Saturday, 21 January 2017

Λίμνη Παραλιμνίου - Paralimni Lake - Cyprus


Η Λίμνη Παραλιμνίου είναι μια φυσική εποχιακή υφάλμυρη λίμνη στο ανατολικό άκρο της Κύπρου, κοντά στην επαρχία Αμμόχωστου. Βρίσκεται στα όρια των Δήμων Παραλιμνίου, Δερύνειας και Σωτήρας και έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό δίκτυο NATURA 2000.

Η λίμνη εμπλουτίζεται αποκλειστικά από τις απορροές ομβρίων υδάτων κατά την χειμερινή περίοδο, κυρίως από τον χείμαρο Πλατύ που εισρέει ανατολικά της λίμνης, ενώ την θερινή περίοδο, αποξηραίνεται. Σε περιόδους με έντονες βροχοπτώσεις, τα ύδατα της λίμνης διοχετεύονται μέσω του καναλιού το οποίο κατασκευαστηκε την δεκαετεία του 60', σε μικρά εμπλουστιστικά φράγματα για τον εμπλουτισμό της του υπόγειου υδροφορέα της περιοχής. Τα πρώτα αρδευτικά κανάλια κατασκευάστηκαν το 1893

Η λίμνη Παραλιμνίου είναι σημαντικός υδροβιότοπος της Κύπρου με σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας, ο οποίος όμως έχει υποστεί σημαντική υποβάθμιση. Μεταξύ των ειδών ξεχωρίζει ένα σπάνιο είδος νερόφιδου, το Natrix natrix cypriaca, που συναντάται μόνο στην Κύπρο και ως εκ τουτου είναι προστατευόμενο είδος. Η βλάστηση κυριαρχείται από αλοφυτικά είδη, ενώ μεγάλος αριθμός πτηνών φιλοξενειται μονιμά ή παροδικά στην περιοχή, με σημαντικότερο είδος το Vanellus spinosus (Πελλοκατερίνα).

Κυπριακό νερόφιδο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το κυπριακό νερόφιδο (Natrix natrix cypriaca) είναι είδος νερόφιδου που ενδημεί στην Κύπρο. Στο παρελθόν ζούσε σε αρκετές περιοχές της Κύπρου αλλά σήμερα κινδυνεύει με οριστική εξαφάνισή. Δεν είναι δηλητηριώδες και τρέφεται με βατράχια και ασπόνδυλα. Στο Ακρωτήρι έχουν βρεθεί απολιθώματα του νερόφιδου που χρονολογούνται πριν 10000 χρόνια. Σήμερα στη Κύπρο συναντάται σε τρεις περιοχές και ο μεγαλύτερος πληθυσμός του ζει στη λίμνη Παραλιμνίου. Η ανεξέλεγκτη οικιστική ανάπτυξη στις όχθες τις λίμνης, η απουσία προστασίας και διαχείρισης της περιοχής και η ανεξέλεγκτη πρόσβαση, έχει οδηγήσει τον ευθραυστο πληθυσμό του νερόφιδου στα πρόθυρα της εξαφάνισης.
Πηγή https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AF%CE%BC%CE%BD%CE%B7_%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%BD%CE%AF%CE%BF%CF%85

Σχέδιο Διαχείρισης της περιοχής «Λίμνης Παραλιμνίου - CY3000008»

Η Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της και της κάλυψης των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της αναφορικά με τη διατήρηση και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος, ανέθεσε (Σεπτέμβριος 2010) την εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης της περιοχής «Λίμνη Παραλιμνίου - CY3000008», στο Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων (ΕΚΒΥ). Το Σχέδιο Διαχείρισης της περιοχής «Λίμνη Παραλιμνίου - CY3000008» εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Παροχή υπηρεσιών για την ετοιμασία Διαχειριστικού Σχεδίου για την περιοχή Λίμνη Παραλιμνίου», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους με αναθέτουσα αρχή το Τμήμα Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος της Κύπρου.

Το Σχέδιο Διαχείρισης της περιοχής «Λίμνη Παραλιμνίου - CY3000008» είναι το πρώτο που εκπονήθηκε για την περιοχή και ισχύει για πέντε έτη από την έγκριση του. Εκπονήθηκε στο πλαίσιο των όρων εντολής του έργου και σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του περιέχονται στην έκδοση «Οδηγίες εκπόνησης σχεδίων διαχείρισης των περιοχών του Δικτύου NATURA2000 στην Κύπρο». Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης περιελάμβανε τα ακόλουθα στάδια:

·        Αποτύπωση και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης της περιοχής.

·        Διατύπωση σκοπών και μέτρων διαχείρισης, καθορισμό ζωνών διαχείρισης και διατύπωση των όρων προστασίας που διέπουν τα είδη και τους τύπους οικοτόπων σε κάθε ζώνη, σχεδιασμό προγράμματος παρακολούθησης.

·        Ετοιμασία προσχεδίου γνωμοδότησης Επιστημονικής Επιτροπής.

·        Παραγωγή χαρτών.

·        Διαβούλευση με υπηρεσίες, τοπική αυτοδιοίκηση και άλλους φορείς με ενδιαφέροντα στην περιοχή.

·        Ολοκλήρωση Σχεδίου Διαχείρισης.

Σκοπός διαχείρισης

Η περιοχή Λίμνη Παραλιμνίου είναι Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) και Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της πτηνοπανίδας και ως τέτοιος παρουσιάζει ιδιαίτερο οικολογικό ενδιαφέρον. Από το σκεπτικό και τη φιλοσοφία κήρυξης της περιοχής ως προστατευόμενης και την αξιολόγηση των γνωρισμάτων και των αξιών της, προκύπτουν οι ακόλουθοι σκοποί διαχείρισης της περιοχής.

Γενικός Σκοπός

Η προστασία της βιολογικής ποικιλότητας της περιοχής «Λίμνη Παραλιμνίου - CY3000008» και η διατήρηση του υγροτοπικού χαρακτήρα της.

Ειδικοί Σκοποί

·        Η διατήρηση του πληθυσμού του κυπριακού νερόφιδου natrix-natrix cypriaca στα επίπεδα του 2000 με απώτερο στόχο την αύξηση κατά 50% του πληθυσμού στην επόμενη δεκαετία.

·        Η διατήρηση της ποικιλότητας των τύπων οικοτόπων, της χλωρίδας και της πανίδας, με έμφαση στα κοινοτικής σημασίας.

·        Η διατήρηση ή και αύξηση των πληθυσμών των αμφιβίων που αποτελούν βασική τροφική πηγή του κυπριακού νερόφιδου natrix-natrix cypriaca.

·        Η διατήρηση ή και αύξηση του πληθυσμού της ορνιθοπανίδας (πελλοκατερίνα, θαλασσοσφυριχτής, καλομακανάς, τρασιηλούδα).

·        Η διατήρηση ή και βελτίωση της ποιότητας των ενδιαιτημάτων των ειδών.

·        Η διατήρηση ή και βελτίωση των υδατικών και υγροτοπικών πόρων της περιοχής.

·        Η αποτροπή μη σύννομων ενεργειών στην περιοχή (επεμβάσεις στους οικοτόπους, παράνομη συλλογή ειδών, παράνομη θανάτωση ειδών).

·        Δημιουργία προϋποθέσεων για την εξασφάλιση της απαιτούμενης κοινωνικής συναίνεσης, για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης και για την ανάδειξη και την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής.

Μέτρα διαχείρισης

Κατά τον καθορισμό και την περιγραφή των δεόντων μέτρων διαχείρισης της Λίμνης Παραλιμνίου, κατευθυντήριο άξονα αποτελούν τα εξής σημεία:

·       Η σημασία σε εθνικό επίπεδο της περιοχής για τη διατήρηση του κυπριακού νερόφιδου natrix-natrix cypriaca.

·       Η εκτίμηση ότι η άρση των πιέσεων και των αιτιών των προβλημάτων της περιοχής θα δώσει στο σύστημα τη δυνατότητα αυτορύθμισης, θέση η οποία θα πρέπει να επανεκτιμηθεί σε βάθος πενταετίας.

·       Η άμεση γειτνίαση της περιοχής με αστικές περιοχές και καλλιέργειες που στερούν τη δυνατότητα καθορισμού ρυθμιστικής ζώνης περιμετρικά της.

Βάσει των ανωτέρω και για την επίτευξη των σκοπών του σχεδίου διαχείρισης προτείνονται, ανάλογα με τον χαρακτήρα της επέμβασης, είτε ενεργητικά μέτρα περιορισμένης επέμβασης, και μικρής κλίμακας, για τα οποία τίθενται αυστηρές προϋποθέσεις για την υλοποίησης τους, είτε μελέτες και θεσμικές ρυθμίσεις για τη βέλτιστη διευθέτηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και χρήσεων στη περιοχή. Τα μέτρα διαχειρίσεις είναι τα εξής:

1.1.         Επόπτευση/ Φύλαξη

1.2.         Μελέτη οικολογίας του κυπριακού νερόφιδου natrix-natrix cypriaca.

1.3.         Δημιουργία τεχνητών καταφυγίων και θέσεων ωοτοκίας για νερόφιδο.

1.3.1.  Δημιουργία φυτογράκτη περιφερειακά της περιοχής και σε πρώτη φάση στην περιοχή των λιμνίων.

1.4.         Διαχείριση πρόσβασης.

1.5.         Εκβαθύνσεις υφιστάμενων λιμνίων - Πιλοτική δημιουργία νέου λιμνίου.

1.6.         Εκκαθάριση κυπρινοειδών από τα λιμνία.

1.7.         Ενίσχυση των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας του σκοπευτηρίου.

1.8.         Μελέτη διαχείρισης της υδροπεριόδου της λίμνης.

1.9.         Διαχείριση θηραματικού πλούτου.

1.10.    Ενίσχυση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού.

1.11.    Ανάδειξη και αειφόρος ανάπτυξη της περιοχής.

1.12.    Ειδικές διαχειριστικές διατάξεις για γεωργούς και κτηνοτρόφους.
Πηγή http://www.paralimni.org.cy/index.php/el/history-culture-3/sightseeings/chlorida-panida/sxedio-diaxerisis

Κυπριακό νερόφιδο natrix-natrix cypriaca

Στη Λίμνη Παραλιμνίου ενδημεί το σπανιότατο είδος κυπριακού νερόφιδου natrix-natrixcypriaca. Πρόκειται για ένα είδος που απειλείται με εξαφάνιση. Η αποξήρανση της λίμνης, τα τοξικά απόβλητα που πετιούνται στο κανάλι, η συρρίκνωση της βιοποικιλότητας, η μείωση της πανίδας και της ορνιθοπανίδας της λίμνης, όλα αυτά ήταν και είναι ανασταλτικός παράγοντας για την αποικία των νερόφιδων της Λίμνης Παραλιμνίου. Παρόλα αυτά κατάφερε να επιβιώσει και σήμερα ένας μεγάλος αριθμός, ο μεγαλύτερος στην Κύπρο εντοπίζεται στην λίμνη. Αυτό οφείλεται στις ικανότητες που έχουν τα φίδια και γενικότερα τα ζώα να προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες και να επιβιώνουν. Σίγουρα το νερόφιδο αυτό παλεύοντας με την πείνα και το θάνατο εξελίχθηκε σε ένα καινούριο είδος ανώτερο από το προηγούμενο και κατάφερε να επιβιώσει.

Ο μεγαλύτερος και θανάσιμος κίνδυνος για το κυπριακό νερόφιδο natrix-natrixcypriacaήταν και είναι η αποξήρανση του συγκεκριμένου υδροβιότοπου. Η επιβίωση του οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι το κανάλι από το οποίο εισρέουν οι τεράστιοι όγκοι νερού στη λίμνη ποτέ δεν στερεύει και δεύτερον στο ότι δυτικά της λίμνης στην τοποθεσία «Λούκκοι» συγκρατούνται καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου τεράστιοι όγκοι νερού. Το νερό του καναλιού και το νερό των «Λούκκων» αποτελούν τον φυσικό χώρο του νερόφιδου, μέσα στον οποίο κινείται και βρίσκει την τροφή του.

Το νερόφιδο εντοπίστηκε στο νησί μας το 1787. Πρόκειται για υποείδος (υβρίδιο) και αυτό οφείλεται ίσως στην απομόνωση του στο νησί.

Χαρακτηριστικά: Έχει μήκος περίπου ένα μέτρο. Τα θηλυκά νερόφιδα γίνονται μεγαλύτερα. Το συναντάμε σε τρεις χρωματισμούς: α) Το γκριζοπράσινο που είναι το πιο συνηθισμένο, β) το κηλιδωτό (picturata) και γ) το μαυριδερό. Είναι μη δηλητηριώδες και αμύνεται εκκρίνοντας δύσοσμο υγρό από τους πρωκτικούς αδένες. Αναπαράγεται τον Μάιο μέχρι το Σεπτέμβρη και γεννάει 4 μέχρι 10 αυγά. Τρέφεται με βατράχια, φρύνους, σαύρες και ψάρια. Καταπίνει το φαγητό του εξαρθρώνοντας την κάτω σιαγόνα του. Κινδυνεύει από τους ανθρώπους που το σκοτώνουν από άγνοια επειδή το φοβούνται. Απολιθώματα του κυπριακού νερόφιδου natrix- natrixcypriacaβρέθηκαν στον Αετόκρεμμο της Λεμεσού (ηλικίας 10.000 χρόνων).
Πηγή http://www.paralimni.org.cy/index.php/el/history-culture-3/sightseeings/chlorida-panida/nerofido

Γενικά στοιχεία

Η Λίμνη Παραλιμνίου βρίσκεται ανατολικά της Κύπρου στην επαρχία της Αμμοχώστου. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Κύπρου, ο οποίος εποχιακά καλύπτεται από όμβρια ύδατα. Η περιοχή της λίμνης, είναι το χαμηλότερο σημείο του Παραλιμνίου. Είναι ένα φυσικό βαθούλωμα, που συγκεντρώνει τα νερά της βροχής από όλες τις περιοχές του Παραλιμνίου και των γειτονικών υψωμάτων και συγκαταλέγεται στους προστατευόμενους βιότοπους του Δικτύου NATURA2000.

Λόγω των προβλημάτων που προκαλούνταν στα γύρω χωριά από την υγρασία το 1893 ανοίχτηκαν κανάλια διαφυγής των βρόχινων νερών τα οποία αρχικά κατέληγαν στη θάλασσα και αργότερα έγιναν εκτροπές της ροής τους προς τα χωράφια για άρδευση. Αυτό φυσικά είχε σαν αποτέλεσμα την αποξήρανση του μεγαλύτερου μέρους της λίμνης. Σε παλιότερες εποχές πολυομβρίας μαρτυρείται ότι στη λίμνη υπήρχαν λαβράκια και κυπρίνοι και οι κάτοικοι των γύρω χωριών συνήθιζαν να τα μαζεύουν με τις απόχες. Επίσης, η λίμνη χρησιμοποιούταν ως αποθέτης όπου οι κάτοικοι των χωριών απέθεταν τα νεκρά και άρρωστα ζώα τους και γι’ αυτό στη λίμνη σύχναζαν γύπες και άλλα αρπακτικά όρνεα.
Πηγή http://www.paralimni.org.cy/index.php/el/history-culture/sightseeings/chlorida-panida/188-paralimni-laki

Photos  14/1/2017 by George Konstantinou















No comments:

Post a Comment