Η παλαιά εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στο χωριό Μοσφιλωτή
Η νέα εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στο χωριό Μοσφιλωτή
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Μοσφιλωτή
Η Μοσφιλωτή είναι μεγάλη κοινότητα της επαρχίας Λάρνακας, κτισμένη σε κομβική θέση ανάμεσα στη Λάρνακα και τη Λευκωσία και κοντά στον κύριο οδικό άξονα που συνδέει τις μεγαλύτερες πόλεις της Κύπρου. Βρίσκεται περίπου 21 χιλιόμετρα από τη Λάρνακα, 22 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία και 44 χιλιόμετρα από τη Λεμεσό.
Το χωριό είναι κτισμένο σε μέσο υψόμετρο περίπου 250 μέτρων, μέσα σε ένα τοπίο με χαμηλούς λόφους, πευκόφυτες εκτάσεις, καλλιεργήσιμη γη και χαρακτηριστική μεσογειακή βλάστηση.
Η γεωγραφική θέση της Μοσφιλωτής συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξή της κατά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς βρίσκεται μόλις περίπου 500 μέτρα από τον σύγχρονο αυτοκινητόδρομο. Συνδέεται επίσης οδικά με τη Σιά, τον Ψευδά, τα Λύμπια και τα Πυργά.
Προέλευση της ονομασίας
Η ονομασία Μοσφιλωτή συνδέεται με τη μοσφιλιά, το γνωστό δέντρο που στην Κύπρο ονομάζεται μόσφιλο και ανήκει στο γένος Crataegus.
Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία της κοινότητας, η ονομασία υποδηλώνει περιοχή στην οποία υπήρχαν πολλές μοσφιλιές. Σήμερα τα δέντρα αυτά είναι λιγότερα από ό,τι στο παρελθόν.
Η ίδια πηγή αναφέρει ότι κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας κόπηκαν πολλά δέντρα της περιοχής για ξυλεία, η οποία χρησιμοποιήθηκε τόσο ως καύσιμη ύλη όσο και ως οικοδομικό υλικό.
Ιστορία
Η Μοσφιλωτή υπήρχε τουλάχιστον κατά τους Μεσαιωνικούς χρόνους, ενώ η παράδοση και παλαιότεροι ερευνητές συνδέουν την απαρχή του οικισμού με πολύ παλαιότερη περίοδο.
Σύμφωνα με τον Νέαρχο Κληρίδη, το χωριό αναπτύχθηκε γύρω από τη Μονή Αγίας Θέκλας, η οποία προϋπήρχε του οικισμού.
Η τοπική εκκλησιαστική παράδοση αποδίδει την ίδρυση της μονής στην Αγία Ελένη, κατά την επίσκεψή της στην Κύπρο τον 4ο αιώνα, και τη συνδέει με την ίδρυση του Σταυροβουνίου. Η επίσημη ιστορία της κοινότητας αναφέρει το 330 μ.Χ.
Η σύνδεση όμως της ίδρυσης της μονής με συγκεκριμένο έτος και με την Αγία Ελένη αποτελεί ιστορική-εκκλησιαστική παράδοση και πρέπει να παρουσιάζεται ως τέτοια και όχι ως αρχαιολογικά αποδεδειγμένη χρονολογία ίδρυσης του σημερινού μοναστηριακού συγκροτήματος.
Βυζαντινή και Μεσαιωνική περίοδος
Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση που καταγράφει η κοινότητα, η δημιουργία του οικισμού γύρω από τη Μονή Αγίας Θέκλας πιθανόν να ανάγεται στους Βυζαντινούς χρόνους.
Κατά τις περιόδους της Φραγκοκρατίας και της Βενετοκρατίας, η Μοσφιλωτή αναφέρεται ως φέουδο. Δεν είναι γνωστό σε ποια οικογένεια ευγενών ανήκε.
Σε παλαιούς χάρτες το χωριό εμφανίζεται με τις μορφές Mesfolot και Mesfelot, πολύτιμες ιστορικές παραλλαγές του τοπωνυμίου.
Η Μονή Αγίας Θέκλας
Η Μονή Αγίας Θέκλας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά σημεία αναφοράς της Μοσφιλωτής και συνδέεται στενά με την ιστορία και την παράδοση της κοινότητας.
Η μονή είναι αφιερωμένη στην Αγία Θέκλα, Πρωτομάρτυρα και Ισαπόστολο, και πανηγυρίζει στις 24 Σεπτεμβρίου. Η εορτή της Αγίας Θέκλας εξελίχθηκε σε ένα από τα γνωστά θρησκευτικά πανηγύρια της περιοχής της Λάρνακας.
Κάτω από τη μονή υπάρχει αγίασμα, το οποίο χρησιμοποιείται παραδοσιακά από πιστούς. Η τοπική θρησκευτική παράδοση το συνδέει ιδιαίτερα με δερματικές παθήσεις και εκζέματα. Πρόκειται για λαϊκή και θρησκευτική παράδοση και όχι για ιατρικά τεκμηριωμένη θεραπεία.
Μαρτυρίες περιηγητών
Η ιστορία της Μοσφιλωτής διασώζει ενδιαφέρουσες αναφορές ξένων περιηγητών.
Η επίσημη ιστορία της κοινότητας αναφέρει τον Βρετανό περιηγητή και στρατιωτικό Henry Light, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στη Μονή Αγίας Θέκλας έμεινε εκεί τη νύχτα κατά την ημέρα του πανηγυριού.
Στην περιγραφή του σχολίασε τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες ζωής και τη φτώχεια του αγροτικού πληθυσμού κατά την Οθωμανική περίοδο.
Το πέρασμα του βασιλιά Ιανού το 1426
Η Μοσφιλωτή συνδέεται και με ένα σημαντικό επεισόδιο της μεσαιωνικής ιστορίας της Κύπρου.
Το 1426, όταν οι Μαμελούκοι εισέβαλαν στην Κύπρο, ο βασιλιάς Ιανός των Λουζινιανών κινήθηκε με τις δυνάμεις του από την περιοχή της Ποταμιάς προς τη Λεμεσό.
Σύμφωνα με την ιστορική παρουσίαση της κοινότητας, πέρασε από τη Μοσφιλωτή και στη συνέχεια σταμάτησε νοτιότερα, στα Πυργά, όπου συγκέντρωσε τον στρατό του πριν κινηθεί προς τη Χοιροκοιτία. Εκεί ακολούθησε η γνωστή μάχη κατά την οποία οι δυνάμεις του ηττήθηκαν και ο ίδιος αιχμαλωτίστηκε από τους Μαμελούκους.
Η περιοχή Κακοτρίτη και η τοπική παράδοση
Στην περιοχή της Μοσφιλωτής βρίσκεται η τοποθεσία Κακοτρίτη, η οποία συνδέεται με διάφορες τοπικές παραδόσεις.
Η ευρύτερη περιοχή ήταν παλαιότερα πυκνά δασωμένη. Μία παράδοση αναφέρεται σε μεγάλη πυρκαγιά που, υποβοηθούμενη από ισχυρούς ανέμους, κινήθηκε προς την Αλάμπρα.
Η αφήγηση συνδέει τη σωτηρία του γειτονικού χωριού με θαυματουργική επέμβαση της Αγίας Μαρίνας. Πρόκειται για τοπική θρησκευτική παράδοση και παρουσιάζεται ως τέτοια.
Φυσικό περιβάλλον
Η Μοσφιλωτή βρίσκεται σε περιοχή με χαρακτηριστικό μεσογειακό τοπίο, στο οποίο συνυπάρχουν πευκόφυτοι λόφοι, θαμνώδης φυσική βλάστηση, γεωργικές εκτάσεις και οικιστική ανάπτυξη.
Η μέση ετήσια βροχόπτωση αναφέρεται περίπου στα 410 χιλιοστά.
Η φυσική βλάστηση και οι καλλιέργειες δημιουργούν ένα μωσαϊκό οικοτόπων γύρω από την κοινότητα, παρά τη σημαντική ανάπτυξη που γνώρισε το χωριό κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Γεωργία
Η γεωργική παραγωγή της Μοσφιλωτής υπήρξε παραδοσιακά ποικίλη.
Στην περιοχή καλλιεργούνταν ή καλλιεργούνται εποχιακά λαχανικά όπως πατάτες, λάχανα, καρπούζια, πεπόνια, ντομάτες, αγγούρια, κρεμμύδια, αγκινάρες, μαρούλια, μπάμιες, πιπεριές και μελιτζάνες.
Υπάρχουν επίσης ελιές, εσπεριδοειδή, όσπρια, δημητριακά –κυρίως κριθάρι– και κτηνοτροφικά φυτά, καθώς και χαρουπιές και μικρότεροι αριθμοί συκιών, μοσφιλιών και βερικοκιών.
Οι παλιές Φραγκοελιές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν παλιές ελιές της περιοχής που είναι γνωστές ως «Φραγκοελιές».
Η τοπική παράδοση τις συνδέει με την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Η μεγάλη ηλικία συγκεκριμένων δέντρων δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη χωρίς δενδροχρονολογική ή άλλη επιστημονική εξέταση, όμως η ονομασία και η σχετική παράδοση αποτελούν ενδιαφέρον μέρος της αγροτικής ιστορίας της κοινότητας.
Αμπελουργία και παραγωγή κρασιού
Νότια του χωριού υπήρχαν παλαιότερα αρκετοί αμπελώνες. Η ανάμνηση της καλλιέργειας αυτής διατηρείται στο τοπωνύμιο Παλιampela / Παλιambela, δηλαδή «παλιά αμπέλια».
Υπάρχει επίσης περιοχή γνωστή ως Καμίνια, όπου, σύμφωνα με την ιστορία της κοινότητας, υπήρχαν εγκαταστάσεις σχετικές με την επεξεργασία σταφυλιών και την παραγωγή κρασιού και ζιβανίας.
Κτηνοτροφία
Η κτηνοτροφία αποτελούσε επίσης σημαντική δραστηριότητα.
Η παλιά καταγραφή της κοινότητας αναφέρει ότι το 1985 εκτρέφονταν 598 κατσίκες, 252 πρόβατα, 270 χοίροι, 6 αγελάδες και 677 πουλερικά.
Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν ιστορικά στοιχεία του 1985 και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως σημερινά δεδομένα.
Με την ανάπτυξη του οικισμού και τον περιορισμό της διαθέσιμης γης δημιουργήθηκε χωριστή κτηνοτροφική ζώνη σε μη ανεπτυγμένη περιοχή κοντά στο μεταλλείο.
Παραδοσιακά επαγγέλματα
Στο παρελθόν αρκετοί κάτοικοι ασχολούνταν με κεντήματα, ύφανση και πλέξιμο.
Οι παραδοσιακές αυτές δραστηριότητες περιορίστηκαν σταδιακά με την ανάπτυξη της βιομηχανίας και τις αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ζωή του χωριού.
Η Μοσφιλωτή μετατράπηκε σταδιακά από μια κυρίως αγροτική κοινότητα σε έναν μεγαλύτερο οικισμό με διαφορετικές οικονομικές δραστηριότητες.
Παραδοσιακή αρχιτεκτονική
Ο αρχικός πυρήνας της Μοσφιλωτής είναι πυκνοδομημένος και διατηρεί κτίσματα με χαρακτηριστικά της παραδοσιακής κυπριακής λαϊκής αρχιτεκτονικής.
Με την πάροδο του χρόνου, η οικιστική ανάπτυξη επεκτάθηκε έξω από τον ιστορικό πυρήνα και κατά μήκος του κύριου δρόμου.
Η θέση κοντά στον αυτοκινητόδρομο και η μικρή σχετικά απόσταση από τη Λευκωσία και τη Λάρνακα συνέβαλαν καθοριστικά στη σύγχρονη εξάπλωση του χωριού.
Εκκλησίες και θρησκευτικά μνημεία
Η Μοσφιλωτή διαθέτει πλούσια θρησκευτική κληρονομιά.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η Παλαιά Εκκλησία της Αγίας Μαρίνας, της οποίας η ακριβής χρονολογία ανέγερσης δεν είναι γνωστή αλλά η ιστορία και οι παλιές εικόνες της τη συνδέουν με προηγούμενους αιώνες.
Η Νέα Εκκλησία της Αγίας Μαρίνας ανεγέρθηκε κατά τη δεκαετία του 1980 για να καλύψει τις ανάγκες του αυξημένου πληθυσμού.
Στην κοινότητα βρίσκεται επίσης η Εκκλησία Αγίας Παρασκευής και Παναγίας Ελευθερώτριας, ενώ η Μονή Αγίας Θέκλας αποτελεί ένα από τα γνωστότερα θρησκευτικά μνημεία της ευρύτερης περιοχής.
Πληθυσμιακή εξέλιξη
Η Μοσφιλωτή παρουσίασε σημαντικές δημογραφικές μεταβολές.
Το 1881 είχε 162 κατοίκους, το 1891 161, το 1901 178, το 1911 200 και το 1921 169.
Από το 1931 και μετά καταγράφεται γενικότερα ανοδική πορεία. Η σημαντικότερη μεταβολή σημειώθηκε μετά το 1974, όταν μεγάλος αριθμός Ελληνοκυπρίων προσφύγων εγκαταστάθηκε στην περιοχή και δημιουργήθηκε προσφυγικός συνοικισμός.
Το 1982 ο πληθυσμός είχε φθάσει τους 803 κατοίκους. Η παλαιά ιστορική σελίδα της κοινότητας αναφέρει επίσης 1.095 κατοίκους για την απογραφή που χαρακτηρίζει ως του 2002.
Τα παραπάνω στοιχεία παρατίθενται ως ιστορικά δεδομένα των πηγών και δεν χρησιμοποιούνται ως σημερινός πληθυσμός χωρίς νεότερη επίσημη απογραφή.
Η εγκατάσταση προσφύγων μετά το 1974
Η τουρκική εισβολή του 1974 αποτέλεσε σημείο καμπής στη σύγχρονη ιστορία της Μοσφιλωτής.
Στην κοινότητα εγκαταστάθηκε σημαντικός αριθμός Ελληνοκυπρίων προσφύγων, μεταξύ αυτών πολλοί κάτοικοι της κατεχόμενης Λύσης.
Η εγκατάσταση αυτή προκάλεσε σημαντική αύξηση του πληθυσμού και επέκταση του οικισμού. Δημιουργήθηκε προσφυγικός συνοικισμός και οι αυξημένες ανάγκες του πληθυσμού συνέβαλαν, μεταξύ άλλων, στην ανέγερση της νέας και μεγαλύτερης Εκκλησίας της Αγίας Μαρίνας κατά τη δεκαετία του 1980.
Σύγχρονη Μοσφιλωτή
Η Μοσφιλωτή σήμερα έχει αναπτυχθεί πολύ πέρα από τα όρια του παλιού πυρήνα.
Η γειτνίασή της με τον αυτοκινητόδρομο και η κεντρική θέση μεταξύ Λευκωσίας και Λάρνακας την κατέστησαν ελκυστική περιοχή κατοικίας.
Παρά τη σύγχρονη ανάπτυξη, το χωριό εξακολουθεί να διατηρεί στοιχεία του παλιού αγροτικού τοπίου, της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, της γεωργικής ιστορίας και της θρησκευτικής του κληρονομιάς.
Συντεταγμένες και Google Maps
Κέντρο Μοσφιλωτής – επαρχία Λάρνακας, Κύπρος
Υψόμετρο: περίπου 250 μ.
Google Maps:
Μοσφιλωτή – Mosfiloti Village, Cyprus
Για τις αριθμητικές συντεταγμένες χρησιμοποιούμε μόνο σημείο που έχει επιβεβαιωθεί ότι αντιστοιχεί στο κέντρο του οικισμού και όχι σε κάποια εκκλησία, τη Μονή Αγίας Θέκλας ή άλλο σημείο της διοικητικής έκτασης.
Στοιχεία χωριού
Επίσημη ονομασία: Μοσφιλωτή
Αγγλική ονομασία: Mosfiloti
Ιστορικές μορφές ονομασίας: Mesfolot, Mesfelot
Τύπος: Χωριό / κοινότητα
Επαρχία: Λάρνακα
Χώρα: Κύπρος
Μέσο υψόμετρο: περίπου 250 μ.
Μέση ετήσια βροχόπτωση: περίπου 410 mm
Απόσταση από Λάρνακα: περίπου 21 km
Απόσταση από Λευκωσία: περίπου 22 km
Απόσταση από Λεμεσό: περίπου 44 km
Απόσταση από αυτοκινητόδρομο: περίπου 500 m
Γειτονικές κοινότητες: Σιά, Ψευδάς, Λύμπια, Πυργά
Προέλευση ονομασίας: από τη μοσφιλιά
Ιστορική παρουσία: τουλάχιστον από τους Μεσαιωνικούς χρόνους
Μεσαιωνικό καθεστώς: φέουδο κατά τη Φραγκοκρατία και Βενετοκρατία
Σημαντικό μοναστήρι: Μονή Αγίας Θέκλας
Εορτή Αγίας Θέκλας: 24 Σεπτεμβρίου
Πολιούχος/κύρια εκκλησιαστική παράδοση: Αγία Μαρίνα
Πληθυσμός 1881: 162
Πληθυσμός 1891: 161
Πληθυσμός 1901: 178
Πληθυσμός 1911: 200
Πληθυσμός 1921: 169
Πληθυσμός 1982: 803
Ιστορική καταγραφή για 2002: 1.095
Ταχυδρομικός κώδικας: 7647
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – Το χωριόν Μοσφιλωτή – Mosfiloti Village – Cyprus
Κοινότητα Μοσφιλωτής – Ιστορία
Biodiversity of Cyprus – Η Παλαιά Εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στη Μοσφιλωτή
Biodiversity of Cyprus – Η Νέα Εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στη Μοσφιλωτή
TEXT: GEORGE KONSTANTINOU
Mosfiloti Village
Mosfiloti is a large community in the Larnaca District, occupying a strategic position between Larnaca and Nicosia and close to the principal road network linking the major cities of Cyprus.
The village lies approximately 21 kilometres from Larnaca, 22 kilometres from Nicosia and 44 kilometres from Limassol.
Mosfiloti stands at an average elevation of approximately 250 metres, within a landscape of low hills, pine-covered areas, agricultural land and characteristic Mediterranean vegetation.
Its geographical position has contributed substantially to its development during recent decades. The modern motorway passes approximately 500 metres from the village, while local roads connect Mosfiloti with Sia, Psevdas, Lympia and Pyrga.
Origin of the name
The name Mosfiloti is associated with the mosfilia, the tree commonly known in Cyprus as mosfilo and belonging to the genus Crataegus.
According to the official history of the community, the place-name indicates an area that was formerly rich in these trees.
Far fewer mosfilia trees survive today. The community history records that during British rule many local trees were felled for timber, which was sold for fuel and construction.
History
Mosfiloti existed at least during the Medieval period, although local tradition and earlier researchers associate the origins of the settlement with a considerably earlier period.
According to Nearchos Clerides, the village developed around the Monastery of Agia Thekla, which pre-dated the settlement.
Local ecclesiastical tradition attributes the foundation of the monastery to Saint Helena during her visit to Cyprus in the fourth century and connects it with the foundation of Stavrovouni. The official community history gives the year AD 330.
The association with Saint Helena and a precise foundation year should, however, be understood as historical and ecclesiastical tradition rather than as an archaeologically demonstrated construction date for the present monastery.
Byzantine and Medieval periods
According to the historical tradition recorded by the community, settlement around the Monastery of Agia Thekla may have begun during Byzantine times.
During the Frankish and Venetian periods, Mosfiloti was a feudal estate, although the noble family to which it belonged is not known.
On old maps the settlement appears under the forms Mesfolot and Mesfelot, valuable historical variants of the modern place-name.
Monastery of Agia Thekla
The Monastery of Agia Thekla is one of the most important religious landmarks associated with Mosfiloti.
It is dedicated to Saint Thekla, the Protomartyr and Equal-to-the-Apostles, whose feast is celebrated on 24 September. The annual feast developed into an important religious fair in the Larnaca area.
A holy-water spring is associated with the monastery. Religious and folk tradition connects the water particularly with skin disorders and eczema. This represents devotional tradition and should not be interpreted as medically established treatment.
Travellers' accounts
The history of Mosfiloti preserves interesting references from foreign travellers.
The official community history mentions the British traveller and military officer Henry Light, who stayed overnight at the Monastery of Agia Thekla during its annual feast.
His account described the extremely difficult living conditions and poverty experienced by the rural population during the Ottoman period.
King Janus and the events of 1426
Mosfiloti is also associated with an important episode in the medieval history of Cyprus.
In 1426, during the Mamluk invasion of Cyprus, King Janus of Lusignan moved his forces from the Potamia area towards Limassol.
According to the community history, he passed through Mosfiloti before stopping farther south at Pyrga, where he assembled his army. He subsequently advanced towards Choirokoitia, where his forces were defeated and he was captured by the Mamluks.
Kakotriti and local tradition
The wider Mosfiloti area includes the locality known as Kakotriti, associated with several local traditions.
The region was formerly densely wooded. One tradition tells of a major forest fire driven by strong winds towards the neighbouring village of Alampra.
Local religious tradition attributes the saving of Alampra from the fire to the miraculous intervention of Agia Marina. This account forms part of the folklore and religious traditions of the area.
Natural environment
Mosfiloti lies within a characteristic Mediterranean landscape, combining pine-covered hills, natural scrub vegetation, agricultural land and expanding residential areas.
Average annual rainfall is reported at approximately 410 mm.
Natural vegetation and cultivated areas form a varied habitat mosaic around the village despite the substantial residential development of recent decades.
Agriculture
Agriculture at Mosfiloti has traditionally been diverse.
Seasonal crops have included potatoes, cabbages, watermelons, melons, tomatoes, cucumbers, onions, artichokes, lettuces, okra, peppers and aubergines.
Olives, citrus trees, legumes, cereals – particularly barley – forage crops and carob trees are also grown, together with smaller numbers of fig, mosfilia and apricot trees.
The old “Frankish olive trees”
Some old olive trees in the area are traditionally known as Frangkoelies, or “Frankish olive trees”.
Local tradition associates them with the Frankish period. The actual age of individual trees should not be regarded as scientifically established without appropriate dating, but their traditional name forms an interesting part of the agricultural heritage of Mosfiloti.
Vineyards and wine production
Vineyards formerly existed south of the village. Their memory survives in the local place-name Paliampela, meaning “old vineyards”.
Another locality is known as Kaminia, where according to the community history installations once associated with grape processing and the production of wine and zivania existed.
Livestock farming
Livestock farming was another important traditional activity.
A historical record for 1985 gives 598 goats, 252 sheep, 270 pigs, 6 cattle and 677 poultry.
These numbers specifically represent the situation recorded in 1985 and should not be interpreted as current livestock figures.
As the settlement expanded and available land became more restricted, a designated livestock zone was established in an undeveloped area near the mine.
Traditional occupations
In earlier times inhabitants were involved in embroidery, weaving and knitting.
These traditional activities gradually declined with industrial development and wider changes in the economic and social life of the community.
Mosfiloti consequently developed from a predominantly agricultural community into a much larger residential settlement with a more diversified economy.
Traditional architecture
The original village core is densely built, and a number of buildings retain features of traditional Cypriot vernacular architecture.
Over time residential development expanded beyond the historic core and along the main road.
Proximity to the motorway and the relatively short distances to both Nicosia and Larnaca played a major role in the modern expansion of Mosfiloti.
Churches and religious monuments
Mosfiloti possesses a rich religious heritage.
The Old Church of Agia Marina is an important historic church whose precise construction date is unknown, although its history and old icons connect it with earlier centuries.
The New Church of Agia Marina was constructed during the 1980s to meet the needs of the growing population.
The community also contains the Church of Agia Paraskevi and Panagia Eleftherotria, while the Monastery of Agia Thekla remains one of the best-known religious monuments of the wider area.
Population history
Mosfiloti underwent considerable demographic change.
Its population was 162 in 1881, 161 in 1891, 178 in 1901, 200 in 1911 and 169 in 1921.
From 1931 onwards the general trend was one of growth. The most dramatic change followed 1974, when a substantial number of Greek Cypriot refugees settled in the area and a refugee housing settlement was established.
By 1982, the population had reached 803. The older community history also gives a figure of 1,095 inhabitants for the census it identifies as having been conducted in 2002.
These figures are retained as historical data from the sources and should not be treated as the present population without reference to a more recent official census.
Refugee settlement after 1974
The Turkish invasion of Cyprus in 1974 marked a major turning point in the modern history of Mosfiloti.
A substantial number of Greek Cypriot refugees settled in the community, including many people from occupied Lysi.
This led to significant population growth and residential expansion. A refugee settlement was established, and the increased population was one of the factors that eventually led to construction of the new and larger Church of Agia Marina during the 1980s.
Modern Mosfiloti
Modern Mosfiloti extends far beyond the boundaries of its historic core.
Its proximity to the motorway and its central position between Nicosia and Larnaca have made it an attractive residential community.
Despite this development, elements of the old agricultural landscape, traditional architecture, farming history and religious heritage remain important parts of the identity of the village.
Coordinates and Google Maps
Mosfiloti village centre – Larnaca District, Cyprus
Elevation: approximately 250 m
Google Maps:
Mosfiloti Village – Cyprus
Numerical coordinates should be used only after confirming that the selected point represents the village centre, rather than one of its churches, the Monastery of Agia Thekla or another location within the administrative area.
Village details
Official name: Mosfiloti
Greek name: Μοσφιλωτή
Historical forms: Mesfolot, Mesfelot
Type: Village / community
District: Larnaca
Country: Cyprus
Average elevation: approximately 250 m
Average annual rainfall: approximately 410 mm
Distance from Larnaca: approximately 21 km
Distance from Nicosia: approximately 22 km
Distance from Limassol: approximately 44 km
Distance from motorway: approximately 500 m
Neighbouring communities: Sia, Psevdas, Lympia and Pyrga
Origin of name: associated with the mosfilia tree
Historical presence: at least since Medieval times
Medieval status: feudal estate during the Frankish and Venetian periods
Important monastery: Monastery of Agia Thekla
Feast of Agia Thekla: 24 September
Population 1881: 162
Population 1891: 161
Population 1901: 178
Population 1911: 200
Population 1921: 169
Population 1982: 803
Historical figure given for 2002: 1,095
Postal code: 7647
Sources
Biodiversity of Cyprus – Mosfiloti Village – Cyprus
Community of Mosfiloti – History
Biodiversity of Cyprus – Old Church of Agia Marina at Mosfiloti
Biodiversity of Cyprus – New Church of Agia Marina at Mosfiloti
