Ο Κόλπος της Χρυσοχούς όπως φαίνεται από ύψωμα στον Ακάμα - Cyprus

 Ο Κόλπος της Χρυσοχούς βρίσκεται στη βορειοδυτική Κύπρο και διοικητικά στην Επαρχία Πάφου. Το όνομα του το οφείλει στην πόλη της Χρυσοχούς που βρίσκεται εκεί, ορίζεται στα δυτικά από το ακρωτήριο του Ακάμαντα και στα ανατολικά από τη χερσόνησο της Τηλλυρίας με μήκος 38 χιλιόμετρα

Ο κόλπος της Χρυσοχούς αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα διάβρωσης, η Κυπριακή Δημοκρατία προσπαθεί να την αντιμετωπίσει με κατασκευή κυματοθραυστών. Στον κόλπο χύνονται οι ποταμοί Μακούντας, Ξεροπόταμος, Ξερός, Λειβάδις, και ο Χρυσοχούς που πηγάζουν από το Τρόοδος 

Στον κόλπο υπάρχει και το νησάκι του Διγενή , βραχονησίδα, όπως λέγεται από τον Διγενή Ακρίτα. Στις παραλίες του κόλπου , όπως σχεδόν και στο μεγαλύτερο τμήμα της Κύπρου, αναπαράγονται οι χελώνες Καρέτα καρέτα και η Πράσινη χελώνα , η θαλάσσια περιοχή έχει ανακηρυχθεί αλιευτικό καταφύγιο 

Στις εκβολές του ποταμού της Χρυσχούς έχουν αναεβρεθεί αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις που πιστεύτεια ότι ήταν το λιμάνι του αρχαίου βασιλείου του Μάριου. Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

 Photos 25/3/2021 by George Konstantinou 

Ιερός Ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Κατεχόμενο Λευκόνοικο - Cyprus

See also

Το κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου - Leukoniko village - Cyprus

Το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού στο κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου 

Εκκλησία Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Μια βουβή και ερειπωμένη εκκλησία στα κατεχόμενα είναι αυτή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Λευκόνοικο. Η επιβλητική εμφάνιση της εν λόγω εκκλησίας, στην οποία ξεχώριζε ένα εξαίρετο ξυλόγλυπτο τέμπλο και παλιές βυζαντινές εικόνες, έχει μετατραπεί σε μια τραγική κατάσταση όπου τα δέντρα έχουν κρύψει το τόσο σημαντικό μεγαλείο του πολιτισμού μας.

Σύμφωνα με τον επικεφαλή της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά Τάκη Χατζηδημητρίου η εκκλησία έχει μακρά ιστορία από τη φραγκική περίοδο.«Ήταν η μεγαλύτερη εκκλησία στην Κύπρο στις αρχές του 20ού αιώνα και από ιστορική και αρχιτεκτονική άποψη αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μνημείο. Αυτή η διαδικασία μετά την κατοχή και την εγκατάλειψη των 40 χρόνων κινδύνευσε να καταρρεύσει».

Χαρμόσυνο είναι το γεγονός ότι έχει ξεκινήσει η αναστήλωση και οι εργασίες αποκατάστασης της «χαμένης ομορφιάς» της εκκλησίας. Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδημητρίου κατά την συντήρηση του ναού αποκαλύφθηκαν και νέες τοιχογραφίες , μέσα στα έργα της Τεχνικής Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς που μας πάνε πίσω στο 12ο αιώνα.

Στην εκκλησία αποκαλύφθηκαν 3 φάσεις τοιχογραφιών, του 12ού αιώνα η βυζαντινή, του 16ού αιώνα και 20ού αιώνα.  Εκτός από τα τωρινά ευρήματα του 1926 του Αποστόλου Βαρνάβα και του 1958 του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ανακαλύφθηκαν παλαιότερες που μας παίρνουν πίσω στον 12ο αιώνα. Επίσης, βρέθηκαν τοιχογραφίες του 16ου αιώνα, από διάφορες σκηνές της Βίβλου. Αυτές βρίσκονται στην αψίδα γύρω από την τοιχογραφία του Αρχάγγελου Μιχαήλ. 

Αξίζει να αναφερθεί ότι το κόστος του πρώτου σταδίου της συντήρησης θα ανέλθει σε 400.000 ευρώ. Ανακατασκευάζεται ουσιαστικά ολόκληρο το μνημείο με τα διάφορα αρχιτεκτονικά του χαρακτηριστικά, φράγκικα και βυζαντινά, το οποίο δείχνει το πώς αφομοίωσε ο λαός μας μέσα από την πάροδο του χρόνου διάφορα πολιτιστικά χαρακτηριστικά.

Ο κ. Τάκης Χατζηδημητρίου αναφέρει ότι «είναι πολύ σημαντικά ευρήματα καθώς ήταν άγνωστα όλα αυτά προηγουμένως και διευρύνουν την γνώση μας για την ιστορία και την σημασία των μνημείων και εμπλουτίζουν τον πολιτισμό της Κύπρου».

Μια ανάσα πριν από την κατάρρευση της φημισμένης ιστορικής εκκλησίας η Τεχνική Επιτροπή για την πολιτιστική κληρονομιά, διασώζει μεγίστης αξίας ευρήματα του πολιτισμού της Κύπρου, προς όφελος των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων. Η έρημη και άδεια εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ «ξαναζωντανεύει» την πολιτισμική παράδοση. From https://www.kathimerini.com.cy/gr/politismos/261804/?ctype=ar

Το θρησκευτικό αίσθημα ήταν βαθιά ριζωμένο στη λαϊκή συνείδηση. Η ζωή των Λευκονοιτακιών ήταν γεμάτη πίστη και αγάπη προς τα θεία. Γι ‘αυτό και το χωριό ήταν γεμάτο εκκλησίες και ξωκλήσια. Η εκκλησία της Πάνω Ενορίας ήταν αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Είχε επιβλητική εμφάνιση, μ’ ένα εξαίρετο ξυλόγλυπτο τέμπλο και με παλιές βυζαντινές εικόνες. Η μεγαλόπρεπη τοιχογραφία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ δέσποζε στο εσωτερικό της. Στην Κάτω Ενορία ήταν η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, μικρή αλλά γοητευτικά στολισμένη. Κοντά σε αυτήν την εκκλησία βρισκόταν το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού με τα ξακουστά παλιά βημόθυρά του. Στο λόφο του Γυμνασίου δέσποζε μεγαλόπρεπα το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Το δε ξωκλήσι του Αγίου θεοδώρου ήταν κτισμένο ανάμεσα σε τουρκικές περιουσίες. Σε μια γραφική τοποθεσία, σε λόφο βόρεια του χωριού, βρισκόταν το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, κοντά στο τούρκικο χωριό Μελούντα.

Το ξωκλήσι του Αγίου Φωκά βρισκόταν, κι αυτό βόρεια του χωριού, κοντά στο τούρκικο χωριό Πλατάνι. Πολλές αρχαιότητες βρέθηκαν στην περιοχή αυτή Τέλος, στα νότια του χωριού, ανάμεσα στο γυμνό κάμπο, βρισκόταν το μοναχικό ξωκλήσι της Αγίας Ζώνης (Αγία Κινούσα), κτισμένο σε τοποθεσία αρχαίου συνοικισμού. From https://dimoslefkonikou.org

 Photos 8/7/2018 by George Konstantinou 

Photos 18/9/2023 by George Konstantinou

Ο Νερόμυλος του Καραμεμμέτη στην κατεχόμενη Κυθρέα - Old Watermill in Kythrea Village - Cyprus

See also

Το κατεχόμενο χωριό Κυθρέα - Kythrea Village - Cyprus

Χάρη στα άφθονα νερά της πηγής και την κατάλληλη μορφολογία του εδάφους, η Κυθρέα είχε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση υδροκίνητων αλευρόμυλων στην Κύπρο. Ιστορικές αναφορές στους νερόμυλους της Κυθρέας ανάγονται στην περίοδο της Φραγκοκρατίας, συνεχίστηκαν επί Βενετών και αυξήθηκαν μετά την κατάκτηση της Κύπρου από τους Οθωμανούς (1571). Ήδη από την αρχή της περιόδου, στην πρώτη πληθυσμιακή και φορολογική επισκόπηση των Οθωμανών το 1572, σημειώνονται 33 νερόμυλοι στην Κυθρέα, σηματοδοτώντας μια νέα φάση της ιστορίας τους υπό τους νέους κυριάρχους.

Η Κυθρέα δεσπόζει της πεδιάδας της Μεσαορίας, και η παρουσία μεγάλου αριθμού αλευρόμυλων σε τόσο μικρή απόσταση από τον σιτοβολώνα της Κύπρου αλλά και από την πρωτεύουσα, της προσέδιδε οικονομική αλλά και στρατηγική σημασία. Σε περιπτώσεις εξεγέρσεων, η κατάληψη των μύλων της Κυθρέας ήταν καθοριστική για την τροπή των γεγονότων, εφόσον σήμαινε στέρηση της τροφοδοσίας της πρωτεύουσας. Παράλληλα, οι πολυάριθμοι και ιδιαίτερα αποδοτικοί μύλοι της Κυθρέας ήταν περιζήτητες προσοδοφόρες επιχειρήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά τις βρίσκουμε στην κατοχή σημαντικών αξιωματούχων, όπως ο Χατζηγεωργάκης Κορνέσιος, ή θρησκευτικών ιδρυμάτων.

Κατά την περίοδο της βρετανικής διακυβέρνησης οι περισσότεροι μύλοι της Κυθρέας περνούν σταδιακά στην κατοχή ιδιωτών, ο αριθμός τους ωστόσο παραμένει σταθερός. Ο Sir Samuel Baker, που διέσχισε έφιππος την Κυθρέα το 1879, παρατήρησε ότι, λόγω έλλειψης επιστημονικού ελέγχου και σχετικής νομοθεσίας, γινόταν μεγάλη σπατάλη του περισσού νερού, το οποίο θα μπορούσε να αποθηκεύεται σε δεξαμενές, τις ώρες που οι μύλοι δε λειτουργούσαν.

Οι εύλογες ανησυχίες του Baker επαληθεύτηκαν στην πορεία του 20ού αιώνα. Η υπερεκμετάλλευση των υδάτινων πόρων παράλληλα με τη μείωση της βροχόπτωσης ήταν δύο σημαντικοί παράγοντες που συνέβαλαν στη σταδιακή έλλειψη νερού. Σε αυτούς προστέθηκε η μεγάλη ξηρασία του 1932-33, η οποία επηρέασε σοβαρά τη γεωργική παραγωγή και στέρησε την κινητήρια δύναμη των νερόμυλων. Στην Κυθρέα ειδικότερα, οι γεωτρήσεις και κυρίως η εκτροπή των νερών της πηγής για άρδευση και ύδρευση 13 χωριών της Μεσαορίας το 1956, οδήγησαν στην εξάντληση της κύριας πηγής. Η παράλληλη εμφάνιση των νέων κυλινδρόμυλων εκτόπισε οριστικά τους παραδοσιακούς νερόμυλους. Κάποιοι από αυτούς μετατράπηκαν σε πετρελαιοκίνητους με μηχανή ντίζελ και λειτουργούσαν μέχρι το 1974 (Μύλος της Τερατσιάς), ενώ ο Μύλος Γιατρός λειτουργούσε από το 1952 ως ελαιοπιεστήριο.

Πηγές:

Σάββας Π. Χριστίδης, Κυθραία. Η πράσινή μας κοιλάδα, Λευκωσία 2003.

Ευφροσύνη Ριζοπούλου-Ηγουμενίδου, “Ο Κεφαλόβρυσος και οι νερόμυλοι της Κυθρέας μέσα από ιστορικές αναφορές” στο: Κ. Γιάλουκας (επιμ.), Πρακτικά Α΄ επιστημονικού Συνεδρίου Δήμου Κυθρέας “Χυτροι-Κυθρέα. Χιλιάδες χρόνια Ιστορίας, Πολιτισμου και Προσφοράς, Λευκωσία: Δήμος Κυθρέας 2016. Δήμος Κυθρέας: Αμμοχώστου - https://www.kythrea.com/

    Photos 12/6/2016 by George Konstantinou

Το παλιό Υδραγωγείο στην κατεχόμενη Μύρτου - The old Aqueduct in occupied Myrtou - Cyprus

Πολύ λίγες πληροφορίες υπάρχουν για το υδραγωγείο αυτό, τις οποίες αναφέρουμε στο βιβλίο Οι νερόμυλοι της Κύπρου (σελ. 109-111). Εκτός από το κομμάτι αυτό, σώζεται ακόμη ένα με χαμηλότερες καμάρες, το οποίο παραμένει ασυντήρητο. Το υδραγωγείο έπαιρνε νερό στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, το οποίο, σύμφωνα με τον κοινοτάρχη της Μύρτου προερχόταν από το Μαρωνίτικο χωριό Καρπάσια. Στην περιοχή υπήρχε και νερόμυλος ο οποίος ανήκε στο μοναστήρι. Πηγή Yiannis Kypri

Photos 4/9/2016 by George Konstantinou

See also

Το Κατεχόμενο χωριό Μύρτου της επαρχίας Κερύνειας - Myrtou Village - Cyprus

Κατάλογος κατεχομένων δήμων και κοινοτήτων της Κύπρου - List of cities, towns and villages in occupied Cyprus

List of cities towns and villages in Cyprus - Κατάλογος δήμων και κοινοτήτων της Κύπρου

Ο αρχαιολογικός χώρος Πηγάδες στο χωριό Μύρτου

Μοναστήρι Αγιου Παντελεήμονα Μύρτου - Monastery of the Saint Panteleimon at Myrtou village Cyprus

Το Φράγμα Πανάγρων - Μύρτου - Panagra Dam

Tulipa cypria - Κυπριακή Τουλίπα, Τουλίπα η κυπρία, τουλίπα - Endemic to Cyprus

Νερόμυλος στην Ποταμιά στις όχθες του ποταμού Γιαλιά - Old Watermill in Potamia - Cyprus

Πρόκειται για τον αρχαιότερο νερόμυλο της Κύπρου  βρίσκεται στο χωριό  Ποταμιά στις όχθες του ποταμού Γιαλιά ή Γαυλιά.

Τέσσερις νερόμυλοι με κοινό χαρακτηριστικό ότι δεν έχουν κάθετο ψηλό υδατόπυργο, αλλά το νεραύλακο παίρνει μια κλίση προς τα κάτω μέσω ενός λούρουππα ο οποίος στενεύει προς το τέλος, κάτι το οποίο δημιουργεί ωστική δύναμη αρκετή για να γυρίσει η φτερωτή. Ο πρώτος στην Ποταμιά και οι άλλοι τρεις στην Κυθρέα. Πηγή Yiannis Kypri

See also 

Το χωριό Ποταμιά - Potamia village - Cyprus

List of Cyprus archaeological sites on this blog

Old Watermill - Νερόμυλοι της Κύπρου

Photos 26/8/2023 

by George Konstantinou

Νερόμυλος Αγίου Σωζόμενου στις όχθες του ποταμού Άλυκου - Old Watermill in Agios Sozomenos - Cyprus

Ένας από τους 650 νερόμυλους που υπάρχουν στην Κύπρο είναι αυτός του Αγίου Σωζόμενου που βρίσκεται στον ποταμό Άλυκο

See also - Tο ερημωμένο χωριό Άγιος Σωζόμενος- Agios Sozomenos village 

   Photos 26/8/2023 

by George Konstantinou

Ο Νερόμυλος της Μαλούντας στις όχθες του Ποταμού Ξερού στο χωριό Άγιο Ιωάννη Μαλούντας στην επαρχία Πάφου - Watermill in Agios Ioannis Malountas, Paphos - Cyprus

 Νερόμυλος της Μαλούντας, σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία στον Άγιο Ιωάννη Μαλούντας στη Πάφο και Βρέτσια. Ένας από τους πιο όμορφους και επιβλητικούς νερόμυλους του νησιού μας. Βρίσκεται στον ποταμό Ξερό.

                                          Photos 6/7/2020 

by George Konstantinou

Το ξωκλήσι Αρχάγγελος Γαβριήλ - Πραστειό Τραχυπέδουλας Πάφος - Cyprus

Εκκλησάκι αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Γαβριήλ στο Πραστειό της Τραχυπέδουλας στην Πάφο

Photos 6/7/2020 

by George Konstantinou

Water milfoil - Myriophyllum sp. - Cyprus

 Family: Haloragaceae

Myriophyllum (water milfoil) is a genus of about 69 species of freshwater aquatic plants, with a cosmopolitan distribution. The center of diversity for Myriophyllum is Australia with 43 recognized species (37 endemic).

These submersed aquatic plants are perhaps most commonly recognized for having elongate stems with air canals and whorled leaves that are finely, pinnately divided, but there are many exceptions. For example, the North American species M. tenellum has alternately arranged scale like leaves, while many Australian species have small alternate or opposite leaves that lack dissection. The plants are usually heterophyllous, leaves above the water are often stiffer and smaller than the submerged leaves on the same plant and can lack dissection. Species can be monoecious or dioecious. In monoecious species plants are hermaphrodite, in dioecious species plants are either male or female, the flowers are small, 4-parted and usually borne in emergent leaf axils. The 'female' flowers usually lack petals. The fruit is a schizocarp that splits into four (two) nutlets at maturity.

The fruits and leaves can be an important food source for waterfowl, which are thought to be an important source of seed and clonal dispersal. From Wikipedia, the free encyclopedia

Photos  Geri 25/8/2023 

by George Konstantinou

                                              Photos  Geri 

by Fani Konstantinou

Mattia callidaria (Joannis, 1891) - Cyprus

See also -

List of Moths of Cyprus you will find in this blog (Lepidoptera)

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

 Family Geometridae

Host plants:

The larva feeds on  Sarcopoterium spinosum (Rosaceae).

Habitat:

Mattia callidaria inhabits open and often grazed habitats, especially the Mediterranean garigue with occurrence of the host plant.

Life cycle:

The moths usually fly in October and November. The larvae develop over winter and are mature in early spring. I could beat them abundantly in Cyprus (Paphos) in late February 2017. The pupa aestivates.

Remarks:

Mattia callidaria occurs in the Eastern Mediterranean (S-Greece: especially Peloponnese, Crete, some Eagean Islands as e.g. Samos; S-Turkey; Cyprus; Levante). From http://www.pyrgus.de/Mattia_en.html

Photo by George Konstantinou 

Triton snails, triton shells, or tritons - Charonia variegata (Lamarck, 1816) - Τρίτωνας - Fossils from Cyprus

Family Ranellidae

Charonia variegata, the Atlantic triton or Atlantic triton's trumpet, is a species of predatory sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Ranellidae, the triton snails, triton shells, or tritons

This species has a wide distribution. It has been found in European waters, the Mediterranean Sea, in the Atlantic Ocean along Cape Verde, off the Canary Islands, North West Africa, and Tanzania, in the Caribbean Sea and the Gulf of Mexico, and from North Carolina to eastern Brazil.

Photos 

by George Konstantinou

                                                                         Potamia

                                                              Agios Ioannis Malountas

                                                                              Geri