηλή βλάστηση, αλλά η έντονη φωνητική και αναπαραγωγική δραστηριότητα εκδηλώνεται συχνά από το απόγευμα έως τη νύχτα.
Κατά τις θερμότερες ώρες μπορεί να παραμένει ακίνητο στη σκιά ενός θάμνου ή στη βάση της βλάστησης. Όταν ενοχληθεί, συνήθως απομακρύνεται με ισχυρό άλμα και κρύβεται στην απέναντι πλευρά ενός φυτού.
Οι καλά ανεπτυγμένες πτέρυγες επιτρέπουν μικρές πτήσεις ή ελεγχόμενη διαφυγή, αλλά το άλμα και η γρήγορη κίνηση μέσα στη βλάστηση αποτελούν βασικούς τρόπους αποφυγής κινδύνου.
Ενδιαίτημα
Το Platycleis escalerai είναι είδος ξηρών, θερμών και ανοικτών ενδιαιτημάτων. Προτιμά:
- φρύγανα και αραιούς θαμνώνες,
- μακκία βλάστηση με ανοίγματα,
- ξηρά λιβάδια,
- πετρώδεις πλαγιές,
- εγκαταλειμμένες καλλιέργειες,
- άκρες αγροτικών δρόμων,
- και εκτάσεις με ξερά αγρωστώδη.
Η παρουσία γυμνού εδάφους ανάμεσα στη βλάστηση δημιουργεί θερμές μικροθέσεις κατάλληλες για την ανάπτυξή του. Παράλληλα, οι θάμνοι και τα ψηλότερα αγρωστώδη προσφέρουν τροφή, θέσεις τραγουδιού και προστασία.
Στην Κύπρο οι συνθήκες αυτές είναι διαδεδομένες σε χαμηλά και μεσαία υψόμετρα.
Διατροφή
Το P. escalerai είναι πιθανότατα παμφάγο, όπως πολλά άλλα είδη του γένους.
Η διατροφή του μπορεί να περιλαμβάνει:
- φύλλα και τρυφερούς βλαστούς,
- άνθη,
- σπόρους και καρπούς,
- νεκρή φυτική ύλη,
- μικρά έντομα,
- προνύμφες,
- και νεκρά ασπόνδυλα.
Τα ισχυρά μασητικά στοματικά μόρια επιτρέπουν την κατανάλωση τόσο φυτικής όσο και ζωικής τροφής. Η ζωική πρωτεΐνη μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την ανάπτυξη και την παραγωγή αυγών.
Δεν υπάρχουν λεπτομερείς μελέτες για τη διατροφή του είδους ειδικά στην Κύπρο. Επομένως, η ακριβής αναλογία φυτικής και ζωικής τροφής παραμένει άγνωστη.
Αναπαραγωγή
Το αρσενικό επιλέγει συνήθως μια θέση μέσα στη βλάστηση και τραγουδά για να προσελκύσει θηλυκά.
Μετά την προσέγγιση και τη σύζευξη, μεταφέρει στο θηλυκό ένα σπερματοφόρο, το οποίο περιλαμβάνει το σπερματικό υλικό και συνήθως μια θρεπτική μάζα γνωστή ως σπερματοφύλακα.
Καθώς το θηλυκό καταναλώνει τη θρεπτική μάζα, το σπερματικό υλικό μεταφέρεται στο αναπαραγωγικό του σύστημα. Οι θρεπτικές ουσίες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των αυγών.
Το θηλυκό χρησιμοποιεί κατόπιν τον ωοθέτη για να τοποθετήσει τα αυγά μεμονωμένα ή σε μικρές ομάδες στο κατάλληλο υπόστρωμα.
Βιολογικός κύκλος
Το είδος παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση. Από τα αυγά εκκολάπτονται νύμφες που μοιάζουν με μικρά, άπτερα ενήλικα.
Οι νύμφες περνούν από διαδοχικές εκδύσεις. Σε κάθε στάδιο αυξάνονται σε μέγεθος, ενώ οι πτέρυγες και τα αναπαραγωγικά όργανα αναπτύσσονται σταδιακά.
Στην Κύπρο η καταγεγραμμένη φαινολογία εκτείνεται περίπου από τις 19 Απριλίου έως τις 12 Ιουλίου, με βάση δημοσιευμένες παρατηρήσεις. Τα ενήλικα εμφανίζονται νωρίς, συνήθως από τον Απρίλιο ή τον Μάιο.
Οι περισσότεροι ενήλικοι ολοκληρώνουν τον κύκλο τους πριν από την εντονότερη θερινή ξηρασία. Μικρός αριθμός μπορεί να επιβιώνει έως το τέλος του καλοκαιριού ή τις αρχές του φθινοπώρου, εφόσον υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες.
Το είδος πιθανότατα διαχειμάζει στο στάδιο του αυγού, όπως συμβαίνει με πολλά εύκρατα θαμνοτριζόνια.
Γεωγραφική εξάπλωση
Το Platycleis escalerai εξαπλώνεται από τη νοτιοανατολική Ευρώπη έως τη δυτική και κεντρική Ασία.
Το ονομαστικό υποείδος απαντά σε περιοχές όπως:
- η Ελλάδα και ορισμένα νησιά του ανατολικού Αιγαίου,
- η ανατολική Βουλγαρία,
- η περιοχή της Κριμαίας,
- η Τουρκία,
- η Κύπρος,
- η Συρία και άλλες περιοχές του Λεβάντε,
- ο Καύκασος,
- και τμήματα της δυτικής Ασίας.
Το υποείδος P. e. iranica συνδέεται κυρίως με ανατολικότερες περιοχές, περιλαμβανομένου του Ιράν.
Η ευρεία αλλά κατά τόπους ασυνεχής κατανομή αντικατοπτρίζει την εξάρτηση του είδους από θερμά και ξηρά ανοικτά ενδιαιτήματα.
Οι καταγραφές στην Κύπρο
Η παρουσία του P. escalerai στην Κύπρο επιβεβαιώνεται από επιστημονικές συλλογές και σύγχρονες παρατηρήσεις.
Σε σχολιασμένο κατάλογο των Ορθοπτέρων της Κύπρου δημοσιεύτηκε καταγραφή νύμφης από τον Άγιο Γεώργιο στις 22 Μαΐου 2002. Μεταγενέστερες καταγραφές και φωτογραφίες επιβεβαιώνουν ότι το είδος αποτελεί σταθερό στοιχείο της κυπριακής πανίδας.
Επειδή μοιάζει με άλλα είδη του γένους, παλαιότερες παρατηρήσεις χωρίς δείγμα, διαγνωστική φωτογραφία ή καταγραφή τραγουδιού χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση.
Η αρχική ανάρτηση αναφέρει ότι οι φωτογραφίες είναι του Γιώργου Κωνσταντίνου, χωρίς να προσδιορίζει τον τόπο ή την ημερομηνία λήψης τους.
Οικολογικός ρόλος
Το P. escalerai συμμετέχει ταυτόχρονα ως καταναλωτής και ως λεία στο τροφικό πλέγμα των ξηρών οικοσυστημάτων.
Ως παμφάγο μπορεί να επηρεάζει μικρές ποσότητες βλάστησης και πληθυσμούς μικρών ασπόνδυλων. Παράλληλα αποτελεί τροφή για:
- αράχνες,
- αλογάκια της Παναγίας,
- σαύρες,
- φίδια,
- εντομοφάγα πουλιά,
- νυχτερίδες,
- και μικρά θηλαστικά.
Τα αυγά και οι νύμφες καταναλώνονται επίσης από εδαφόβια αρθρόποδα και άλλους θηρευτές.
Κατάσταση διατήρησης
Το Platycleis escalerai έχει αξιολογηθεί στον Ευρωπαϊκό Κόκκινο Κατάλογο ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC) τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αξιολόγηση βασίζεται στην ευρεία γεωγραφική εξάπλωση και στην παρουσία του σε πολυάριθμες ξηρές και ημιφυσικές περιοχές.
Το είδος δεν είναι ενδημικό ούτε της Ευρώπης ούτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η εξάπλωσή του συνεχίζεται προς τη δυτική και κεντρική Ασία.
Παρά τη γενικά ευνοϊκή αξιολόγηση, τοπικοί πληθυσμοί μπορούν να επηρεαστούν από:
- την οικιστική και τουριστική ανάπτυξη,
- την εντατικοποίηση της γεωργίας,
- την εκτεταμένη χρήση εντομοκτόνων,
- τη μετατροπή ξηρών λιβαδιών σε καλλιέργειες,
- την πλήρη απομάκρυνση της παρόδιας βλάστησης,
- και τις πολύ συχνές πυρκαγιές.
Η διατήρηση μωσαϊκού από γυμνό έδαφος, αγρωστώδη, βότανα και αραιούς θάμνους είναι σημαντική για το είδος και για πολλά άλλα θερμόφιλα Ορθόπτερα.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Συνομοταξία: Arthropoda
Υποσυνομοταξία: Hexapoda
Ομοταξία: Insecta
Τάξη: Orthoptera
Υπόταξη: Ensifera
Υπεροικογένεια: Tettigonioidea
Οικογένεια: Tettigoniidae Krauss, 1902
Υποοικογένεια: Tettigoniinae Krauss, 1902
Φυλή: Platycleidini Brunner von Wattenwyl, 1893
Γένος: Platycleis Fieber, 1853
Είδος: Platycleis escalerai Bolívar, 1899
Υποείδος της Κύπρου: Platycleis escalerai escalerai Bolívar, 1899
Περιγραφική ελληνική ονομασία: Θαμνοτριζόνι του Escalera
Κατάσταση στην Κύπρο: Αυτόχθονο, μη ενδημικό είδος
Ευρωπαϊκή αξιολόγηση: Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC)
Platycleis escalerai Bolívar, 1899 – A Bush-cricket of the Dry Habitats of Cyprus
Text and photographs by George Konstantinou
A Characteristic Bush-cricket of the Eastern Mediterranean
Platycleis escalerai is a medium-sized orthopteran belonging to the family Tettigoniidae, which contains the bush-crickets and related long-horned Orthoptera.
It is a warmth-loving species occurring principally in dry, sunny places with low and relatively open vegetation. Its geographic range extends from southeastern Europe and the eastern Mediterranean into parts of western and central Asia.
It is native but not endemic to Cyprus. The island lies within its natural range in the Levant and eastern Mediterranean region.
No widely established English common name is used exclusively for this species. The descriptive name Escalera’s Bush-cricket may be used informally.
Scientific Name and Etymology
The accepted scientific name is:
Platycleis escalerai Bolívar, 1899
The species was described by the distinguished Spanish entomologist Ignacio Bolívar y Urrutia. Its description appeared in a work bibliographically dated to 1899.
The author’s name is not enclosed in parentheses because the species was originally described in the genus Platycleis.
The specific name escalerai honours the Spanish naturalist and entomologist Manuel Martínez de la Escalera (1867–1949), who became known for his zoological expeditions and collections.
Subspecies
Two recognised subspecies are currently included:
- Platycleis escalerai escalerai Bolívar, 1899,
- Platycleis escalerai iranica Ramme, 1929.
Populations in southeastern Europe, the eastern Mediterranean and Cyprus are assigned to the nominate subspecies P. e. escalerai.
Several additional forms or subspecies were proposed in older literature, but many are now regarded as synonyms. Current classification retains P. escalerai as a valid species of the genus Platycleis.
The Genus Platycleis
The genus Platycleis comprises numerous bush-crickets distributed across Europe, northern Africa and temperate Asia.
Members of the genus are generally characterised by:
- a medium-sized and comparatively robust body,
- very long, thread-like antennae,
- well-developed hind legs,
- brown, greyish or greenish coloration,
- and forewings usually covering much of the abdomen.
Many species are morphologically similar. Reliable identification requires examination of the pronotum, wings, male cerci, subgenital plate and female ovipositor. The male calling song is also highly informative.
Morphology
Platycleis escalerai possesses an elongated and robust body whose coloration varies from greyish brown to yellowish brown. Some individuals display greenish tones or more strongly contrasting dark and pale markings.
This variable coloration provides effective camouflage among:
- dry grasses,
- bare ground,
- stones,
- low shrubs,
- and withered plant stems.
The head is strong and bears chewing mouthparts. The antennae are extremely long and may exceed the body length.
A pale line may run along the back, while the lateral lobes of the pronotum often possess darker areas bordered by paler margins.
The elongated forewings have a leathery texture. They protect the more delicate hindwings, and in males they carry the specialised structures used in sound production.
The Long Antennae
Like all members of the suborder Ensifera, P. escalerai has extremely long antennae. This feature readily separates it from the short-horned grasshoppers and locusts of the Caelifera.
The antennae contain numerous sensory receptors and help the animal:
- explore vegetation,
- locate food,
- detect potential mates,
- perceive obstacles in darkness,
- and respond to predators.
Their continuous movement provides the bush-cricket with a detailed sensory impression of its immediate surroundings.
Males and Females
The female is readily recognised by the strong, elongated and slightly curved ovipositor at the rear of the abdomen. It is sword-shaped and used to deposit eggs in soil or suitable plant material.
The male lacks an ovipositor. At the end of its abdomen are characteristic cerci, whose form provides important identification features.
The male forewings possess a well-developed sound-producing mechanism. The corresponding structures are not functional in females, which locate and respond to singing males.
The Ovipositor as an Identification Feature
The shape of the ovipositor is especially useful for distinguishing P. escalerai from similar Platycleis species occurring in Cyprus.
Identification considers:
- total length,
- degree of curvature,
- width,
- its proportion relative to the hind femur,
- and the shape of its tip.
Determination from a single lateral photograph may remain difficult. Clear images of the ovipositor, pronotum and end of the abdomen are required for greater reliability.
Similar Species in Cyprus
Other similar bush-crickets occurring in Cyprus include:
- Platycleis intermedia,
- the endemic Platycleis kibris,
- and the smaller Tessellana tessellata.
P. intermedia may closely resemble P. escalerai in size and general coloration. P. kibris is a Cypriot endemic described only in 2012 and also requires careful examination of the reproductive structures.
Tessellana tessellata is generally smaller and is now placed in a separate genus, although it was formerly included within the broader Platycleis complex.
Reliable identification uses a combination of morphology, sex, photographs from suitable angles and, wherever possible, an acoustic recording.
Production of the Song
The male produces its calling song by rubbing its forewings together, a process known as stridulation.
One wing carries a row of small teeth functioning as a file. During wing movement, the row is drawn across a hardened edge on the other wing. Specialised membranes amplify the vibrations.
The song serves mainly:
- to attract females,
- to permit recognition between members of the same species,
- and to announce the male’s presence to rivals.
Temperature affects the speed of the song. Under warmer conditions, muscular movements are faster and sound phrases are generally repeated at a higher rate.
Hearing Organs
P. escalerai does not hear through organs on its head. Its hearing structures, known as tympanal organs, are situated on the tibiae of the front legs.
Their delicate membranes detect airborne sound and environmental vibrations. Their position allows the insect to alter the orientation of its auditory organs by moving the forelegs.
A female can consequently determine the direction from which a male’s call is arriving.
Daytime and Nocturnal Activity
The species can be observed upon low vegetation during the day, although intensive calling and reproductive activity frequently occur from the afternoon into the night.
During the hottest hours, an individual may remain motionless in the shade of a shrub or at the base of vegetation. When disturbed, it commonly escapes with a powerful jump and conceals itself upon the opposite side of a plant.
Its developed wings permit short flights or controlled escape, but jumping and rapid movement through vegetation remain its principal methods of avoiding danger.
Habitat
Platycleis escalerai inhabits dry, warm and open environments. It prefers:
- garrigue and open scrub,
- maquis containing clearings,
- dry grassland,
- rocky slopes,
- abandoned cultivation,
- rural roadside margins,
- and areas with dry grasses.
Patches of exposed ground produce warm microhabitats suitable for development. Shrubs and taller grasses simultaneously provide food, singing positions and shelter.
Such conditions are widespread at low and intermediate elevations in Cyprus.
Diet
Like many members of its genus, P. escalerai is probably omnivorous.
Its food may include:
- leaves and tender shoots,
- flowers,
- seeds and fruits,
- dead plant material,
- small insects,
- insect larvae,
- and dead invertebrates.
Powerful chewing mouthparts allow it to consume both plant and animal food. Animal protein may be especially valuable during growth and egg production.
No detailed study has examined its diet specifically in Cyprus, and the precise proportions of plant and animal matter remain unknown.
Reproduction
A male usually selects a position within the vegetation and sings to attract females.
After courtship and mating, it transfers a spermatophore containing the sperm and normally a nutritious mass known as the spermatophylax.
While the female consumes this nutritional gift, sperm is transferred into her reproductive tract. Its nutrients may contribute to the production of eggs.
The female later uses her ovipositor to insert eggs individually or in small groups into a suitable substrate.
Life Cycle
The species undergoes incomplete metamorphosis. Its eggs hatch into nymphs resembling small, wingless adults.
The nymphs pass through several moults. They increase in size at each stage, while the wings and reproductive organs develop progressively.
Published observations indicate a Cypriot activity period extending approximately from 19 April to 12 July. Adults appear early, normally from April or May.
Most adults complete their cycle before the most intense summer drought. Small numbers may persist until late summer or early autumn when suitable conditions remain.
Like many temperate bush-crickets, the species probably overwinters in the egg stage.
Geographic Distribution
Platycleis escalerai ranges from southeastern Europe into western and central Asia.
The nominate subspecies occurs in areas including:
- Greece and some eastern Aegean islands,
- eastern Bulgaria,
- Crimea,
- Turkey,
- Cyprus,
- Syria and other parts of the Levant,
- the Caucasus,
- and portions of western Asia.
The subspecies P. e. iranica is associated mainly with more easterly regions, including Iran.
Its broad but locally discontinuous distribution reflects its association with warm, dry and open habitats.
Records from Cyprus
The occurrence of P. escalerai in Cyprus is supported by scientific specimens and modern observations.
An annotated checklist of Cypriot Orthoptera published a record of a nymph from Agios Georgios on 22 May 2002. Subsequent observations and photographs confirm that it is an established component of the island’s fauna.
Because it resembles other members of the genus, older observations lacking a specimen, diagnostic photograph or song recording require cautious assessment.
The original blog post states that the photographs were taken by George Konstantinou, but does not provide their locality or date.
Ecological Role
P. escalerai participates in the food web of dry ecosystems both as a consumer and as prey.
As an omnivore, it may affect small quantities of vegetation and populations of small invertebrates. It is itself eaten by:
- spiders,
- praying mantises,
- lizards,
- snakes,
- insectivorous birds,
- bats,
- and small mammals.
Its eggs and nymphs are also consumed by ground-dwelling arthropods and other predators.
Conservation Status
The European Red List assesses Platycleis escalerai as Least Concern (LC) in both Europe and the European Union.
The assessment reflects its broad geographic distribution and presence in numerous dry and semi-natural habitats.
The species is endemic to neither Europe nor the European Union, since its range continues into western and central Asia.
Despite its generally favourable assessment, local populations may be affected by:
- residential and tourism development,
- agricultural intensification,
- extensive insecticide use,
- conversion of dry grassland into cultivation,
- complete removal of roadside vegetation,
- and excessively frequent fires.
Maintaining a mosaic of bare ground, grasses, herbs and scattered shrubs is important for this species and many other warmth-loving Orthoptera.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Subphylum: Hexapoda
Class: Insecta
Order: Orthoptera
Suborder: Ensifera
Superfamily: Tettigonioidea
Family: Tettigoniidae Krauss, 1902
Subfamily: Tettigoniinae Krauss, 1902
Tribe: Platycleidini Brunner von Wattenwyl, 1893
Genus: Platycleis Fieber, 1853
Species: Platycleis escalerai Bolívar, 1899
Subspecies occurring in Cyprus: Platycleis escalerai escalerai Bolívar, 1899
Descriptive common name: Escalera’s Bush-cricket
Status in Cyprus: Native, non-endemic species
European assessment: Least Concern (LC)

No comments:
Post a Comment