See also
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Φωτογραφίες: Μιχάλης Χατζηκωνσταντής – Νέο Χωριό, 4/9/2016
Segestria bavarica
Η Segestria bavarica C. L. Koch, 1843 είναι αράχνη της οικογένειας Segestriidae, μιας χαρακτηριστικής ομάδας αραχνών που κατασκευάζουν σωληνοειδή μεταξένια καταφύγια μέσα σε σχισμές βράχων, τοίχων, κάτω από πέτρες και κάτω από φλοιούς δέντρων. Στα αγγλικά χρησιμοποιείται γενικά για αυτές τις αράχνες η ονομασία Tube-dwelling spider ή Tube spider.
Το είδος είναι μεσαίου μεγέθους και μπορεί εύκολα να συγχέεται με νεαρά άτομα της μεγαλύτερης Segestria florentina. Η σωστή αναγνώριση βασίζεται σε συνδυασμό μεγέθους, χρωματισμού, σχεδίου της κοιλιάς και λεπτομερειών της μορφολογίας.
Ταξινομία
Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι:
Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
Το είδος περιγράφηκε από τον Γερμανό αραχνολόγο Carl Ludwig Koch το 1843. Σε αντίθεση με τη Segestria florentina, το όνομα του συγγραφέα δεν βρίσκεται μέσα σε παρένθεση, επειδή το είδος εξακολουθεί να ανήκει στο ίδιο γένος στο οποίο περιγράφηκε αρχικά.
Η Segestria bavarica ανήκει στην οικογένεια Segestriidae, στην τάξη Araneae.
Χαρακτηριστικά της οικογένειας Segestriidae
Οι Segestriidae διακρίνονται εύκολα από πολλές άλλες αράχνες χάρη σε δύο χαρακτηριστικά. Διαθέτουν έξι μάτια αντί για τα συνηθισμένα οκτώ, ενώ τα τρία πρώτα ζεύγη ποδιών κατευθύνονται προς τα εμπρός και μόνο το τέταρτο ζεύγος προς τα πίσω.
Η διάταξη αυτή αποτελεί προσαρμογή στον τρόπο ζωής μέσα σε σωληνοειδή καταφύγια. Η αράχνη περιμένει στην είσοδο του σωλήνα με τα έξι μπροστινά πόδια στραμμένα προς τις μεταξένιες γραμμές που ακτινοβολούν γύρω από το άνοιγμα.
Μέγεθος και περιγραφή
Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σύστημα αναφοράς Spiders of Europe, τα αρσενικά έχουν μήκος σώματος περίπου 7–8 mm, ενώ τα θηλυκά περίπου 10–14 mm.
Το πρόσωμα και ο κεφαλοθώρακας είναι σκούρα καστανά. Στα αρσενικά το prosoma έχει μήκος περίπου 3,5–4 mm, ενώ στα θηλυκά περίπου 3–5 mm. Η κοιλιά είναι γκριζοκάστανη με μαύρες κηλίδες και χαρακτηριστικό σκούρο ραχιαίο σχέδιο, το οποίο χωρίζεται από ανοιχτόχρωμες διαμήκεις γραμμές. Τα πίσω πόδια μπορεί να παρουσιάζουν σκούρες δακτυλιώσεις.
Διάκριση από τη Segestria florentina
Η Segestria bavarica μπορεί να συγχέεται με νεαρά άτομα της Segestria florentina. Η βάση δεδομένων Spiders of Europe επισημαίνει ρητά ότι τα νεαρά της S. florentina μοιάζουν με ενήλικα της S. bavarica.
Η S. florentina γίνεται σαφώς μεγαλύτερη ως ενήλικη και χαρακτηρίζεται από τις πολύ έντονες μεταλλικά πράσινες χηληκεραίες. Η S. bavarica είναι μικρότερη και διατηρεί πιο χαρακτηριστικό σκούρο σχέδιο στην κοιλιά.
Για ασφαλή επιστημονική ταυτοποίηση, ιδιαίτερα σε αμφίβολα άτομα, μπορεί να απαιτείται εξέταση λεπτομερειών των γεννητικών οργάνων.
Ο σωληνοειδής ιστός
Όπως και τα άλλα είδη του γένους Segestria, η S. bavarica κατασκευάζει μεταξένιο σωληνοειδές καταφύγιο μέσα σε σχισμή ή κοιλότητα. Από την είσοδο εκτείνονται προς τα έξω αρκετές μεταξένιες γραμμές.
Οι γραμμές αυτές λειτουργούν σαν αισθητήρες. Όταν ένα μικρό αρθρόποδο κινηθεί πάνω τους, οι δονήσεις μεταφέρονται στην αράχνη, η οποία εξορμά από την είσοδο του σωλήνα, συλλαμβάνει το θήραμα και επιστρέφει στο καταφύγιο.
Ο συνδυασμός του μεταξένιου σωλήνα και των ακτινωτών νημάτων είναι από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα των tube spiders.
Ενδιαίτημα
Η Segestria bavarica έχει καταγραφεί σε ποικιλία ξηρών και προστατευμένων μικροενδιαιτημάτων. Αναφέρεται από σχισμές βράχων, πέτρινους τοίχους, πευκοδάση, ξηρά μικτά δάση, κάτω από φλοιούς δέντρων, κάτω από πέτρες, ημίξηρα λιβάδια και κατοικίες.
Αυτό δείχνει ότι μπορεί να χρησιμοποιεί τόσο φυσικές όσο και ανθρωπογενείς σχισμές, αρκεί να υπάρχει κατάλληλος προστατευμένος χώρος για την κατασκευή του σωληνοειδούς ιστού.
Συμπεριφορά
Η Segestria bavarica είναι κυρίως καθιστικός θηρευτής ενέδρας. Περνά μεγάλο μέρος του χρόνου μέσα στο καταφύγιό της και δεν περιπλανιέται συνεχώς αναζητώντας λεία.
Με τα μπροστινά πόδια ακουμπά στις μεταξένιες γραμμές γύρω από την είσοδο και αντιλαμβάνεται τις δονήσεις που προκαλεί ένα διερχόμενο έντομο ή άλλο αρθρόποδο. Η επίθεση πραγματοποιείται γρήγορα και σε πολύ μικρή απόσταση από τον ιστό.
Η συγκεκριμένη στρατηγική μειώνει την ανάγκη για συνεχή μετακίνηση και επιτρέπει στην αράχνη να κυνηγά με χαμηλή ενεργειακή δαπάνη.
Διατροφή
Η διατροφή αποτελείται κυρίως από μικρά έντομα και άλλα αρθρόποδα που περνούν κοντά στην είσοδο του ιστού.
Όπως οι περισσότερες αράχνες, χρησιμοποιεί τις χηληκεραίες και το δηλητήριο για να ακινητοποιήσει το θήραμα πριν το μεταφέρει βαθύτερα μέσα στο προστατευμένο καταφύγιο.
Αναπαραγωγή
Τα θηλυκά χρησιμοποιούν το σωληνοειδές καταφύγιο και ως ασφαλή χώρο αναπαραγωγής. Τα αυγά προστατεύονται μέσα στον ιστό και τα νεαρά περνούν τα πρώτα στάδια της ζωής τους σε προστατευμένη θέση.
Με την ανάπτυξή τους διασκορπίζονται και δημιουργούν δικά τους σωληνοειδή καταφύγια.
Παγκόσμια εξάπλωση
Το World Spider Catalog δίνει για το είδος φυσική εξάπλωση στην:
Ευρώπη, Τουρκία και Καύκασο.
Η παρουσία του στην Κύπρο βρίσκεται επομένως μέσα στην ευρύτερη ανατολικομεσογειακή γεωγραφική περιοχή εξάπλωσης του είδους και δεν υπάρχει τεκμηρίωση που να δικαιολογεί χαρακτηρισμό του ως ξενικού στην Κύπρο.
Παρουσία στην Κύπρο
Η Segestria bavarica αποτελεί μέρος της πανίδας των αραχνών της Κύπρου. Η παρουσία βραχωδών περιοχών, πέτρινων τοίχων, δασικών ενδιαιτημάτων και σχισμών δημιουργεί κατάλληλες θέσεις για το είδος.
Η φωτογραφική καταγραφή της παρούσας ανάρτησης προέρχεται από το Νέο Χωριό, όπου φωτογραφήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2016.
Κίνδυνος για τον άνθρωπο
Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν παρουσίαση της Segestria bavarica ως είδους ιδιαίτερης ιατρικής σημασίας για τον άνθρωπο.
Όπως σχεδόν όλες οι αράχνες, διαθέτει δηλητήριο για την ακινητοποίηση της λείας της. Ωστόσο, ο φυσιολογικός τρόπος ζωής της είναι να παραμένει μέσα στο σωληνοειδές καταφύγιο και να αποφεύγει άμεση επαφή με τον άνθρωπο.
Δεν πρέπει να πιάνεται με γυμνά χέρια, ιδιαίτερα επειδή κάθε αράχνη μπορεί να δαγκώσει αμυντικά όταν πιεστεί ή παγιδευτεί.
Κατάσταση διατήρησης
Δεν υπάρχει γνωστή παγκόσμια αξιολόγηση IUCN για το Segestria bavarica. Για τον λόγο αυτό δεν αποδίδεται αυθαίρετα κατηγορία LC, NT ή άλλη κατηγορία.
Υπάρχουν εθνικές αξιολογήσεις σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά αυτές αφορούν τοπικούς πληθυσμούς και δεν μπορούν να μεταφερθούν ως παγκόσμια ή κυπριακή κατάσταση διατήρησης.
Φωτογραφική καταγραφή
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης λήφθηκαν στο Νέο Χωριό στις 4 Σεπτεμβρίου 2016 από τον Μιχάλη Χατζηκωνσταντή.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Arachnida
Τάξη: Araneae
Οικογένεια: Segestriidae
Γένος: Segestria Latreille, 1804
Είδος: Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
Αγγλική κοινή ονομασία που χρησιμοποιείται: Tube-dwelling spider / Tube spider
Μήκος σώματος αρσενικού: περίπου 7–8 mm
Μήκος σώματος θηλυκού: περίπου 10–14 mm
Κύριο ενδιαίτημα: σχισμές βράχων και τοίχων, κάτω από πέτρες και φλοιούς, δάση και άλλες προστατευμένες θέσεις
Τρόπος ζωής: σωληνοΰφαντη αράχνη ενέδρας
Καθεστώς στην Κύπρο: Ιθαγενές, μη ενδημικό
Φωτογράφος: Μιχάλης Χατζηκωνσταντής
Τοποθεσία φωτογραφιών: Νέο Χωριό, Κύπρος
Ημερομηνία φωτογραφιών: 4/9/2016
Πηγές
World Spider Catalog – Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
Spiders of Europe – Segestria bavarica
British Arachnological Society – Tube spiders
Biodiversity of Cyprus – Segestria bavarica C. L. Koch, 1843 – Tube-dwelling spider – Cyprus
TEXT: GEORGE KONSTANTINOU
PHOTOS: MICHAEL HADJICONSTANTIS – Neo Chorio, 4/9/2016
Segestria bavarica
Segestria bavarica C. L. Koch, 1843 is a spider of the family Segestriidae, a distinctive group whose members construct silken tubular retreats in rock crevices, walls, beneath stones and under tree bark. These spiders are commonly referred to in English as Tube-dwelling spiders or Tube spiders.
It is a medium-sized species and may be confused with juveniles of the larger Segestria florentina. Reliable identification depends on a combination of body size, colour pattern and morphological characters.
Taxonomy
The accepted scientific name is:
Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
The species was described by German arachnologist Carl Ludwig Koch in 1843. Unlike Segestria florentina, the author's name is not placed in parentheses because the species remains in the genus in which it was originally described.
It belongs to the family Segestriidae, order Araneae.
Characteristics of Segestriidae
Members of the Segestriidae are distinctive because they possess six eyes rather than the more usual eight and because the first three pairs of legs are directed forwards, with only the fourth pair directed backwards.
This posture is an adaptation to life in tubular retreats. The spider waits at the entrance of its tube with its six forward-facing legs in contact with radiating silk lines.
Size and appearance
According to Spiders of Europe, males measure approximately 7–8 mm in body length, while females reach approximately 10–14 mm.
The prosoma is dark brown. The abdomen is grey-brown with black spotting and a characteristic dark dorsal pattern broken by paler longitudinal stripes. The posterior legs may show dark annulations.
Identification from Segestria florentina
Segestria bavarica may be confused with juvenile Segestria florentina. Spiders of Europe explicitly notes that juveniles of S. florentina resemble adults of S. bavarica.
Adult S. florentina becomes considerably larger and is famous for its conspicuous metallic-green chelicerae. S. bavarica remains smaller and retains a more distinct dark abdominal pattern.
In difficult specimens, secure identification may require examination of genital morphology.
Tubular web
Like other members of Segestria, this species constructs a silken tubular retreat inside a crack or cavity. Several silk lines radiate away from the entrance.
These function as signal lines. When a small arthropod touches them, vibrations alert the spider, which rushes from the retreat, captures the prey and returns inside.
The combination of the tube and radiating signal threads is one of the characteristic features of tube spiders.
Habitat
Segestria bavarica has been recorded from rock crevices, stone walls, pine forests, beneath bark, dry mixed forests, under stones, semi-dry grasslands and houses.
It can therefore occupy both natural and human-made crevices, provided that a sheltered cavity is available for the tubular retreat.
Behaviour
The species is predominantly a sit-and-wait predator. It spends much of its time within the retreat rather than wandering continuously in search of prey.
Its forward-directed legs remain in contact with the radiating silk lines, allowing it to detect the vibrations of passing insects or other arthropods and respond rapidly.
Diet
Its diet consists principally of small insects and other appropriately sized arthropods that approach the web.
As in most spiders, venom is used primarily to immobilise prey before it is carried into the shelter of the retreat.
Reproduction
Females use the protected tubular retreat as a reproductive shelter. Eggs are kept within the web, and the young spend their earliest stages in a protected environment before dispersing and creating retreats of their own.
Global distribution
The World Spider Catalog gives the distribution of Segestria bavarica as:
Europe, Turkey and the Caucasus.
Its occurrence in Cyprus therefore falls within the wider eastern Mediterranean geographical range of the species, and there is no basis here for treating it as alien to Cyprus.
Occurrence in Cyprus
Segestria bavarica forms part of the spider fauna of Cyprus. Rocky habitats, stone walls, forests and natural or artificial crevices provide suitable sites for the species.
The photographic record accompanying this post comes from Neo Chorio, where the species was photographed on 4 September 2016.
Risk to humans
There is no evidence supporting treatment of Segestria bavarica as a spider of particular medical significance to humans.
Like almost all spiders, it possesses venom for subduing prey, but its normal behaviour is to remain within its tubular retreat and avoid direct interaction.
It should not be handled with bare hands, since any spider can bite defensively if trapped or compressed.
Conservation status
There is no established global IUCN assessment for Segestria bavarica. It should therefore not be assigned an unsupported category such as LC or NT.
National Red Lists exist in some European countries, but these represent local assessments and should not be presented as global or Cypriot conservation categories.
Photographic record
The photographs accompanying this article were taken at Neo Chorio on 4 September 2016 by Michael Hadjiconstantis.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Arachnida
Order: Araneae
Family: Segestriidae
Genus: Segestria Latreille, 1804
Species: Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
English common name in use: Tube-dwelling spider / Tube spider
Male body length: approximately 7–8 mm
Female body length: approximately 10–14 mm
Principal habitat: rock and wall crevices, beneath stones and bark, forests and other sheltered sites
Lifestyle: tube-web dwelling ambush predator
Status in Cyprus: Native, non-endemic
Photographer: Michael Hadjiconstantis
Photographic locality: Neo Chorio, Cyprus
Date of photographs: 4/9/2016
Sources
World Spider Catalog – Segestria bavarica C. L. Koch, 1843
Spiders of Europe – Segestria bavarica
British Arachnological Society – Tube spiders
Biodiversity of Cyprus – Segestria bavarica C. L. Koch, 1843 – Tube-dwelling spider – Cyprus
