Common duckweed or lesser duckweed - Lemna minor L. - Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Family Araceae

Photos  Geri 25/8/2023 

by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Περιγραφή

Η Lemna minor L., γνωστή διεθνώς ως Common duckweed ή Lesser duckweed, είναι ένα εξαιρετικά μικρό πλωτό υδρόβιο ανθοφόρο φυτό που ανήκει στην οικογένεια Araceae. Παρά την πολύ απλή εμφάνισή της, είναι αγγειόσπερμο φυτό και επομένως ανήκει στη μεγάλη ομάδα των ανθοφόρων φυτών.

Είναι ένα από τα μικρότερα και απλούστερα αγγειώδη φυτά. Αυτό που μοιάζει με ένα μικροσκοπικό φύλλο που επιπλέει στην επιφάνεια του νερού ονομάζεται συνήθως φρόνδιο (frond). Τα φρόνδια είναι επίπεδα, ωοειδή έως επιμήκη-ωοειδή, πράσινα και έχουν μήκος μόλις λίγων χιλιοστών.

Από την κάτω επιφάνεια κάθε φρονδίου αναπτύσσεται συνήθως μία μόνο λεπτή ρίζα, η οποία κρέμεται ελεύθερα μέσα στο νερό. Τα φυτά εμφανίζονται συχνά ενωμένα σε μικρές ομάδες, αλλά καθώς πολλαπλασιάζονται διαχωρίζονται και μπορούν πολύ γρήγορα να εξαπλωθούν στην επιφάνεια του νερού.

Εξάπλωση

Η Lemna minor παρουσιάζει εξαιρετικά μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση και απαντά σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας, της Αφρικής και της Αμερικής.

Ιδιαίτερα σημαντικό για το άρθρο μας είναι ότι η Κύπρος περιλαμβάνεται στη φυσική εξάπλωση του είδους. Επομένως, παρόλο που η Lemna minor καλλιεργείται και ως υδρόβιο φυτό κήπου στο νησί, δεν πρέπει να παρουσιάζεται αποκλειστικά ως καλλιεργούμενο ή ξενικό φυτό.

Η παρουσία της σε τεχνητή λιμνούλα κήπου αποτελεί καλλιεργούμενη παρουσία, ενώ το ίδιο το είδος αποτελεί επίσης μέρος της φυσικής χλωρίδας της Κύπρου.

Βιότοπος

Η Lemna minor είναι φυτό των γλυκών νερών και προτιμά κυρίως στάσιμα ή πολύ αργά κινούμενα νερά. Μπορεί να αναπτύσσεται σε λιμνούλες, έλη, τάφρους, κανάλια, μικρές δεξαμενές και ήρεμα τμήματα ρυακιών και άλλων υγροτόπων.

Το φυτό επιπλέει ελεύθερα και δεν είναι ριζωμένο στον πυθμένα. Το πράσινο φρόνδιο παραμένει στην επιφάνεια, όπου δέχεται το ηλιακό φως, ενώ η λεπτή ρίζα του εκτείνεται προς τα κάτω μέσα στο νερό.

Σε νερά πλούσια σε θρεπτικές ουσίες και κάτω από ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να πολλαπλασιαστεί εντυπωσιακά γρήγορα, σχηματίζοντας ένα συνεχές πράσινο χαλί που καλύπτει μεγάλο μέρος ή ακόμη και ολόκληρη την επιφάνεια μιας μικρής λιμνούλας.

Αναπαραγωγή και ταχεία ανάπτυξη

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματα της Lemna minor είναι η εξαιρετικά γρήγορη βλαστητική αναπαραγωγή της.

Νέα φρόνδια δημιουργούνται από τα ήδη υπάρχοντα και, όταν αναπτυχθούν αρκετά, αποχωρίζονται και συνεχίζουν να αναπτύσσονται ως ανεξάρτητα φυτά. Κάτω από κατάλληλες συνθήκες η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται συνεχώς, επιτρέποντας σε έναν μικρό αρχικό πληθυσμό να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα.

Παρά το μικροσκοπικό της μέγεθος, η Lemna minor είναι ανθοφόρο φυτό. Μπορεί να παράγει εξαιρετικά μικρά και απλοποιημένα άνθη, τα οποία είναι τόσο δυσδιάκριτα ώστε εύκολα περνούν απαρατήρητα.

Η βλαστητική αναπαραγωγή, ωστόσο, αποτελεί τον κυριότερο και αποτελεσματικότερο τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται και επεκτείνονται οι αποικίες της.

Η Lemna minor ως φυτό κήπου στην Κύπρο

Στην Κύπρο η Lemna minor καλλιεργείται επίσης ως υδρόβιο φυτό κήπου, ιδιαίτερα σε τεχνητές λιμνούλες, μικρές δεξαμενές και άλλα διακοσμητικά υδάτινα στοιχεία.

Τα μικροσκοπικά πράσινα φρόνδιά της μπορούν πολύ γρήγορα να δημιουργήσουν ένα όμορφο πράσινο κάλυμμα στην επιφάνεια μιας λιμνούλας, προσδίδοντάς της περισσότερο φυσικό χαρακτήρα.

Το φυτό που παρουσιάζεται εδώ έχει καταγραφεί σε καλλιέργεια ως φυτό κήπου στην Κύπρο.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά σε σχέση με ορισμένα άλλα καλλιεργούμενα υδρόβια φυτά: η Lemna minor δεν είναι απλώς ένα ξενικό φυτό που καλλιεργείται σε κήπους της Κύπρου, καθώς το είδος περιλαμβάνει την Κύπρο στη φυσική γεωγραφική του εξάπλωση.

Επομένως, πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ του συγκεκριμένου καλλιεργούμενου φυτού που παρουσιάζεται εδώ και των φυσικών πληθυσμών του είδους στο νησί.

Οικολογική σημασία

Παρά το απειροελάχιστο μέγεθός της, η Lemna minor μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στα οικοσυστήματα γλυκού νερού.

Οι πλωτές αποικίες της δημιουργούν μικροενδιαιτήματα και προσφέρουν κάλυψη σε διάφορους μικρούς υδρόβιους οργανισμούς και ασπόνδυλα. Παράλληλα, αποτελεί μέρος των τροφικών πλεγμάτων των υγροτόπων και μπορεί να καταναλώνεται από διάφορα υδρόβια ζώα και υδρόβια πουλιά.

Η αγγλική ονομασία duckweed σχετίζεται ακριβώς με τη στενή σχέση αυτών των φυτών με πάπιες και άλλα υδρόβια πουλιά, τα οποία μπορούν να τρέφονται με αυτά αλλά και να συμβάλλουν στη μεταφορά και διασπορά τους μεταξύ διαφορετικών υγροτόπων.

Όταν όμως η Lemna minor αναπτυχθεί σε υπερβολικά μεγάλες ποσότητες, μπορεί να καλύψει σχεδόν ολόκληρη την επιφάνεια του νερού. Το πυκνό αυτό κάλυμμα μειώνει το φως που εισέρχεται στο νερό και μπορεί να επηρεάσει τα βυθισμένα υδρόβια φυτά και γενικότερα τις συνθήκες του υδάτινου οικοσυστήματος.

Η Lemna minor στην Κύπρο

Η παρουσία της Lemna minor στην Κύπρο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι μόνιμοι φυσικοί υγρότοποι γλυκού νερού είναι σχετικά περιορισμένοι σε ένα νησί με έντονα ξηρό μεσογειακό καλοκαίρι.

Μικρές λιμνούλες, πηγές, ήρεμα νερά και άλλοι κατάλληλοι υγρότοποι μπορούν να αποτελούν σημαντικά καταφύγια όχι μόνο για τη Lemna minor, αλλά και για πολλούς άλλους μικρούς υδρόβιους οργανισμούς.

Παράλληλα, το είδος μπορεί να αναπτυχθεί με μεγάλη επιτυχία σε τεχνητές λιμνούλες κήπων, όπου η ταχύτατη βλαστητική αναπαραγωγή του μπορεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να οδηγήσει σε εκτεταμένη κάλυψη της επιφάνειας.

Για τον λόγο αυτό, κατά την καταγραφή του είδους είναι χρήσιμο να σημειώνεται εάν πρόκειται για φυσικό πληθυσμό ή για φυτό που βρίσκεται σε καλλιέργεια.

Το φυτό που παρουσιάζεται στο συγκεκριμένο άρθρο αποτελεί φυτό κήπου στην Κύπρο.

Ένα από τα μικρότερα ανθοφόρα φυτά

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της Lemna minor είναι ότι ένας τόσο μικρός και φαινομενικά απλός οργανισμός είναι στην πραγματικότητα ανθοφόρο φυτό.

Το σώμα του έχει υποστεί μεγάλη μορφολογική απλοποίηση ως αποτέλεσμα της προσαρμογής του στη ζωή στην επιφάνεια του νερού. Η συνηθισμένη διάκριση μεταξύ βλαστού και φύλλων που βλέπουμε στα περισσότερα φυτά είναι πολύ λιγότερο εμφανής.

Τα άνθη της είναι τόσο μικροσκοπικά ώστε οι περισσότεροι άνθρωποι που βλέπουν μια λιμνούλα καλυμμένη με φακή του νερού πιθανότατα δεν αντιλαμβάνονται ότι μπροστά τους βρίσκονται χιλιάδες μικροσκοπικά ανθοφόρα φυτά.

Η απλότητα της μορφής της, η εξαιρετικά γρήγορη αναπαραγωγή της και η απόλυτη προσαρμογή της στο υδάτινο περιβάλλον καθιστούν τη Lemna minor ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον είδος της χλωρίδας των γλυκών νερών.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Plantae
Φύλο: Streptophyta
Κλάση: Equisetopsida
Υποκλάση: Magnoliidae
Τάξη: Alismatales
Οικογένεια: Araceae
Γένος: Lemna
Είδος: Lemna minor L.
Διεθνείς κοινές ονομασίες: Common duckweed, Lesser duckweed, Duckmeat
Καθεστώς στην Κύπρο: Αυτοφυές είδος – καλλιεργείται επίσης ως υδρόβιο φυτό κήπου

Common Duckweed or Lesser Duckweed – Lemna minor L. in Cyprus

Text by George Konstantinou

Description

Lemna minor L., commonly known as common duckweed or lesser duckweed, is a very small free-floating aquatic flowering plant belonging to the family Araceae. Despite its extremely simple appearance, it is an angiosperm and therefore belongs to the same great group of flowering plants as most terrestrial plants.

It is one of the smallest and simplest vascular plants. What appears to be a tiny leaf floating on the water is usually referred to as a frond. The fronds are generally flat, oval to oblong-oval, bright to dark green and only a few millimetres long. Each frond normally produces a single root that hangs vertically beneath it in the water.

Plants frequently occur connected in small groups, but as they reproduce they separate and can rapidly spread across the water surface.

Distribution

Lemna minor has an exceptionally wide geographical distribution. It occurs naturally across large parts of Europe, Asia, Africa, North and Central America, as well as numerous Mediterranean regions. The Royal Botanic Gardens, Kew records Cyprus within the native distribution of the species.

This point is particularly important for Cyprus: although Lemna minor can be cultivated as a garden pond plant on the island, it is not merely a garden plant in Cyprus. It is also regarded as a native species of the Cypriot flora according to the current Kew distribution data.

Its enormous natural range demonstrates the plant's ability to survive under a wide variety of climatic and ecological conditions.

Habitat

Common duckweed inhabits freshwater environments, particularly stagnant or slow-moving waters. It can occur in ponds, pools, marshes, ditches, canals and sheltered sections of streams and other wetlands.

The plant floats freely at the surface rather than being rooted into the bottom. Its single root extends down into the water, while the flattened green frond remains exposed to sunlight at the surface.

It often thrives particularly well in nutrient-rich waters. Under favourable conditions, enormous numbers of plants can develop and form a continuous green carpet over parts of the water surface. Kew describes Lemna minor as a free-floating aquatic plant characteristic of stagnant waters.

Reproduction and Rapid Growth

One of the most remarkable characteristics of Lemna minor is its ability to reproduce extremely rapidly.

Although it is a flowering plant, flowering is relatively uncommon. Its flowers are minute and very easily overlooked. Reproduction in established populations occurs mainly vegetatively, through the production of new fronds from existing ones.

The daughter fronds eventually separate from the parent plant and continue growing independently. Under favourable conditions this process can be repeated rapidly, allowing a relatively small number of plants to develop into a dense colony.

The flowers, when produced, are extremely reduced. The reproductive structures include tiny male and female flowers, while fruit production is comparatively rare.

Common Duckweed as a Garden Plant in Cyprus

In Cyprus, Lemna minor is also cultivated as an aquatic garden plant, particularly in artificial ponds, small garden pools and other freshwater features.

Its tiny floating fronds can quickly produce an attractive green covering over the surface of a garden pond. It may also provide shelter for small aquatic organisms and contribute to the natural appearance of an artificial freshwater habitat.

However, there is an important distinction from the Azolla sp. we discussed previously. In the case of Lemna minor, its cultivation in a Cypriot garden does not mean that the species itself is alien to Cyprus. Reliable botanical data list Cyprus within its native geographical range.

Therefore, the plant presented here can correctly be described as a garden plant in cultivation in Cyprus, while Lemna minor itself is also part of the island's native flora.

Ecological Importance

Despite its tiny size, common duckweed can play an important role in freshwater ecosystems.

Floating colonies provide shelter and microhabitats for numerous small aquatic organisms and invertebrates. Duckweed can also form part of freshwater food webs, being consumed by various aquatic animals and waterbirds.

The common name duckweed reflects the association of these plants with ducks and other waterfowl, which may feed on them and can also contribute to their dispersal between wetlands.

Dense growth can influence conditions beneath the water surface by reducing the amount of sunlight reaching submerged vegetation. Consequently, the ecological effect of duckweed depends greatly on its abundance and on the characteristics of the particular aquatic ecosystem.

Lemna minor in Cyprus

The occurrence of Lemna minor in Cyprus is particularly interesting because permanent natural freshwater habitats are relatively limited compared with many wetter parts of Europe.

The species is adapted to exploiting suitable areas of standing and slow-moving freshwater. Small wetlands, pools and other aquatic habitats can therefore provide important refuges for this and many other freshwater organisms.

At the same time, Lemna minor can be grown successfully in artificial garden ponds, where its rapid vegetative reproduction may result in extensive surface coverage.

When recording the species, it is therefore useful to distinguish between naturally occurring populations and plants deliberately maintained in artificial ponds. The specimen presented here was recorded as a garden plant in Cyprus.

An Extremely Small Flowering Plant

One of the most fascinating aspects of Lemna minor is that such a tiny and structurally simple organism is actually a flowering plant.

Its body has undergone extreme reduction as an adaptation to life floating at the surface of freshwater. The conventional distinction between stems and leaves is greatly reduced, producing the simple frond-like body characteristic of duckweeds.

Its minute flowers are rarely noticed, and most people who see a carpet of duckweed covering a pond would probably never imagine that they are looking at thousands of individual flowering plants.

This combination of simplicity, rapid reproduction and adaptation to freshwater environments has made duckweeds an especially interesting group for botanical and ecological research.

Taxonomy

Kingdom: Plantae
Phylum: Streptophyta
Class: Equisetopsida
Subclass: Magnoliidae
Order: Alismatales
Family: Araceae
Genus: Lemna
Species: Lemna minor L.
International common names: Common duckweed, Lesser duckweed, Duckmeat

Status in Cyprus: Native; also cultivated as a garden pond plant