Η εκκλησία άγιος Χαράλαμπος στο κατεχόμενο χωριό Τριμίθι - Churche Agios Charalampos at Treminthi Village - Cyprus
Παναγία Χρυσοτριμιθιώτισσα στο κατεχόμενο χωριό Τριμίθι - Churche Panagia Chrisotremithiotissa at Treminthi Village - Cyprus
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Τριμίθι, 20/10/2016
Γεωγραφική θέση
Το Τριμίθι είναι κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Κερύνειας, κτισμένο στη βόρεια πλευρά του Πενταδακτύλου, περίπου 7 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Κερύνειας. Πριν από την τουρκική εισβολή του 1974 ήταν αμιγώς ελληνοκυπριακό χωριό. Σήμερα βρίσκεται στην περιοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας που τελεί υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή.
Το χωριό βρίσκεται σε μέσο υψόμετρο περίπου 120 μέτρων. Το έδαφος παρουσιάζει γενικά κλίση από νότο προς βορρά: από περίπου 150 μέτρα στα νότια διοικητικά του όρια κατέρχεται στα 120 μέτρα στον οικισμό και περίπου στα 20 μέτρα προς τα βόρεια.
Συντεταγμένες κέντρου οικισμού: 35.328813° N, 33.259783° E. Η θέση αυτή καταγράφεται για τον οικισμό Τριμίθι/Trimithi.
Google Maps – Τριμίθι
Ανάγλυφο, κλίμα και φυσικό περιβάλλον
Το Τριμίθι βρίσκεται στη ζώνη όπου οι βόρειες υπώρειες του Πενταδακτύλου κατέρχονται προς την παράκτια πεδιάδα της Κερύνειας. Η μορφολογία αυτή επηρέασε τόσο την ανάπτυξη του οικισμού όσο και τις γεωργικές δραστηριότητες των κατοίκων.
Η μέση ετήσια βροχόπτωση στην περιοχή υπολογίζεται σε περίπου 540 χιλιοστόμετρα. Η σχετικά ευνοϊκή βροχόπτωση της βόρειας πλευράς του Πενταδακτύλου υποστήριζε καλλιέργειες σιτηρών και δενδρωδών καλλιεργειών.
Γεωλογία
Στη διοικητική έκταση του Τριμιθιού κυριαρχούν οι προσχώσεις των αναβαθμίδων και ο φλύσχης της Κυθρέας. Οι γεωλογικοί αυτοί σχηματισμοί αποτελούν μέρος του σύνθετου γεωλογικού τοπίου της βόρειας Κύπρου και επηρέασαν τη διαμόρφωση του εδάφους και τις γεωργικές χρήσεις της περιοχής.
Γεωργία
Πριν από την τουρκική εισβολή του 1974 οι κάτοικοι καλλιεργούσαν κυρίως σιτηρά, ελιές, χαρουπιές και εσπεριδοειδή, ιδιαίτερα λεμονιές και κιτρομηλιές.
Η ελαιοκαλλιέργεια είχε ιδιαίτερη θέση στην οικονομία της περιοχής. Υπάρχουν στοιχεία ότι το Τριμίθι συνεργάστηκε με τα γειτονικά χωριά Κάρμι και Άγιος Γεώργιος για τη δημιουργία νέου αυτόματου ελαιοτριβείου, με σκοπό να διευκολυνθεί η παραγωγή ελαιολάδου των κατοίκων των τριών κοινοτήτων.
Κτηνοτροφία
Υπάρχουν λεπτομερή στοιχεία για την κτηνοτροφία λίγο πριν από την εισβολή. Το 1973, 60 κτηνοτρόφοι του χωριού εξέτρεφαν συνολικά:
261 πρόβατα, 58 κατσίκες και 1.890 πουλερικά.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι, παράλληλα με τη γεωργία και την εργασία στην ευρύτερη περιοχή της Κερύνειας, η εκτροφή ζώων και ιδιαίτερα πουλερικών αποτελούσε επίσης μέρος της τοπικής οικονομίας.
Συγκοινωνίες και γειτονικά χωριά
Το Τριμίθι είχε στενούς δεσμούς με τα γύρω χωριά και την πόλη της Κερύνειας. Συνδεόταν στα βορειοανατολικά με τον Άγιο Γεώργιο, στα ανατολικά με το Τέμπλος και στα νότια με το Κάρμι.
Η μικρή απόσταση από την Κερύνεια διευκόλυνε την απασχόληση των κατοίκων στην πόλη και συνέβαλε στην πληθυσμιακή ανάπτυξη της κοινότητας.
Πληθυσμός – όλες οι απογραφές 1881–1973
Το Τριμίθι παρουσίασε γενικά έντονη πληθυσμιακή αύξηση από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι την τουρκική εισβολή. Οι πλήρεις καταγεγραμμένες απογραφές είναι:
| Έτος | Κάτοικοι |
|---|---|
| 1881 | 95 |
| 1891 | 120 |
| 1901 | 122 |
| 1911 | 171 |
| 1921 | 190 |
| 1931 | 143 |
| 1946 | 237 |
| 1960 | 301 |
| 1973 | 353 |
Από μόλις 95 κατοίκους το 1881, ο πληθυσμός έφθασε τους 353 το 1973. Με εξαίρεση τη μείωση που καταγράφηκε το 1931, η μακροχρόνια τάση ήταν σαφώς ανοδική. Η εγγύτητα προς την αναπτυσσόμενη Κερύνεια ήταν ένας από τους παράγοντες που ευνόησαν αυτή την αύξηση.
Η προέλευση της ονομασίας
Η ονομασία Τριμίθι είναι φυτώνυμη. Προέρχεται από την κυπριακή ονομασία τρεμιθκιά ή τριμιθιά, δηλαδή το δέντρο Pistacia atlantica, χαρακτηριστικό φυτό της κυπριακής υπαίθρου. Πολλά κυπριακά τοπωνύμια έχουν σχηματιστεί με ανάλογο τρόπο από φυτά που ήταν χαρακτηριστικά ή άφθονα σε μια περιοχή.
Η σχέση της τοπικής ονομασίας με την τρεμιθκιά εμφανίζεται και στην παράδοση που αφορά την Παναγία Χρυσοτριμιθιώτισσα: σύμφωνα με αυτή, μπροστά από σπήλαιο όπου είχε βρεθεί εικόνα της Παναγίας υπήρχε μια μεγάλη τριμιθιά.
Μεσαιωνική ιστορία
Το Τριμίθι πιθανότατα υπήρχε κατά τους Μεσαιωνικούς χρόνους. Ο χρονικογράφος Λεόντιος Μαχαιράς αναφέρει χωριό με την ονομασία «Τριμίθιν», το οποίο ο βασιλιάς της Κύπρου Ιάκωβος Α΄, που βασίλεψε από το 1382 έως το 1398, είχε παραχωρήσει στον πρίγκιπα της Αντιόχειας.
Δεν είναι, ωστόσο, απόλυτα βέβαιο ότι το χωριό που αναφέρει ο Μαχαιράς ταυτίζεται με το σημερινό Τριμίθι της επαρχίας Κερύνειας, αφού υπήρχαν και άλλα παρόμοια κυπριακά τοπωνύμια. Για τον λόγο αυτό η ταύτιση πρέπει να παρουσιάζεται ως πιθανή και όχι ως βεβαιότητα.
Έχει επίσης διατυπωθεί η άποψη ότι, λόγω της άμεσης γειτνίασής του με το Κάρμι, το Τριμίθι μπορεί να συνδεόταν κατά τη Φραγκοκρατία με τις κτήσεις των Καρμηλιτών μοναχών στην περιοχή. Και αυτή η εκδοχή παραμένει υπόθεση και όχι πλήρως τεκμηριωμένο γεγονός.
Η παράδοση για μαρωνίτικη παρουσία
Ο ιστορικός της κυπριακής αρχιτεκτονικής George Jeffery είχε θεωρήσει ότι το Τριμίθι ήταν κάποτε μαρωνίτικο χωριό, βασιζόμενος σε κατάλογο του Girolamo Dandini του 1596.
Ωστόσο, στον κατάλογο του Dandini αναφέρεται μαρωνίτικος οικισμός με την ονομασία Τριμιθιά και όχι σαφώς το Τριμίθι της Κερύνειας. Επομένως δεν υπάρχει αρκετή τεκμηρίωση για να θεωρηθεί βέβαιη η παλαιά μαρωνίτικη ταυτότητα του συγκεκριμένου χωριού.
Τα κτήματα του Χατζηχαβούζ και οι κάτοικοι από την Πάφο
Ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο της κοινωνικής ιστορίας του Τριμιθιού αφορά τα τέλη του 19ου αιώνα. Αναφέρεται ότι μεγάλη έκταση γης στην περιοχή ανήκε στον Τούρκο δικαστή Χατζηχαβούζ.
Πολλοί Έλληνες κάτοικοι εργάζονταν στα κτήματά του. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο ιδιοκτήτης είχε φέρει γεωργικούς εργάτες από την επαρχία Πάφου για την καλλιέργεια των κτημάτων του. Αρκετοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο Τριμίθι και αργότερα απέκτησαν δικές τους περιουσίες. Επειδή το στοιχείο αυτό μεταδίδεται ως τοπική ιστορική παράδοση, πρέπει να διατηρείται αυτή η διάκριση.
Μετακινήσεις προς τον Άγιο Γεώργιο
Το Τριμίθι συνδέεται στενά και με τη δημιουργία και ανάπτυξη του γειτονικού Αγίου Γεωργίου Κερύνειας.
Οι πρώτοι κάτοικοι του Αγίου Γεωργίου κατέβηκαν από το Κάρμι και το Τριμίθι προς την πεδινότερη περιοχή, όπου είχαν περιβόλια, πηγάδια και αλακάτια. Σταδιακά εγκαταστάθηκαν εκεί οικογένειες και γύρω στο 1900 άρχισε να διαμορφώνεται ο νεότερος οικισμός του Αγίου Γεωργίου.
Το στοιχείο αυτό δείχνει πόσο στενά συνδεδεμένες ήταν οι κοινότητες της δυτικής περιοχής της Κερύνειας μέσα από συγγένειες, περιουσίες, γεωργία και καθημερινές μετακινήσεις.
Η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους
Η κύρια εκκλησία του Τριμιθιού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Χαράλαμπο.
Ο ναός είχε αρχικά μεσαιωνική προέλευση, αλλά μεταγενέστερες ανακαινίσεις αλλοίωσαν σημαντικά την αρχική του μορφή. Ο Γάλλος ιστορικός της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής Camille Enlart τον τοποθετούσε στον 16ο αιώνα.
Η Εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους στο κατεχόμενο Τριμίθι περιλαμβάνεται σήμερα στον επίσημο κατάλογο αρχαίων μνημείων της Κυπριακής Δημοκρατίας ως μνημείο Πίνακα Β΄.
Παναγία Χρυσοτριμιθιώτισσα
Κοντά στο χωριό βρίσκεται η σημαντική εκκλησία της Παναγίας Χρυσοτριμιθιώτισσας.
Ο σημερινός ναός συνδέεται με παλαιότερο μικρό βυζαντινό εκκλησιαστικό οικοδόμημα το οποίο επεκτάθηκε σε μεταγενέστερη περίοδο.
Η παράδοση αναφέρει ότι δεξιά από την είσοδο του χωριού υπήρχε σπήλαιο μέσα στο οποίο βρέθηκε εικόνα της Παναγίας και ότι μπροστά από το σπήλαιο φύτρωνε μια μεγάλη τριμιθιά. Η αφήγηση αυτή αποτελεί μέρος της θρησκευτικής και λαϊκής παράδοσης του τόπου και σχετίζεται με την ονομασία της Παναγίας Χρυσοτριμιθιώτισσας.
Και η εκκλησία της Παναγίας Χρυσοτριμιθιώτισσας περιλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο αρχαίων μνημείων της Κυπριακής Δημοκρατίας ως μνημείο Πίνακα Β΄.
Εκπαίδευση
Το Τριμίθι διέθετε δημοτικό σχολείο πριν από την εισβολή. Η ύπαρξη οργανωμένης σχολικής ζωής επιβεβαιώνεται και από μαρτυρίες εκπαιδευτικών που υπηρέτησαν για χρόνια στις κοινότητες Τριμιθιού και Αγίου Γεωργίου. Ανάμεσά τους αναφέρεται ο δάσκαλος Κώστας Πατσαλίδης, ο οποίος δίδαξε για μεγάλο μέρος της υπηρεσίας του στα δύο χωριά και εκπαίδευσε πολλές γενιές παιδιών της περιοχής.
Δεν εντόπισα σε αξιόπιστη διαθέσιμη πηγή πλήρη σειρά μαθητικού πληθυσμού ανά σχολικό έτος όπως υπάρχει για ορισμένα άλλα χωριά, γι' αυτό δεν προστίθενται αριθμοί χωρίς τεκμηρίωση.
Το Τριμίθι και ο αγώνας της ΕΟΚΑ 1955–1959
Κάτοικοι του Τριμιθιού συμμετείχαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ. Το επίσημο Μητρώο Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955–1959 καταγράφει πρόσωπα με δράση στο Τριμίθι, μεταξύ αυτών μέλη ομάδων στήριξης της Οργάνωσης.
Η γεωγραφική θέση του χωριού κοντά στις βόρειες πλαγιές του Πενταδακτύλου και στις γειτονικές κοινότητες της Κερύνειας το ενέτασσε στο ευρύτερο κοινωνικό και αγωνιστικό δίκτυο της περιοχής.
Η τουρκική εισβολή του 1974
Η τουρκική εισβολή τον Ιούλιο του 1974 άλλαξε οριστικά τη ζωή της κοινότητας. Το Τριμίθι βρέθηκε μέσα στην περιοχή που κατέλαβαν οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κατά τις πρώτες ημέρες των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερα σημαντική τεκμηρίωση για όσα συνέβησαν στους κατοίκους προέρχεται από διεθνή έγγραφα που καταγράφουν τις μαζικές εκτοπίσεις του άμαχου πληθυσμού.
Σε επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στις 2 Αυγούστου 1974 καταγράφηκε ότι 180 γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι από το Τριμίθι μεταφέρθηκαν στην Πράσινη Γραμμή της Λευκωσίας. Καταγράφηκε επίσης άλλη ομάδα περίπου 100 ανθρώπων από τον Άγιο Γεώργιο, το Τριμίθι και το Κάρμι.
Συγκέντρωση κατοίκων, αιχμαλωσία και εκτοπισμός
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατέγραψε μαρτυρία από το Τριμίθι σύμφωνα με την οποία, στις 26 και 29 Ιουλίου 1974, οι κάτοικοι διατάχθηκαν να συγκεντρωθούν στην αυλή του σχολείου και μεταφέρθηκαν με λεωφορεία και φορτηγά στο Μπογάζι. Σε επόμενη μεταφορά, άνδρες ηλικίας περίπου 15 έως 70 ετών χωρίστηκαν από τις οικογένειές τους και κάποιοι μεταφέρθηκαν στην Τουρκία ως αιχμάλωτοι.
Η ίδια διεθνής τεκμηρίωση αναφέρει ότι στις 2 Αυγούστου 1974 ο εναπομείνας πληθυσμός του Τριμιθιού μεταφέρθηκε με τρία λεωφορεία προς την Πράσινη Γραμμή. Η Επιτροπή κατέληξε ότι υπήρξε οργανωμένη επιχείρηση εκδίωξης του εναπομείναντος άμαχου πληθυσμού των χωριών Τριμίθι, Άγιος Γεώργιος και Κάρμι προς τις ελεύθερες περιοχές.
Έτσι, οι νόμιμοι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του Τριμιθιού προσφυγοποιήθηκαν και στερήθηκαν την κατοχή και χρήση των σπιτιών και των περιουσιών τους.
Μετά το 1974
Μετά την κατοχή, οι κατοχικές αρχές χρησιμοποίησαν για το Τριμίθι την τουρκική ονομασία Edremit. Η ιστορική ελληνική ονομασία Τριμίθι εξακολουθεί να αποτελεί την επίσημη ονομασία της κοινότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύγχρονες γεωγραφικές βάσεις καταγράφουν παράλληλα τα ονόματα Trimithi και Edremit για τον ίδιο οικισμό.
Η εκτοπισμένη κοινότητα εξακολουθεί να έχει νόμιμο κοινοτικό συμβούλιο. Η Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Κερύνειας καταγράφει το Τριμίθι ως κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Κερύνειας και δημοσιεύει τα στοιχεία του κοινοτικού συμβουλίου.
Η ιστορική μνήμη του Τριμιθιού
Η ιστορία του Τριμιθιού δεν περιορίζεται σε έναν εγκαταλελειμμένο για τους νόμιμους κατοίκους οικισμό. Είναι η ιστορία μιας κοινότητας που αναπτύχθηκε στους βόρειους πρόποδες του Πενταδακτύλου, με γεωργούς, κτηνοτρόφους, εργάτες, οικογένειες, σχολείο, εκκλησίες και στενούς δεσμούς με την Κερύνεια και τα γειτονικά χωριά.
Οι απογραφές καταγράφουν την ανάπτυξή του από 95 κατοίκους το 1881 σε 353 το 1973. Οι παλαιές εκκλησίες του διασώζουν τη μεσαιωνική και βυζαντινή διάσταση της περιοχής, ενώ οι γραπτές διεθνείς μαρτυρίες του 1974 καταγράφουν με εξαιρετική σαφήνεια τον βίαιο εκτοπισμό του πληθυσμού.
Η συγκέντρωση και διατήρηση αυτών των στοιχείων είναι ιδιαίτερα σημαντική για να μπορούν οι νεότερες γενιές των Τριμιθιωτών και όλοι οι Κύπριοι να γνωρίζουν την ιστορία, τη ζωή και την πολιτιστική κληρονομιά της κοινότητας.
Στοιχεία καταγραφής
Χωριό: Τριμίθι
Επαρχία: Κερύνειας
Καθεστώς: Κατεχόμενο από τα τουρκικά στρατεύματα από το 1974
Χαρακτήρας πριν από το 1974: Αμιγώς ελληνοκυπριακή κοινότητα
Πληθυσμός 1973: 353 κάτοικοι
Μέσο υψόμετρο: περίπου 120 μ.
Συντεταγμένες κέντρου οικισμού: 35.328813° N, 33.259783° E
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τοποθεσία φωτογραφιών: Τριμίθι, επαρχία Κερύνειας
Ημερομηνία φωτογραφιών: 20/10/2016
Πηγές
Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Κερύνειας – Τριμίθι.
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια / Polignosi – «Τριμίθι», με στοιχεία γεωγραφίας, γεωλογίας, ιστορίας και πλήρεις απογραφές 1881–1973.
Τμήμα Αρχαιοτήτων Κυπριακής Δημοκρατίας – Κατάλογος Αρχαίων Μνημείων, Εκκλησία Αγίου Χαραλάμπους και Εκκλησία Παναγίας Χρυσοτριμιθιώτισσας.
Εκκλησία της Κύπρου – Παναγία Χρυσοτριμιθιώτισσα.
United Nations, έγγραφο της 3ης Αυγούστου 1974 σχετικά με τις μαζικές μετακινήσεις κατοίκων της επαρχίας Κερύνειας.
European Commission of Human Rights – τεκμηρίωση για τα γεγονότα στο Τριμίθι και την εκδίωξη του πληθυσμού τον Ιούλιο–Αύγουστο 1974.
Μητρώο Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955–1959.
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – TRIMITHI, 20/10/2016
Geographical location
Trimithi is an occupied village in Kyrenia District, situated on the northern side of the Kyrenia mountain range, approximately 7 kilometres southwest of the town of Kyrenia. Before the Turkish invasion of 1974 it was an entirely Greek Cypriot village. It is now situated within the territory of the Republic of Cyprus that remains under Turkish military occupation.
The village stands at an average elevation of about 120 metres. The terrain generally slopes from south to north, descending from approximately 150 metres along its southern administrative boundary to about 120 metres at the settlement and approximately 20 metres towards the northern boundary.
Coordinates of the settlement centre: 35.328813° N, 33.259783° E.
Landscape, climate and natural environment
Trimithi lies in the zone where the northern foothills of the Kyrenia mountain range descend towards the coastal plain. This topography influenced both settlement development and the agricultural activities of its inhabitants.
Average annual rainfall in the area is approximately 540 millimetres. The comparatively favourable rainfall on the northern side of the mountain range supported cereals and several important tree crops.
Geology
The administrative area of Trimithi is characterised mainly by terrace alluvial deposits and the Kythrea flysch formation. These geological units form part of the complex geology of northern Cyprus and influenced the soils and agricultural use of the surrounding land.
Agriculture
Before 1974 the principal crops included cereals, olives, carobs and citrus fruits, especially lemons and citrons.
Olive cultivation was particularly important. Trimithi cooperated with the neighbouring communities of Karmi and Agios Georgios in establishing a modern automatic olive mill to facilitate local olive-oil production.
Livestock
Detailed figures survive for 1973. Sixty livestock keepers in Trimithi kept:
261 sheep, 58 goats and 1,890 poultry.
These figures show that animal husbandry, particularly poultry keeping, formed another component of the local economy alongside agriculture and employment in the wider Kyrenia area.
Communications and neighbouring villages
Trimithi was closely connected with the surrounding settlements and the town of Kyrenia. Roads linked it with Agios Georgios to the northeast, Templos to the east and Karmi to the south.
Its proximity to Kyrenia facilitated employment in the town and contributed to the growth of the community.
Population – all censuses from 1881 to 1973
Trimithi experienced substantial long-term population growth before the Turkish invasion. The complete recorded census figures are:
| Year | Population |
|---|---|
| 1881 | 95 |
| 1891 | 120 |
| 1901 | 122 |
| 1911 | 171 |
| 1921 | 190 |
| 1931 | 143 |
| 1946 | 237 |
| 1960 | 301 |
| 1973 | 353 |
From only 95 inhabitants in 1881, the population reached 353 by 1973. Apart from a decline recorded in 1931, the overall long-term trend was strongly upward. Proximity to the growing town of Kyrenia was one of the factors contributing to this development.
Origin of the name
The name Trimithi is derived from a plant name, specifically the Cypriot tremithkia or trimithia, referring to Pistacia atlantica. Plant-derived place names are widespread throughout Cyprus.
The same tree also appears in the religious tradition associated with Panagia Chrysotrimithiotissa. According to tradition, a large terebinth stood in front of a cave where an icon of the Virgin Mary was discovered.
Medieval history
Trimithi may have existed during the medieval period. The Cypriot chronicler Leontios Machairas refers to a village called “Trimithin”, which King James I of Cyprus, who ruled between 1382 and 1398, granted to the Prince of Antioch.
It is not certain, however, that Machairas was referring to this particular Trimithi, since similar place names existed elsewhere in Cyprus. The identification must therefore be treated as probable rather than certain.
It has also been suggested that because of its proximity to Karmi, Trimithi may have been connected with lands held by the Carmelite Order during Frankish rule. This too remains a hypothesis rather than a firmly established historical fact.
Tradition of a Maronite presence
George Jeffery considered the village to have once been Maronite, basing this interpretation on Girolamo Dandini's list of 1596.
Dandini, however, recorded a Maronite settlement called Trimithia, not clearly Trimithi in Kyrenia District. The evidence is therefore insufficient to establish with certainty that this particular village had once been Maronite.
The estates of Hadjihavouz and settlers from Paphos
An interesting element of Trimithi's social history concerns the late nineteenth century. A large estate in the area is reported to have belonged to the Turkish judge Hadjihavouz.
Many Greek inhabitants worked on his estates. Local tradition states that agricultural labourers were brought from Paphos District to work the land and that several eventually settled permanently in Trimithi and acquired property of their own. Since this account is transmitted as a local historical tradition, it should be understood as such rather than as a fully independently documented event.
Migration towards Agios Georgios
Trimithi was closely connected with the development of nearby Agios Georgios.
Some of the earliest inhabitants of Agios Georgios moved down from Karmi and Trimithi towards the plain, where they maintained orchards, wells and traditional water-lifting devices. Families gradually established permanent homes there and the modern settlement began to develop around 1900.
This illustrates the close family, agricultural and economic links between the communities west of Kyrenia.
Church of Agios Charalambos
The principal church of Trimithi is dedicated to Agios Charalambos.
It originated as a medieval building, although later renovations substantially altered its original appearance. The French historian of medieval architecture Camille Enlart dated the church to the sixteenth century.
The Church of Agios Charalambos at occupied Trimithi is officially listed by the Department of Antiquities of the Republic of Cyprus as an ancient monument in Schedule B.
Panagia Chrysotrimithiotissa
Near the village stands the important church of Panagia Chrysotrimithiotissa.
The present building is associated with a smaller Byzantine church that was subsequently enlarged.
Local religious tradition relates that an icon of the Virgin Mary was discovered inside a cave near the entrance to the village and that a very large terebinth tree stood in front of the cave. This tradition became associated with the name Chrysotrimithiotissa.
Panagia Chrysotrimithiotissa is also officially listed as a Schedule B ancient monument of the Republic of Cyprus.
Education
Trimithi had a primary school before the invasion. Its organised educational life is also reflected in accounts of teachers who served for many years in Trimithi and neighbouring Agios Georgios. Among them was Kostas Patsalidis, who taught generations of children from the two communities.
A reliable complete series of annual pupil numbers was not located, so no unverified figures are included.
Trimithi and the EOKA struggle, 1955–1959
Residents of Trimithi participated in the EOKA struggle. The official Register of EOKA Fighters 1955–1959 records individuals associated with Trimithi, including members of local support groups.
Its position near the northern slopes of the Kyrenia mountain range and neighbouring communities placed Trimithi within the broader social and operational network of the area.
The Turkish invasion of 1974
The Turkish invasion in July 1974 permanently changed the life of the community. Trimithi lay within the area occupied by Turkish military forces during the first days of the invasion.
Particularly important documentation concerning its inhabitants survives in international records dealing with the mass displacement of civilians.
A communication to the United Nations dated 2 August 1974 recorded that 180 women, children and elderly inhabitants of Trimithi had been transported to the Green Line in Nicosia. A further group of approximately 100 people from Agios Georgios, Trimithi and Karmi was also recorded.
Assembly of villagers, captivity and expulsion
The European Commission of Human Rights recorded testimony from Trimithi stating that on 26 and 29 July 1974, villagers were ordered to assemble in the schoolyard and were transported by buses and trucks to Boghazi. During a subsequent transfer, men roughly between the ages of 15 and 70 were separated from their families, and some were taken to Turkey as prisoners.
The same international documentation states that on 2 August 1974 the remaining population of Trimithi was transported in three buses to the Green Line. The Commission found that an organised operation had taken place to expel the remaining civilian population of Trimithi, Agios Georgios and Karmi to the southern part of Cyprus.
The lawful Greek Cypriot inhabitants of Trimithi were consequently displaced and deprived of the possession and use of their homes and properties.
After 1974
After the occupation, the Turkish name Edremit came to be used for Trimithi by the occupation authorities. The historical Greek name Trimithi remains the official name of the community of the Republic of Cyprus. Modern geographical databases record Trimithi and Edremit as names for the same settlement.
The displaced community continues to maintain a lawful communal council. The Union of Communities of Kyrenia District lists Trimithi among the communities of the occupied Kyrenia District and provides the current communal administration.
Preserving the memory of Trimithi
The history of Trimithi is much more than that of a village from which its lawful population was displaced. It is the history of a community that developed on the northern foothills of the Kyrenia range, with farmers, livestock keepers, workers, families, a school, churches and close economic and social ties with Kyrenia and the neighbouring villages.
Its census history records growth from 95 inhabitants in 1881 to 353 in 1973. Its old churches preserve elements of the medieval and Byzantine history of the region, while international documentation from 1974 records in exceptional detail the forced displacement of its population.
Preserving these facts is essential so that younger generations of people originating from Trimithi, and Cypriots more generally, can continue to learn about the history, everyday life and cultural heritage of the community.
Record details
Village: Trimithi
District: Kyrenia
Status: Under Turkish military occupation since 1974
Community before 1974: Entirely Greek Cypriot
Population in 1973: 353 inhabitants
Average elevation: approximately 120 m
Coordinates of settlement centre: 35.328813° N, 33.259783° E
Photographer: George Konstantinou
Photo location: Trimithi, Kyrenia District
Date photographed: 20/10/2016
Sources
Union of Communities of Kyrenia District – Trimithi.
Great Cyprus Encyclopedia / Polignosi – “Trimithi”, including geographical, geological, historical and complete census data for 1881–1973.
Department of Antiquities, Republic of Cyprus – List of Ancient Monuments: Church of Agios Charalambos and Church of Panagia Chrysotrimithiotissa.
Church of Cyprus – Panagia Chrysotrimithiotissa.
United Nations documentation concerning the displacement of inhabitants of Kyrenia District, August 1974.
European Commission of Human Rights – documentation concerning events at Trimithi and the displacement of its population in July–August 1974.
Register of EOKA Fighters 1955–1959.
No comments:
Post a Comment