Photos 25/3/2021 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Οι βράχοι των Χασαμπουλιών
Οι βράχοι των Χασαμπουλιών βρίσκονται στην κοιλάδα του Διαρίζου, στην επαρχία Πάφου, ανάμεσα στις κοινότητες Μαμώνια, Κιδάσι και Τραχυπέδουλα.
Δύο επιβλητικοί ασβεστολιθικοί όγκοι υψώνονται στις δύο πλευρές του παλαιού δρόμου, αφήνοντας ανάμεσά τους ένα στενό πέρασμα. Η παλαιότερη τοπική ονομασία του σχηματισμού είναι Κουρτελλόροτσος, πιθανότατα λόγω της αιχμηρής μορφής του, που θυμίζει μεγάλη λεπίδα.
Γεωλογική προέλευση
Η περιοχή ανήκει στη γεωλογικά πολύπλοκη Ζώνη των Μαμωνιών, η οποία ονομάστηκε από το γειτονικό χωριό Μαμώνια.
Η ζώνη περιλαμβάνει ηφαιστειακά, ιζηματογενή και μεταμορφωμένα πετρώματα ηλικίας περίπου 230 έως 75 εκατομμυρίων ετών. Οι σχηματισμοί της παραμορφώθηκαν έντονα από τεκτονικές δυνάμεις και αναμείχθηκαν με τμήματα πετρωμάτων του οφιολιθικού συμπλέγματος του Τροόδους.
Οι βράχοι του Κουρτελλόροτσου αποτελούνται από σκληρό ασβεστολιθικό πέτρωμα. Η διάβρωση απομάκρυνε σταδιακά τα μαλακότερα υλικά, αφήνοντας τους ανθεκτικότερους όγκους να δεσπόζουν στην κοιλάδα.
Τα Χασαμπουλιά
Η σημερινή ονομασία συνδέεται με τα Χασαμπουλιά, τρεις Τουρκοκύπριους αδελφούς που έδρασαν ως φυγόδικοι και ληστές στην περιοχή κατά τα τέλη του 19ου αιώνα.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, χρησιμοποιούσαν το στενό πέρασμα και τη δύσβατη γύρω περιοχή για να κρύβονται ή να αιφνιδιάζουν τους περαστικούς. Η δράση τους συνδέθηκε τόσο έντονα με τον τόπο, ώστε οι βράχοι έγιναν τελικά γνωστοί με το όνομά τους.
Πολλές από τις αφηγήσεις μεταδόθηκαν προφορικά και απέκτησαν με τον χρόνο στοιχεία λαϊκού θρύλου. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορούν όλες οι λεπτομέρειες να θεωρηθούν ιστορικά επιβεβαιωμένες.
Ο ποταμός Διαρίζος
Ο Διαρίζος είναι ένας από τους σημαντικότερους ποταμούς της δυτικής Κύπρου και έχει μήκος περίπου 42 χιλιόμετρα.
Σχηματίζεται από δύο κύριους υδάτινους κλάδους, τον Πλατύ και τον κλάδο των Καμιναριών–Φοινιού. Η ονομασία Διαρίζος αποδίδεται συνήθως σε αυτές τις δύο «ρίζες» του ποταμού.
Τα νερά του περνούν από την ορεινή και ημιορεινή Πάφο, τροφοδοτούν το φράγμα της Αρμίνους και συνεχίζουν προς τις χαμηλότερες περιοχές της επαρχίας. Η ροή του μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και τη διαχείριση του νερού στο φράγμα.
Χλωρίδα και πανίδα
Η κοιλάδα του Διαρίζου δημιουργεί μια σημαντική φυσική δίοδο από το Τρόοδος προς τις πεδινές περιοχές της Πάφου.
Στην παρόχθια βλάστηση συναντώνται πλατάνια, σκλήδροι, πικροδάφνες, βάτοι και άλλα φυτά που ευνοούνται από την παρουσία νερού. Οι γύρω πλαγιές καλύπτονται από θαμνώδη μεσογειακή βλάστηση και γεωργικές καλλιέργειες.
Η κοιλάδα προσφέρει καταφύγιο και τροφή σε πουλιά, ερπετά, αμφίβια, μικρά θηλαστικά και πολλά είδη ασπόνδυλων.
Αναρρίχηση και επίσκεψη
Ο Κουρτελλόροτσος αποτελεί ένα από τα γνωστότερα πεδία αθλητικής αναρρίχησης της Κύπρου. Οι σκληροί ασβεστολιθικοί τοίχοι φτάνουν σε ύψος περίπου 28 μέτρων και διαθέτουν διαδρομές διαφορετικών βαθμών δυσκολίας.
Η αναρρίχηση πρέπει να πραγματοποιείται μόνο με κατάλληλο εξοπλισμό και σχετική εμπειρία. Οι επισκέπτες πρέπει επίσης να αποφεύγουν την πρόκληση ζημιών στα πετρώματα και στη βλάστηση και να διατηρούν καθαρή την κοίτη του ποταμού.
Τοποθεσία
Περιοχή: Κοιλάδα Διαρίζου, κοντά στα Μαμώνια και το Κιδάσι
Επαρχία: Πάφος
Γεωγραφικό πλάτος: 34.797600
Γεωγραφικό μήκος: 32.702260
Συντεταγμένες: 34.797600, 32.702260
Χάρτης: Google Maps
Ο Διαρίζος ή "Διάριζος" ή "Διόριζος" ή "Διορίζος" (Δκιαρίζος στην κυπριακή διάλεκτο) είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος σε μηκος ποταμός της Κύπρου (42 χλμ). Πηγάζει από την οροσειρά του Τρόοδους και εκβάλλει στην επαρχία Πάφου κόντα στο χωριό Κούκλια. Η λεκάνη απορροής του ανέρχεται περίπου στα 278 τ.χλμ. με το βορειότερο και πιο ορεινό τμήμα της να εκτείνεται ανάμεσα στις νοτιοανατολικές παρυφές του κρατικού δάσους Πάφου καί στις δυτικές πλαγιές του όρους Όλυμπος ή Χιονιστρα (1951μ). Η ορεινή αυτή περιοχή, που καλύπτει έκταση περίπου 110 τ.χλμ. και από την οποία απορρέει ο κύριος όγκος των νερών του ποταμού, ορίζεται -κατά προσέγγιση- από μια νοητή περίμετρικη γραμμή που αρχίζει από το φράγμα Αρμίνου και ακολουθώντας αριστερόστροφη κυκλική κατέυθυνση, διέρχεται από το Φοινί, το Μοναστήρι της Τροοδίτισσας, την κορυφή Όλυμπος ή Χιονίστρα (1951μ.), τον Πρόδρομο και το Μηλικούρι προτού καταλήξει και πάλι στο φράγμα Αρμίνου. Ο Διαρίζος έχει πολύ σημαντική υδρολογική αξία καθώς είναι ένα από τα ελάχιστα ποτάμια του νησιού που ρέουν ολόχρονα (τουλάχιστον όσον αφορά το τμήμα του που βρίσκεται βόρεια του φράγματος Αρμίνου) και μάλιστα είναι ο μεγαλύυερος εξ αυτών, ενώ παρέχει περίπου το 15 με 20% των υδάτων που αποταμιεύονται κάθε χρόνο στα φράγματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από τα μέσα της δεκαετίας του '90 το μεγαλύτερο μέρος των νερών του εκτρέπεται μέσω υπόγειας σήραγγας μήκους 14χλμ, από το φράγμα της Αρμίνου, στο φράγμα του Κούρη.
Η ονομασία Διαρίζος παραπέμπει, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, στους δυο κλάδους/ρίζες του ποταμού. Πρόκειται για τα ρέματα Πλατύς και Καμινάριών/Φοινιού που συμβάλλουν βόρεια του μεσαιωνικού γεφυριού του Τζελεφού σχηματίζοντας τον Διαρίζο[1]. Στην λεκάνη απορροής του, που καλύπτει μέρος των κρατικών δασών Τροόδους και Πάφου, εκπροσωπούνται όλα σχεδόν τα είδη της άγριας χλωρίδας και πανίδας της Κύπρου, από την Λατζιά μέχρι το κυπριακό Αγρινό. Επίσης, η κοιλάδα του ποταμού νοτίως του φράγματος Αρμίνου, αποτελεί βιότοπο εξαιρετικής σημασίας και προστατεύεται από ειδικές διατάξεις της κυπριακής και ευρωπαικής νομοθεσίας (NATURA 2000) Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Text by George Konstantinou
The Hasampoulia Rocks
The Hasampoulia Rocks stand in the Diarizos Valley in the Paphos District, between the communities of Mamonia, Kidasi and Trachypedoula.
Two imposing limestone masses rise on opposite sides of the old road, leaving a narrow passage between them. The formation’s older local name is Kourtellorotsos, probably referring to its sharp, blade-like shape.
Geological Origin
The area belongs to the geologically complex Mamonia Zone, named after the nearby village of Mamonia.
This zone contains volcanic, sedimentary and metamorphic rocks formed approximately 230–75 million years ago. Its formations were intensely deformed by tectonic forces and mixed with fragments of the Troodos Ophiolite.
The Kourtellorotsos crags consist of hard limestone. Erosion gradually removed softer surrounding material, leaving the more resistant rock masses standing prominently above the valley.
The Hasampoulia
The modern name is associated with the Hasampoulia, three Turkish Cypriot brothers who operated as fugitives and bandits in the area during the late 19th century.
According to local tradition, they used the narrow passage and rugged surrounding countryside as a hiding place or to ambush travellers. Their activities became so closely associated with the location that the rocks eventually acquired their name.
Many accounts were transmitted orally and gradually incorporated elements of folklore. Not every detail can therefore be treated as historically verified.
The Diarizos River
The Diarizos is one of western Cyprus’s principal rivers and measures approximately 42 kilometres in length.
It is formed by two main watercourses, the Platys and Kaminaria–Foini branches. The name Diarizos is generally interpreted as a reference to these two “roots” of the river.
Its waters pass through the mountainous and semi-mountainous parts of Paphos, supply the Arminou Reservoir and continue towards the district’s lower elevations. Its flow varies considerably according to rainfall and the management of water at the dam.
Flora and Fauna
The Diarizos Valley forms an important natural corridor between the Troodos Mountains and the lowlands of Paphos.
Plane trees, oriental alders, oleanders, brambles and other moisture-loving plants grow along the river. Mediterranean scrub and cultivated land cover the surrounding slopes.
The valley provides shelter and food for birds, reptiles, amphibians, small mammals and numerous invertebrates.
Climbing and Visiting
Kourtellorotsos is one of Cyprus’s best-known sport-climbing locations. Its hard limestone walls reach approximately 28 metres and provide routes of varying difficulty.
Climbing should only be undertaken with suitable equipment and experience. Visitors should avoid damaging the rocks or vegetation and must keep the riverbed free of rubbish.
No comments:
Post a Comment