Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Φωτογραφία Costas Constantinou.
Ένα μικρό κρυπτικό χέλι των αμμωδών βυθών
Ο Ariosoma balearicum είναι ένα μικρό θαλάσσιο χέλι της οικογένειας Congridae, στην οποία ανήκουν οι γόγγροι και τα χέλια των κήπων. Η τεκμηριωμένη αγγλική κοινή ονομασία του είναι bandtooth conger, ενώ αναφέρεται επίσης ως Balearic conger και Baleares conger.
Δεν έχει εντοπιστεί καθιερωμένη ελληνική κοινή ονομασία ειδικά για το είδος. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να δημιουργείται αυθαίρετη ελληνική μετάφραση ως επίσημη ονομασία.
Είναι ένα διακριτικό, κυρίως νυκτόβιο ψάρι που περνά μεγάλο μέρος της ημέρας κρυμμένο μέσα σε αμμώδες ή λασπώδες υπόστρωμα. Η παρουσία του στην Κύπρο εντάσσεται στη φυσική μεσογειακή εξάπλωση του είδους.
Επιστημονική ονομασία
Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι:
Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809).
Το είδος περιγράφηκε το 1809 από τον Γάλλο φυσιοδίφη François Étienne Delaroche με την αρχική ονομασία Muraena balearica. Αργότερα μεταφέρθηκε στο γένος Ariosoma, γι’ αυτό το όνομα του συγγραφέα και το έτος περιγραφής βρίσκονται μέσα σε παρενθέσεις.
Η ειδική ονομασία balearicum αναφέρεται στις Βαλεαρίδες Νήσους της δυτικής Μεσογείου, περιοχή που συνδέεται με την αρχική περιγραφή του είδους.
Στη βιβλιογραφία έχουν χρησιμοποιηθεί αρκετές παλαιότερες ονομασίες, μεταξύ των οποίων:
- Muraena balearica Delaroche, 1809,
- Conger balearicus (Delaroche, 1809),
- Congermuraena balearica (Delaroche, 1809),
- Ophisoma balearicum (Delaroche, 1809),
- Conger auratus Costa, 1844.
Σήμερα οι ονομασίες αυτές θεωρούνται συνώνυμα του Ariosoma balearicum.
Περιγραφή
Το σώμα είναι μακρύ, λεπτό και κυλινδρικό στο πρόσθιο μέρος, ενώ συμπιέζεται περισσότερο πλευρικά προς την ουρά. Το σχήμα αυτό επιτρέπει στο ψάρι να κινείται ανάμεσα στους κόκκους της άμμου και να εισέρχεται σε στενές στοές.
Το κεφάλι είναι σχετικά μικρό και κωνικό. Το ρύγχος είναι στρογγυλεμένο, τα μάτια καλά ανεπτυγμένα και το στόμα μέτριου μεγέθους.
Η άνω γνάθος προεκτείνεται ελαφρά πέρα από την κάτω. Τα δόντια είναι μικρά αλλά πολυάριθμα και σχηματίζουν ζώνες στις γνάθους. Από αυτή τη διάταξη προέρχεται η αγγλική ονομασία bandtooth conger.
Το ραχιαίο πτερύγιο αρχίζει σχετικά κοντά στο κεφάλι και ενώνεται με το ουραίο και το εδρικό πτερύγιο, σχηματίζοντας ένα συνεχές πτερυγιακό περίγραμμα γύρω από το οπίσθιο μέρος του σώματος.
Σε αντίθεση με τα περισσότερα ψάρια, δεν διαθέτει κοιλιακά πτερύγια. Τα θωρακικά πτερύγια είναι παρόντα και σχετικά μικρά.
Χρωματισμός
Ο χρωματισμός του σώματος είναι συνήθως ανοικτός καστανός, κιτρινωπός, γκριζοκάστανος ή αμμώδης. Η κοιλιακή περιοχή είναι πιο ανοικτόχρωμη και μπορεί να παρουσιάζει ασημένιες ή χρυσαφένιες ανταύγειες.
Η ράχη και το ανώτερο τμήμα των πλευρών είναι γενικά σκουρότερα. Τα συνεχή κάθετα πτερύγια μπορεί να εμφανίζουν σκοτεινότερο περίγραμμα, ιδιαίτερα προς την ουρά.
Τα θωρακικά πτερύγια μπορεί να έχουν κοκκινωπή ή πορτοκαλί απόχρωση. Σε ορισμένα άτομα παρατηρείται επίσης πορτοκαλί ή χρυσαφένιο ημικύκλιο στο ανώτερο μέρος της ίριδας.
Ο ουδέτερος αμμώδης χρωματισμός προσφέρει αποτελεσματικό καμουφλάζ όταν το ψάρι βρίσκεται ξαπλωμένο στον βυθό ή είναι μερικώς θαμμένο.
Μέγεθος
Ο Ariosoma balearicum είναι σημαντικά μικρότερος από τον ευρωπαϊκό γόγγρο Conger conger.
Το συνηθισμένο συνολικό μήκος του είναι περίπου 25 εκατοστά, ενώ το μέγιστο καταγεγραμμένο μήκος φτάνει περίπου τα 35 εκατοστά.
Το λεπτό σώμα του μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση μεγαλύτερου ζώου όταν ένα μεγάλο μέρος του παραμένει κρυμμένο μέσα στην άμμο. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί ένα από τα μικρόσωμα μέλη της οικογένειας Congridae που απαντούν στη Μεσόγειο.
Διαφορές από τον ευρωπαϊκό γόγγρο
Ο Ariosoma balearicum μπορεί να συγχυστεί με νεαρά άτομα του ευρωπαϊκού γόγγρου, Conger conger. Υπάρχουν όμως σημαντικές διαφορές.
Ο ευρωπαϊκός γόγγρος:
- μεγαλώνει σε πολύ μεγαλύτερο μέγεθος,
- έχει ισχυρότερο και βαρύτερο κεφάλι,
- διαθέτει πιο στιβαρό σώμα,
- συνδέεται συχνά με βραχώδεις κοιλότητες και ναυάγια.
Ο Ariosoma balearicum:
- παραμένει μικρόσωμος και λεπτός,
- έχει πιο κωνικό και ευκίνητο κεφάλι,
- παρουσιάζει ανοικτότερο αμμώδη χρωματισμό,
- είναι προσαρμοσμένος κυρίως στην ταφή μέσα σε άμμο και αμμώδη λάσπη.
Η ακριβής αναγνώριση μπορεί να απαιτεί εξέταση της θέσης των πτερυγίων, των δοντιών, των πόρων της πλευρικής γραμμής και άλλων μεριστικών χαρακτηριστικών.
Ταφή στο υπόστρωμα
Ένα από τα σημαντικότερα γνωρίσματα της συμπεριφοράς του είναι η ικανότητά του να θάβεται.
Το ψάρι εισέρχεται στην άμμο ή στην αμμώδη λάσπη με κυματοειδείς κινήσεις του σώματος. Μπορεί να δημιουργεί μικρή στοά ή κοιλότητα, μέσα στην οποία παραμένει κρυμμένο κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.
Συχνά μόνο το κεφάλι ή το πρόσθιο μέρος του σώματος παραμένει ορατό. Από αυτή τη θέση μπορεί να παρακολουθεί το περιβάλλον και να αντιλαμβάνεται μικρά ζώα που κινούνται πάνω ή μέσα στο ίζημα.
Η ταφή προσφέρει:
- προστασία από μεγαλύτερα αρπακτικά ψάρια,
- καμουφλάζ κατά την αναμονή θηράματος,
- καταφύγιο από ισχυρά ρεύματα,
- σταθερότερες συνθήκες φωτός και θερμοκρασίας.
Όταν ενοχληθεί, μπορεί να εξαφανιστεί πολύ γρήγορα μέσα στο υπόστρωμα.
Δραστηριότητα
Ο Ariosoma balearicum θεωρείται κυρίως κρυπτικό και νυκτόβιο είδος. Κατά τη διάρκεια της ημέρας παραμένει συχνά κρυμμένος, ενώ μετά τη δύση του ήλιου μπορεί να βγαίνει από τη στοά του για αναζήτηση τροφής.
Η νυκτερινή δραστηριότητα μειώνει την έκθεσή του σε ημερόβια αρπακτικά και του επιτρέπει να κυνηγά οργανισμούς που δραστηριοποιούνται πάνω στον βυθό τη νύχτα.
Οι δύτες είναι πιθανότερο να τον παρατηρήσουν σε νυχτερινές καταδύσεις ή όταν το κεφάλι του προβάλλει από την άμμο. Λόγω της κρυπτικής συμπεριφοράς του μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητος, ακόμη και σε περιοχές όπου υπάρχει σταθερός πληθυσμός.
Διατροφή
Το είδος είναι σαρκοφάγο και αναζητά μικρούς βενθικούς οργανισμούς μέσα και πάνω στο ίζημα.
Η διατροφή του πιθανότατα περιλαμβάνει:
- μικρά καρκινοειδή,
- πολύχαιτους και άλλα θαλάσσια σκουλήκια,
- μικρά μαλάκια,
- μικρά ψάρια,
- άλλους οργανισμούς που ζουν μέσα στην άμμο.
Χρησιμοποιεί την όσφρηση και την πλευρική γραμμή για να εντοπίζει κινήσεις και χημικά ίχνη στο νερό ή στο ίζημα.
Τα μικρά δόντια, τοποθετημένα σε ζώνες, συγκρατούν ολισθηρά και ευκίνητα θηράματα. Το ψάρι καταπίνει συνήθως ολόκληρη τη λεία του αντί να αποσπά μεγάλα κομμάτια.
Αναπαραγωγή
Οι λεπτομέρειες της αναπαραγωγικής βιολογίας του Ariosoma balearicum στη Μεσόγειο παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένες.
Όπως και άλλα χέλια της τάξης Anguilliformes, είναι ωοτόκο. Η γονιμοποίηση πραγματοποιείται στο νερό και από τα αυγά εκκολάπτονται διαφανείς, πλευρικά πεπλατυσμένες προνύμφες που ονομάζονται λεπτοκέφαλοι ή leptocephali.
Οι προνύμφες δεν μοιάζουν με τα ενήλικα ψάρια. Έχουν:
- διαφανές σώμα,
- πολύ μικρό κεφάλι,
- φύλλοειδες και πλευρικά πεπλατυσμένο σχήμα,
- ζελατινώδη σύσταση,
- περιορισμένη μυϊκή μάζα.
Παραμένουν για ένα διάστημα στο πλαγκτόν και μεταφέρονται από τα θαλάσσια ρεύματα. Αυτό το στάδιο επιτρέπει τη διασπορά του είδους σε μεγάλες αποστάσεις.
Μεταμόρφωση των προνυμφών
Μετά την ολοκλήρωση της πλαγκτονικής ανάπτυξης, ο λεπτοκέφαλος μεταμορφώνεται σε νεαρό χέλι. Κατά τη μεταμόρφωση το σώμα γίνεται περισσότερο κυλινδρικό, εμφανίζεται ο χρωματισμός του ενήλικου ψαριού και αναπτύσσονται οι δομές που είναι απαραίτητες για τη ζωή στον βυθό.
Οι νεαρές μορφές εγκαταλείπουν σταδιακά την πελαγική ζώνη και εγκαθίστανται σε κατάλληλους αμμώδεις ή λασπώδεις πυθμένες.
Προνύμφες του είδους έχουν καταγραφεί ακόμη και σε περιοχές όπου τα ενήλικα ψάρια παρατηρούνται πολύ σπάνια. Η μελέτη τους παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη διασπορά και τις πιθανές περιοχές αναπαραγωγής.
Βιότοπος
Ο Ariosoma balearicum είναι θαλάσσιο, βενθικό είδος της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας. Συνδέεται κυρίως με:
- αμμώδεις βυθούς,
- αμμώδη λάσπη,
- άκρα βραχωδών υφάλων,
- ανοίγματα ανάμεσα σε βράχους και άμμο,
- παράκτιες λεκάνες με χαλαρό ίζημα,
- μικτούς βυθούς κοντά σε λιβάδια θαλάσσιων φανερόγαμων.
Έχει καταγραφεί σε πολύ μεγάλο βαθομετρικό εύρος, από περίπου 1 μέχρι 732 μέτρα. Ωστόσο, συναντάται συχνότερα σε βάθη περίπου 20–100 μέτρων.
Παρατηρήσεις σε πολύ ρηχότερα νερά είναι επίσης δυνατές, ιδίως σε προστατευμένους αμμώδεις κόλπους και σε περιοχές όπου υπάρχουν κατάλληλα υποστρώματα για ταφή.
Εξάπλωση στην Κύπρο
Ο Ariosoma balearicum αποτελεί ιθαγενές, μη ενδημικό ψάρι της Κύπρου. Η παρουσία του στο νησί εντάσσεται στη φυσική εξάπλωσή του στην ανατολική Μεσόγειο.
Οι αμμώδεις και μικτοί βυθοί γύρω από την Κύπρο προσφέρουν κατάλληλο βιότοπο, αλλά η καταγραφή του είναι δύσκολη λόγω:
- της νυκτόβιας δραστηριότητας,
- της συνήθειας να θάβεται,
- του μικρού μεγέθους,
- του καμουφλάζ,
- της περιορισμένης παρατήρησης βαθύτερων αμμωδών βυθών.
Το είδος θεωρείται σχετικά σπάνια παρατηρούμενο στην ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο, καθώς η συμπεριφορά του μειώνει σημαντικά την πιθανότητα εντοπισμού από δύτες ή υποβρύχιες έρευνες.
Παγκόσμια εξάπλωση
Το είδος παρουσιάζει ευρεία αλλά ασυνεχή εξάπλωση και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Στον ανατολικό Ατλαντικό απαντά από τη νότια Πορτογαλία μέχρι την Αγκόλα, περιλαμβανομένης της Μεσογείου.
Στον δυτικό Ατλαντικό έχει καταγραφεί από τη Βόρεια Καρολίνα και τον βόρειο Κόλπο του Μεξικού μέχρι τη βόρεια Νότια Αμερική. Υπάρχουν επίσης καταγραφές από βορειότερες περιοχές του βορειοδυτικού Ατλαντικού.
Η Κύπρος βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της μεσογειακής περιοχής εξάπλωσής του. Δεν πρόκειται για λεσσεψιανό μετανάστη ή για ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Οικολογικός ρόλος
Ως μικρός βενθικός θηρευτής, ο Ariosoma balearicum συμβάλλει στον έλεγχο των πληθυσμών μικρών καρκινοειδών, σκουληκιών και άλλων οργανισμών του ιζήματος.
Η αναζήτηση τροφής και η ταφή του ανακινούν μικρές ποσότητες άμμου. Η δραστηριότητα αυτή συμβάλλει στη βιοανάδευση του υποστρώματος και στην κυκλοφορία οξυγόνου και οργανικού υλικού στα ανώτερα στρώματα του ιζήματος.
Το ίδιο αποτελεί δυνητικό θήραμα για:
- μεγαλύτερα χέλια,
- βενθικά αρπακτικά ψάρια,
- ροφοειδή,
- καρχαρίες και σαλάχια,
- άλλα μεγάλα θαλάσσια αρπακτικά.
Οι λεπτοκέφαλες προνύμφες του αποτελούν επίσης μέρος της πλαγκτονικής τροφικής αλυσίδας.
Σχέση με την αλιεία
Ο Ariosoma balearicum έχει μικρή εμπορική σημασία. Μπορεί να συλλαμβάνεται παρεμπιπτόντως με:
- τράτες βυθού,
- παραγάδια,
- δίχτυα,
- μικρές παγίδες.
Συνήθως δεν αποτελεί είδος-στόχο λόγω του μικρού μεγέθους και της περιορισμένης ζήτησης.
Τα δεδομένα των παρεμπιπτουσών συλλήψεων μπορούν, ωστόσο, να παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την εξάπλωση και τη βαθομετρική παρουσία του είδους.
Σχέση με τον άνθρωπο
Ο Ariosoma balearicum θεωρείται ακίνδυνος για τον άνθρωπο. Δεν είναι επιθετικό ψάρι και προτιμά να διαφεύγει ή να θάβεται όταν πλησιάζεται.
Τα μικρά του δόντια χρησιμοποιούνται για τη σύλληψη μικρών θηραμάτων και όχι για άμυνα απέναντι σε μεγάλους οργανισμούς.
Οι δύτες που τον συναντούν πρέπει να αποφεύγουν να τον ξεθάβουν ή να εισάγουν αντικείμενα στη στοά του. Η ήρεμη παρατήρηση επιτρέπει την καταγραφή της φυσικής του συμπεριφοράς χωρίς περιττή ενόχληση.
Απειλές
Δεν έχουν αναγνωριστεί σοβαρές παγκόσμιες απειλές που να θέτουν το είδος σε άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης. Οι τοπικοί πληθυσμοί μπορούν, όμως, να επηρεαστούν από:
- τράτες βυθού,
- υποβάθμιση αμμωδών και λασπωδών οικοτόπων,
- παράκτια έργα,
- απορρίψεις υλικών στη θάλασσα,
- ρύπανση του ιζήματος,
- μείωση του οξυγόνου κοντά στον πυθμένα,
- κλιματικές μεταβολές που επηρεάζουν τα ρεύματα και τη διασπορά των προνυμφών.
Η προστασία των παράκτιων βυθών δεν αφορά μόνο τους εντυπωσιακούς βραχώδεις υφάλους. Οι αμμώδεις εκτάσεις φιλοξενούν εξειδικευμένα είδη που παραμένουν κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια.
Κατάσταση διατήρησης
Ο Ariosoma balearicum έχει αξιολογηθεί στην παγκόσμια Κόκκινη Λίστα της IUCN ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC).
Η αξιολόγηση βασίζεται στην ευρεία γεωγραφική εξάπλωση του είδους και στην απουσία ενδείξεων για σοβαρή παγκόσμια μείωση.
Η κατηγορία Least Concern δεν σημαίνει ότι όλοι οι τοπικοί πληθυσμοί είναι ασφαλείς. Στην ανατολική Μεσόγειο το είδος παρατηρείται σπάνια και υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες για την αφθονία, την αναπαραγωγή και τις μακροχρόνιες μεταβολές των πληθυσμών του.
Ταξινόμηση
Τεκμηριωμένη αγγλική κοινή ονομασία – Documented English common name: Bandtooth conger
Άλλες αγγλικές ονομασίες – Other English names: Balearic conger, Baleares conger
Ελληνική κοινή ονομασία – Greek common name: Δεν έχει εντοπιστεί καθιερωμένη ονομασία
Βασίλειο – Kingdom: Animalia
Φύλο – Phylum: Chordata
Υπόφυλο – Subphylum: Vertebrata
Κλάση – Class: Actinopterygii
Υπόκλαση – Subclass: Neopterygii
Τάξη – Order: Anguilliformes
Οικογένεια – Family: Congridae – Conger and garden eels
Υποοικογένεια – Subfamily: Bathymyrinae
Γένος – Genus: Ariosoma
Είδος – Species: Ariosoma balearicum
Επιστημονική ονομασία – Scientific name: Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809)
Αρχικός συνδυασμός – Original combination: Muraena balearica Delaroche, 1809
Περιβάλλον – Environment: Θαλάσσιο, βενθικό
Μέγιστο καταγεγραμμένο μήκος – Maximum recorded length: Περίπου 35 cm
Κατάσταση στην Κύπρο – Status in Cyprus: Ιθαγενές, μη ενδημικό – Native, non-endemic
Κατάσταση στην IUCN – IUCN status: Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC)
Πηγές
FishBase – Ariosoma balearicum, Bandtooth conger
World Register of Marine Species – Ariosoma balearicum
Smithsonian Tropical Research Institute – Ariosoma balearicum
IUCN Red List – Ariosoma balearicum
First record of leptocephali of Ariosoma balearicum in the Adriatic Sea
Biodiversity of Cyprus – Αρχική φωτογραφική καταγραφή
Bandtooth conger – Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Photograph by Costas Constantinou.
A small, cryptic eel of sandy seabeds
Ariosoma balearicum is a small marine eel belonging to the family Congridae, which contains conger eels and garden eels. Its documented English common name is bandtooth conger, while Balearic conger and Baleares conger are also used.
No established Greek common name specifically referring to this species has been located. An invented Greek translation should therefore not be presented as an official name.
It is a secretive, mainly nocturnal fish that spends much of the day concealed in sandy or muddy sediment. Its occurrence in Cyprus forms part of the species’ natural Mediterranean distribution.
Scientific name
The accepted scientific name is:
Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809).
The French naturalist François Étienne Delaroche described the species in 1809 under the original name Muraena balearica. It was subsequently transferred to the genus Ariosoma, which is why the author’s name and year are enclosed in parentheses.
The specific epithet balearicum refers to the Balearic Islands in the western Mediterranean, an area associated with the original description.
Names previously applied to the species include:
- Muraena balearica Delaroche, 1809,
- Conger balearicus (Delaroche, 1809),
- Congermuraena balearica (Delaroche, 1809),
- Ophisoma balearicum (Delaroche, 1809),
- Conger auratus Costa, 1844.
These are now treated as synonyms of Ariosoma balearicum.
Description
The body is long, slender and cylindrical anteriorly, becoming more laterally compressed towards the tail. This shape enables the fish to move between sand grains and enter narrow burrows.
The head is comparatively small and conical. The snout is rounded, the eyes are well developed and the mouth is of moderate size.
The upper jaw extends slightly beyond the lower jaw. The teeth are small but numerous and arranged in bands along the jaws. This arrangement is the origin of the English name bandtooth conger.
The dorsal fin begins relatively close to the head and joins the caudal and anal fins, forming a continuous fin around the posterior part of the body.
Unlike most fishes, it has no pelvic fins. The pectoral fins are present but relatively small.
Coloration
The body is generally pale brown, yellowish, grey-brown or sandy. The underside is paler and may have silvery or golden reflections.
The back and upper flanks are usually darker. The continuous median fins may have a dark margin, especially towards the tail.
The pectoral fins can show a reddish or orange tint. Some individuals also display an orange or golden crescent along the upper part of the iris.
Its neutral sandy coloration provides effective camouflage when the fish rests on the seabed or remains partly buried.
Size
Ariosoma balearicum is considerably smaller than the European conger, Conger conger.
Its common total length is approximately 25 centimetres, while the maximum recorded length is about 35 centimetres.
Its slender body may create the impression of a larger animal when much of it remains hidden beneath the sand. Nevertheless, it is one of the smaller members of the family Congridae occurring in the Mediterranean.
Differences from the European conger
Ariosoma balearicum may be confused with young European congers, Conger conger, but there are important differences.
The European conger:
- reaches a much larger size,
- has a heavier and more powerful head,
- possesses a more robust body,
- is commonly associated with rocky cavities and wrecks.
Ariosoma balearicum:
- remains small and slender,
- has a more pointed and mobile head,
- shows a paler sandy coloration,
- is principally adapted to burrowing in sand and sandy mud.
Accurate identification may require examination of fin positions, dentition, lateral-line pores and other meristic characters.
Burrowing behaviour
One of the species’ most important behavioural adaptations is its ability to bury itself.
The fish enters sand or sandy mud through undulating body movements. It can create a small gallery or cavity where it remains concealed for much of the day.
Often only the head or front part of the body remains visible. From this position, it can monitor its surroundings and detect small animals moving on or within the sediment.
Burrowing provides:
- protection from larger predatory fishes,
- camouflage while waiting for prey,
- shelter from strong currents,
- more stable light and temperature conditions.
When disturbed, the fish can disappear rapidly beneath the substrate.
Activity
Ariosoma balearicum is regarded as a predominantly secretive and nocturnal species. It often remains concealed during the day and emerges after sunset to search for food.
Nocturnal activity reduces exposure to daytime predators and enables the fish to hunt organisms active on the seabed at night.
Divers are more likely to observe it during night dives or when its head projects from the sand. Its cryptic habits mean that it can easily remain undetected even in areas supporting an established population.
Feeding
The species is carnivorous and searches for small benthic animals on and within the sediment.
Its diet probably includes:
- small crustaceans,
- polychaetes and other marine worms,
- small molluscs,
- small fishes,
- other organisms inhabiting sandy sediment.
It uses smell and the lateral-line system to detect movement and chemical traces in the water or seabed.
Its numerous small teeth hold slippery and mobile prey. The fish normally swallows its prey whole rather than tearing off large pieces.
Reproduction
The reproductive biology of Ariosoma balearicum in the Mediterranean remains poorly known.
Like other anguilliform fishes, it is oviparous. Fertilization takes place in the water, and the eggs hatch into transparent, laterally compressed larvae known as leptocephali.
These larvae look very different from the adults. They have:
- a transparent body,
- a very small head,
- a leaf-like, laterally compressed shape,
- a gelatinous consistency,
- limited muscular tissue.
They remain in the plankton for a period and are transported by marine currents. This pelagic phase permits dispersal over considerable distances.
Larval metamorphosis
After completing planktonic development, the leptocephalus transforms into a juvenile eel. During metamorphosis, the body becomes more cylindrical, adult coloration develops and the structures required for life on the seabed are formed.
The juveniles gradually leave the pelagic environment and settle in suitable sandy or muddy habitats.
Larvae have been recorded even in regions where adults are rarely observed. Their study provides valuable information about dispersal routes and possible spawning areas.
Habitat
Ariosoma balearicum is a marine benthic species of the continental shelf. It is principally associated with:
- sandy seabeds,
- sandy mud,
- the margins of rocky reefs,
- boundaries between rock and sand,
- coastal basins containing loose sediment,
- mixed habitats near seagrass meadows.
It has been recorded across a broad depth range of approximately 1–732 metres, although it occurs most frequently at about 20–100 metres.
Observations in much shallower water are possible, especially in sheltered sandy bays and areas containing suitable sediment for burrowing.
Distribution in Cyprus
Ariosoma balearicum is a native, non-endemic fish of Cyprus. Its occurrence around the island forms part of its natural eastern Mediterranean distribution.
Sandy and mixed seabeds around Cyprus provide suitable habitat, but the species is difficult to record because of:
- its nocturnal activity,
- its burrowing behaviour,
- its small size,
- its camouflage,
- the limited observation of deeper sandy bottoms.
The species is considered infrequently observed in the eastern Mediterranean. This does not necessarily mean that it is exceptionally scarce, because its behaviour greatly reduces the probability of detection by divers and underwater surveys.
Global distribution
The species has a broad but discontinuous distribution on both sides of the Atlantic.
In the eastern Atlantic, it occurs from southern Portugal to Angola, including the Mediterranean Sea.
In the western Atlantic, it has been recorded from North Carolina and the northern Gulf of Mexico to northern South America. Records also exist from more northerly parts of the northwestern Atlantic.
Cyprus lies towards the eastern end of its Mediterranean distribution. It is not a Lessepsian migrant or an alien species introduced through the Suez Canal.
Ecological role
As a small benthic predator, Ariosoma balearicum helps regulate populations of small crustaceans, worms and other sediment-dwelling organisms.
Its foraging and burrowing disturb small quantities of sand. This activity contributes to sediment bioturbation and the movement of oxygen and organic matter through its upper layers.
The eel may itself be eaten by:
- larger eels,
- predatory benthic fishes,
- groupers,
- sharks and rays,
- other large marine predators.
Its leptocephalus larvae also form part of the planktonic food web.
Relationship with fisheries
Ariosoma balearicum is of minor commercial importance. It may be taken incidentally by:
- bottom trawls,
- longlines,
- fishing nets,
- small traps.
It is generally not targeted because of its small size and limited commercial demand.
Records from incidental catches can nevertheless provide important information about the species’ distribution and depth range.
Relationship with humans
Ariosoma balearicum is considered harmless to people. It is not aggressive and normally attempts to escape or bury itself when approached.
Its small teeth are adapted for capturing small prey rather than defending itself against large animals.
Divers should avoid digging the fish out or inserting objects into its burrow. Calm observation allows its natural behaviour to be documented without unnecessary disturbance.
Threats
No major global threats have been identified that place the species at immediate risk of extinction. Local populations may nevertheless be affected by:
- bottom trawling,
- degradation of sandy and muddy habitats,
- coastal construction,
- dumping of material at sea,
- sediment pollution,
- declining oxygen levels near the seabed,
- climatic changes affecting currents and larval dispersal.
Protecting coastal seabeds should not be restricted to spectacular rocky reefs. Sandy areas support specialized animals that spend much of their lives concealed below the surface.
Conservation status
Ariosoma balearicum is classified globally as Least Concern (LC) on the IUCN Red List.
This assessment reflects its extensive geographical distribution and the absence of evidence for a severe global population decline.
Least Concern does not mean that every local population is secure. The species is rarely observed in the eastern Mediterranean, and information about its abundance, reproduction and long-term population trends remains limited.
Classification
Documented English common name: Bandtooth conger
Other English names: Balearic conger, Baleares conger
Greek common name: No established name located
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
Class: Actinopterygii
Subclass: Neopterygii
Order: Anguilliformes
Family: Congridae – Conger and garden eels
Subfamily: Bathymyrinae
Genus: Ariosoma
Species: Ariosoma balearicum
Scientific name: Ariosoma balearicum (Delaroche, 1809)
Original combination: Muraena balearica Delaroche, 1809
Environment: Marine, benthic
Maximum recorded length: Approximately 35 cm
Status in Cyprus: Native, non-endemic
IUCN status: Least Concern (LC)
Sources
FishBase – Ariosoma balearicum, Bandtooth conger
World Register of Marine Species – Ariosoma balearicum
Smithsonian Tropical Research Institute – Ariosoma balearicum
IUCN Red List – Ariosoma balearicum
First record of leptocephali of Ariosoma balearicum in the Adriatic Sea
Biodiversity of Cyprus – Original photographic record
This comment has been removed by a blog administrator.
ReplyDelete