See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Great white pelican - Pelecanus onocrotalus Linnaeus, 1758 - Ροδοπελεκάνος
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 23/6/2019
Κείμενο, φωτογραφίες, του Γιώργου Κωνσταντίνου
Σε ολόκληρο τον πλανήτη έχουν καταγραφή περίπου 10.000 διαφορετικά είδη πουλιών. Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί (μαζί με τα αποδημητικά) περίπου 410 είδη πουλιών, και αυτός ο αριθμός αυξάνεται κάθε χρόνο με νέες καταγραφές. Συγκεκριμένα, από τα 410 είδη πουλιών τα 54 είναι μόνιμοι κάτοικοι της Κύπρου, τα 210 αποδημητικά είδη και τα συναντούμε τις εποχές της αποδημίας των πουλιών που γίνεται το φθινόπωρο και την άνοιξη και τα υπόλοιπα αποτελούν σπάνια είδη για την Κύπρο και θεωρούνται ως τυχαίοι επισκέπτες.
Οι πελεκάνοι συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα και βαρύτερα πουλιά που συναντούμε στον πλανήτη. Απολιθώματα που έχουν βρεθεί τοποθετούν μέχρι στιγμής την παρουσία των Πελεκάνων στον πλανήτη περισσότερο από 30 εκατομμύρια χρόνια. Τα απολιθώματα πελεκάνων που έχουν βρεθεί υποδεικνύουν τουλάχιστον δέκα διαφορετικά είδη πελεκάνων που δεν υπάρχουν πια και έχουν χαθεί από τον πλανήτη για διάφορους λόγους.
Ανά τον κόσμο έχουν καταγραφή οκτώ διαφορετικά είδη Πελεκάνων. Ένα από αυτά τα οχτώ είδη επισκέπτεται τον τόπο μας την εποχή της αποδημίας και χρησιμοποιεί την Κύπρο ως ενδιάμεσο μεταναστευτικό σταθμό, κυρίως το φθινόπωρο ερχόμενοι από Ευρώπη και κατεύθυνση την Αφρική όπου και ξεχειμωνιάζουν. Πρόκειται για τον Ροδοπελεκάνο με το επιστημονικό όνομα Great white pelican - Pelecanus onocrotalus (Linnaeus, 1758) και πρόκειται για το βαρύτερο και μεγαλύτερο αποδημητικό πουλί που επισκέπτεται τον τόπο μας.
Είναι σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο με μόνο μερικές αναφορές τον χρόνο. Είναι υδρόβιο πτηνό της οικογενείας των Πελεκανιδών (Pelecanidae) όπου και ανήκουν και τα οχτώ είδη Πελεκάνων. Πρόκειται για το δεύτερο μεγαλύτερο είδος πελεκάνου με μεγαλύτερο είδος από όλους τον Αργυροπελεκάνο. Ο Ροδοπελεκάνος μπορεί να φτάσει σε μήκος σώματος ως 180 εκατοστά, μήκος ράμφους έως 47 εκατοστά και άνοιγμα φτερούγων μέχρι 360 εκατοστά και βάρος σώματος το αρσενικό μέχρι 15 κιλά ενώ το θηλυκό μέχρι 9 κιλά. Πρόκειται για αρκετά εντυπωσιακό πουλί και όταν καταφθάσει κάποιο σε κάποια λίμνη ή φράγμα της Κύπρου αποτελεί είδηση και όλοι οι παρατηρητές και φωτογράφοι πουλιών επιδιώκουν να το δουν. Συχνάζει σε μεγάλες λίμνες, , λιμνοθάλασσες και αβαθείς παράκτιες θαλάσσιες περιοχές. Στην Κύπρο το είδος αυτό έχει καταγραφεί σε αρκετές περιοχές όπως την ευρύτερη περιοχή Ακρωτηρίου, Αλυκή Λάρνακας, Φράγμα Άχνας, Φράγμα Αθαλάσσας, στις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στο Μενεού και στις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στην Μια Μηλιά.
Τρέφετε κυρίως με ψάρια και μπορεί να πιάσει και να καταπιεί ψάρι μέχρι 600 γραμμάρια. Το απίστευτα μεγάλο τους ράμφος λειτουργά όπως μια αποχή με την τεράστια σακούλα που διαθέτη κάτω από το ράμφος. Βυθίζει το κεφάλι του στο νερό με ανοιχτό το στόμα σαρώνοντας το νερό, όταν η σακούλα του γεμίσει με νερό και ψάρια σηκώνει ψηλά το κεφάλι του έξω από το νερό και στραγγίζει το νερό, κατόπιν καταπίνει τα ψάρια. Συνήθως οι πελεκάνοι ψαρεύουν σε ρηχά νερά και σε ομάδες για να παγιδεύουν και να συλλαμβάνουν τα ψάρια πιο εύκολα. Ο κάθε πελεκάνος χρειάζεται κάθε μέρα 1,5 κιλό τροφής για να μπορέσει να επιβιώσει. Σε μεγάλες συγκεντρώσεις πουλιών σε λίμνες της Αφρικής που φτάνουν και τις 40 χιλιάδες πουλιά οι ποσότητες ψαριών που καταναλώνουν φτάνουν τα αρκετά εκατομμύρια κιλά τον χρόνο. Δεν αναπαράγεται στην Κύπρο και ένας από τους λόγους είναι ότι ο τόπος μας δεν διαθέτει μεγάλες λίμνες με τόσο μεγάλες ποσότητες ψαριών που χρειάζονται αυτά τα πουλιά για να επιβιώσουν. Εκτός από ψάρια οι πελεκάνοι τρέφονται και με ότι άλλο ζωντανό πιαστεί στην σακούλα τους όπως καραβίδες, γυρίνους, βατράχους, χελώνες και οστρακοειδή. Σε περιόδους πείνας οι πελεκάνοι κάνουν επιδρομές σε αποικίες άλλων υδρόβιων πουλιών καταπίνοντας τα αυγά και τους νεοσσούς τους. Έχουν παρατηρηθεί πελεκάνοι να καταπίνουν νεοσσούς άλλων πουλιών με βάρος μέχρι 2.5 κιλά. Έχει παρατηρηθεί επίσης ότι καταπίνουν νεοσσούς πάπιων. Αρπάζουν γλάρους και άλλα πουλιά όπου τα κρατούν κάτω από το νερό μέχρι να πνιγούν και μετά τα καταπίνουν ολόκληρα. Επίσης αρπάζουν την τροφή από άλλα αρπακτικά πτηνά.
Η περίοδος αναπαραγωγής στις εύκρατες ζώνες όπου και αναπαράγετε, ξεκινάει στα τέλη Απριλίου και διαρκεί μέχρι τις αρχές Μαΐου. Φωλιάζουν πάντα σε αποικίες κοντά σε νερά και σε νησίδες που βρίσκονται μέσα στο νερό για να προστατεύονται από επιδρομές θηρευτών. Κατασκευάζει την φωλιά του στο έδαφος με ελάχιστα υλικά σε ένα αβαθές κοίλωμα που δημιουργεί ο ίδιος. Γεννά 2-3 αυγά που τα επωάζουν και τα δύο φύλα για 29 - 36 μέρες. Τα 2 φύλα είναι σχεδόν όμοια με το αρσενικό να είναι κατά πολύ βαρύτερο από το θηλυκό. Τα νεαρά πουλιά είναι πολύ πιο σκουρόχρωμα από τα ενήλικα.
Στην Ελλάδα οι Ροδοπελεκάνοι αναπαράγονται μόνο στην ευρύτερη περιοχή της Μικρής Πρέσπας, η λίμνη αυτή αποτελεί το δεύτερο σημαντικότερο ευρωπαϊκό χώρο φωλιάσματος, μετά το Δέλτα του Δούναβη. Σε όλες τις περιοχές αναπαραγωγής για προστασία του είδους γίνετε εγκατάσταση πλωτών σχεδίων ή πλατφόρμων από ξύλο και δημιουργία νησίδων που αποτελούν ασφαλείς θέσεις φωλιάσματος για τα πουλιά.
Οι φυσικοί εχθροί αυτών των πουλιών είναι μερικά μεγαλόσωμα αρπακτικά όπως αετοί που αρπάζουν αυγά και νεοσσούς, σαρκοφάγα θηλαστικά κυρίως στην Αφρική και κροκόδειλοι κυρίως στον Νείλο. Οι κίνδυνοι από ανθρώπινης πλευράς είναι οι καταστροφή των οικοτόπων τους, η υπεραλιεία με αποτέλεσμα την έλλειψη τροφής και το παράνομο κυνήγι. Στην Αίγυπτο πωλείται στις αγορές κρέας πελεκάνου. Η κλιματική αλλαγή επίσης αποτελεί σοβαρό κίνδυνο καθώς η άνοδος των νερών θα καταστρέψει τις νησίδες που φωλιάζουν τα πουλιά όπως και η δραματική μείωση των νερών που θα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο των ψαριών με συνεπεία την λιμοκτονία των πουλιών.
Στην Κύπρο πριν μερικά χρόνια πελεκάνοι εξημερώνονταν και χρησιμοποιούνταν σαν μασκότ σε παραλιακά εστιατόρια για να προσελκύουν πελάτες. Τώρα αυτό απαγορεύετε καθώς το είδος βρίσκεται κάτω από αυστηρά προστασία.
%20992013.jpg)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.
Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com
Τηλ. 96376823
.jpg)
Great White Pelican, the Largest Migratory Bird of Cyprus
GEORGE KONSTANTINOU, 23/6/2019
Text and photographs by George Konstantinou
Throughout the world, approximately 10,000 different species of birds have been recorded. In Cyprus, approximately 410 species of birds have been recorded, including migratory species, and this number increases every year with new records. More specifically, of the 410 bird species, 54 are permanent residents of Cyprus, 210 are migratory species that we encounter during the bird migration seasons in autumn and spring, while the remainder are rare species for Cyprus and are considered accidental visitors.
Pelicans are among the largest and heaviest birds found on the planet. Fossils that have been discovered indicate that pelicans have been present on the planet for more than 30 million years. Pelican fossils that have been found indicate at least ten different species of pelicans that no longer exist and have disappeared from the planet for various reasons.
Eight different species of pelicans have been recorded worldwide. One of these eight species visits our country during the migration season and uses Cyprus as an intermediate migratory stopover, mainly in autumn, arriving from Europe on its way to Africa, where it spends the winter. This is the Great White Pelican – Pelecanus onocrotalus (Linnaeus, 1758), and it is the heaviest and largest migratory bird that visits our country.
It is a relatively rare species in Cyprus, with only a few records each year. It is a waterbird belonging to the family Pelecanidae, to which all eight species of pelicans belong. It is the second-largest species of pelican, with the Dalmatian Pelican being the largest of all.
The Great White Pelican can reach a body length of up to 180 centimetres, a bill length of up to 47 centimetres, a wingspan of up to 360 centimetres, and a body weight of up to 15 kilograms in males and 9 kilograms in females.
It is a very impressive bird, and whenever one arrives at a lake or reservoir in Cyprus it becomes news, and all birdwatchers and bird photographers seek to see it. It frequents large lakes, lagoons and shallow coastal marine areas.
In Cyprus, this species has been recorded in several areas, including the wider Akrotiri area, Larnaca Salt Lake, Achna Reservoir, Athalassa Reservoir, the sewage treatment ponds at Meneou and the sewage treatment ponds at Mia Milia.
It feeds mainly on fish and can catch and swallow a fish weighing up to 600 grams. Its incredibly large bill functions like a net because of the enormous pouch beneath it. It submerges its head into the water with its mouth open, sweeping through the water. When its pouch fills with water and fish, it raises its head out of the water and drains the water, after which it swallows the fish.
Pelicans usually fish in shallow waters and in groups in order to trap and catch fish more easily. Each pelican needs 1.5 kilograms of food every day in order to survive. In large concentrations of birds on African lakes, which can reach as many as 40,000 birds, the quantities of fish they consume amount to several million kilograms per year.
It does not breed in Cyprus, and one of the reasons is that our country does not have large lakes containing the enormous quantities of fish that these birds need in order to survive.
Apart from fish, pelicans also feed on any other living creature that becomes trapped in their pouch, such as crayfish, tadpoles, frogs, turtles and shellfish. During periods of hunger, pelicans raid colonies of other waterbirds, swallowing their eggs and chicks.
Pelicans have been observed swallowing chicks of other birds weighing up to 2.5 kilograms. They have also been observed swallowing ducklings. They seize gulls and other birds, hold them underwater until they drown and then swallow them whole. They also steal food from other birds of prey.
The breeding season in the temperate zones where they breed begins in late April and lasts until early May. They always nest in colonies close to water and on islets surrounded by water in order to protect themselves from attacks by predators.
They construct their nests on the ground using very little material, in a shallow depression that they make themselves. They lay 2–3 eggs, which are incubated by both sexes for 29–36 days.
The two sexes are almost identical, although the male is considerably heavier than the female. Young birds are much darker in colour than adults.
In Greece, Great White Pelicans breed only in the wider area of Lake Mikri Prespa. This lake is the second most important European breeding site, after the Danube Delta.
In breeding areas, floating structures or wooden platforms are installed and islets are created in order to protect the species, providing safe nesting sites for the birds.
The natural enemies of these birds include some large birds of prey, such as eagles, which take eggs and chicks, carnivorous mammals, mainly in Africa, and crocodiles, particularly in the Nile.
Threats caused by humans include the destruction of their habitats, overfishing resulting in a shortage of food, and illegal hunting. In Egypt, pelican meat is sold in markets.
Climate change also represents a serious threat, as rising water levels could destroy the islets on which the birds nest, while a dramatic reduction in water levels could result in the death of fish and consequently the starvation of the birds.
In Cyprus, several years ago, pelicans were tamed and used as mascots at seaside restaurants in order to attract customers. This is now prohibited, as the species is under strict protection.
GEORGE KONSTANTINOU
George Konstantinou was born in 1960 in Nicosia and is a naturalist and researcher of Cypriot biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Cyprus Natural Heritage and Biodiversity Protection Association. He is tirelessly active on social media regarding the environment and biodiversity of our country.
Contact: fanigeorge@hotmail.com
Tel.: 96376823
No comments:
Post a Comment