Translate

Friday, 1 September 2023

Η αλυκή Ακρωτηρίου ο μεγαλύτερος υδροβιότοπος της Κύπρου - Limassol Salt Lake - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/10/2020

See also


Κείμενο, φωτογραφίες, του Γιώργου Κωνσταντίνου

Η αλυκή Ακρωτηρίου  βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της πόλης της Λεμεσού και είναι μια από τις δύο αλυκές που έχουμε στον τόπο μας και ένας από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους της Κύπρου αλλά και ολόκληρης της ανατολικής μεσογείου.  Αποτελεί την μεγαλύτερη λίμνη της Κύπρου και έχει έκταση μεγαλύτερη των 10 χιλιομέτρων ενώ ολόκληρη η  Χερσόνησος Ακρωτηρίου καλύπτει έκταση 60 περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Η αλυκή Ακρωτηρίου

Η κύρια εισροή νερού γίνεται από τη βροχόπτωση και από τη διείσδυση θαλάσσιου νερού υπογείως, καθώς η αλυκή είναι πιο χαμηλά από την στάθμη της θάλασσας, με το χαμηλότερο σημείο της να είναι 2.7 μέτρα κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Πρόκειται για αβαθή λίμνη με μέγιστο βάθος το 1 μέτρο. Νερό σε αυτή υπάρχει από τον Νοέμβριο μέχρι τον Απρίλιο ενώ το καλοκαίρι  όταν το νερό  εξατμίζεται αφήνει πίσω του το αλάτι με την αλυκή να φαίνεται σαν χιονισμένο τοπίο, σε ορισμένα σημεία όμως υπάρχει ολόχρονα νερό με αποτέλεσμα να υπάρχουν φλαμίνγκο αλλά και πολλά άλλα είδη πουλιών ακόμα και το καλοκαίρι.  

                               Greater flamingo (Phoenicopterus roseus)

Παλαιότερα η περιοχή της αλυκής ήταν ενωμένη με την θάλασσα  και η περιοχή ακρωτηρίου ήταν ένα νησί αποκομμένο από την ηπειρωτική χώρα. Κατά τις ισχυρές βροχοπτώσεις της τότε εποχής οι δύο ποταμοί Κούρης και Γαρίλλης μετέφεραν υλικά από την οροσειρά του Τροόδους στις εκβολές τους με αποτέλεσμα σταδιακά το νησί να ενωθεί με την υπόλοιπη Κύπρο. Με αυτή την ένωση εγκλωβίστηκε μεγάλη ποσότητα θαλασσινού νερού σχηματίζοντας την αλυκή όπως την ξέρουμε σήμερα. 

Δεσποτικη λιμνη

Η αλυκή της Λεμεσού αλλά και η αλυκή Λάρνακας είναι παγκοσμίως γνωστές για τα χιλιάδες φλαμίνγκο Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus) που την επισκέπτονται κατά τους χειμερινούς μήνες προσφέροντας ένα εντυπωσιακό θέαμα.  Στην Κύπρο καταφθάνουν σε μεγάλα κοπάδια τον χειμώνα λόγω του ότι στις βόρειες χώρες που ήταν προηγουμένως επικρατεί βαρυχειμωνιά. Τα φλαμίνγκο χρησιμοποιούν κατά χιλιάδες την αλυκή ως σταθμό για ξεκούραση και τροφή και μετά συνεχίζουν το ταξίδι τους προς την Αφρική. Μερικές χιλιάδες όμως μένουν και ξεχειμωνιάζουν εδώ αν βρουν ιδανικές συνθήκες νερού και τροφής.  Χιλιάδες άλλα πουλιά επίσης βρίσκουν καταφύγιο στην αλυκή όπως πάπιες, χήνες, γλάροι, γλαρόνια, καλαμοκάνες, πελλοκατερίνες, αρπαχτικά και πολλά άλλα παρυδάτια πουλιά που προστατεύονται από διεθνείς νομοθεσίες. Μερικές χρονιές η αλυκή φιλοξενεί μέχρι και 20.000 φλαμίνγκο. Το πιο βασικό στοιχείο της τροφικής αλυσίδας στο οικοσύστημα της λίμνης είναι η μικρή γαρίδα (Branchinella spinosa). Ο υγροβιότοπος της αλυκής σε πολλά σημεία περιμετρικά είναι πλαισιωμένος με καλαμιώνες όπου τα πουλιά βρίσκουν καταφύγιο αλλά και τόπο αναπαραγωγής. Σε αντίθεση με την αλυκή Λάρνακας ευτυχώς η αλυκή ακρωτηρίου δεν έχει πρόσβαση για να πάει κάποιος κοντά καθώς δεν υπάρχουνε δρόμοι περιμετρικά της λίμνης και με τα πόδια είναι αδύνατο να πλησιάσεις λόγο λάσπης, έτσι τα πουλιά δεν δέχονται την ενόχληση που δέχονται τα πουλιά στην αλυκή Λάρνακας. Αποτελεί μια περιοχή σημαντικής περιβαλλοντικής σημασίας και έχει κηρυχθεί, το Μάρτιο του 2003, ως υγρότοπος διεθνούς σημασίας στα πλαίσια της συνθήκης RAMSAR και έχει ανακηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ – SPA) σύμφωνα με τη συνθήκη της Βαρκελώνης, και έχει χαρακτηριστεί ως σημαντική περιοχή πτηνοπανίδας από το Birdlife International. Έχουν καταγραφεί περίπου 300 είδη πουλιών, από τα 410 που έχουν συνολικά καταγραφεί στην Κύπρο, ένα ποσοστό περίπου 70%. Από αυτά τα είδη πουλιών τα 200 είναι μεταναστευτικά

Η αλυκή Ακρωτηρίου το καλοκαίρι

Η αλυκή βρίσκεται εντός των ορίων της βρετανικής Βάσης του Ακρωτηρίου, έναν τομέα που διέπετε από το Ηνωμένο Βασίλειο, υπό τους όρους που καθορίζονται από την ανεξαρτησία το 1960. Το 2003 δημιουργήθηκε αντιπαράθεση από την ανέγερση δύο γιγαντιαίων κεραιών ως τμήμα του δικτύου κατασκοπείας στη Μέση Ανατολή. Τοπικοί παράγοντες και οργανώσεις οικολόγων ισχυρίζονταν ότι οι κεραίες κοντά σε αυτό το εύθραυστο οικοσύστημα μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην άγρια πανίδα. Μετά από έρευνα θνησιμότητας πουλιών που κράτησε 14 μήνες και στην οποία συμμετείχε το Ταμείο Θήρας, καταδείχθηκε ότι λόγω των προσκρούσεων με τις κεραίες στη περιοχή σκοτώνονται χιλιάδες πουλιά ετησίως.  Μεγάλη οχληρά στην περιοχή δημιουργεί το στρατιωτικό αεροδρόμιο των βρετανικών βάσεων με τις καθημερινές χαμηλές πτήσεις των μαχητικών αεροσκαφών. Πολλές είναι οι φορές που οι βρετανοί στρατιώτες των βάσεων σταματούν τα αυτοκίνητα των παρατηρητών πτηνών και απαιτούν από αυτούς να τους δείξουν ταυτότητες και τις φωτογραφίες που έβγαλαν στην περιοχή, κάτι που σε εμένα συνέβη 4 φορές μέχρι στιγμής.  

Η αλυκή Ακρωτηρίου πλαισιώνεται από ένα εκτεταμένο δίκτυο υγροβιοτόπων και βιοτόπων που φιλοξενούν σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας όπως την περιοχή της Ζαπάλο που αναπαράγονται οι γύπες και οι μαυροπετρίτες, η περιοχή με το έλος φασουρίου, τις Αμμοθίνες, την δεσποτική λίμνη, το σύμπλεγμα αβαθών λιμνών στην παράλια της απλώστρας, τον υδροβιότοπο και το πυκνό δάσος στο Ζακάκι.  

Εκατοντάδες είναι οι ξένοι και ντόπιοι παρατηρητές πτηνών που επισκέπτονται την αλυκή και θα έπρεπε να γίνουν μερικά υπερυψωμένα παρατηρητήρια πτηνών για να τους εξυπηρετούμε. Αυτού του είδους τουρισμός έχει αρχίσει να αυξάνεται στην Κύπρο και δεν πρέπει να τον αγνοούμε. 

Η αλυκή Ακρωτηρίου και η αλυκή Λάρνακας αποτελούν τις φυσικές κληρονομίες μας και είμαστε υπόχρεοι να τις προστατεύσουμε ως κόρην οφθαλμού συμβάλλοντας έτσι στην διατήρηση της άγριας ζωής στον πλανήτη μας. 

Φασούρι

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 

Απολιθώματα στην αλυκή Ακρωτήριου. Θαλάσσια κοχύλια που ζούσαν εκεί τον καιρό που η αλυκή ήταν ενωμένη με την θάλασσά. 

Photos 27/11/2005 by George Konstantinou








Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , ,

Τα τρία είδη κυκλάμινων της Κύπρου - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/11/2018

See also

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020


ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ,  25/11/2018

Κείμενο, φωτογραφίες,  του Γιώργου Κωνσταντίνου

Ανάμεσα στον μαγικό κόσμο των φυτών της Κύπρου ξεχωριστή θέση για μένα αλλά και για πολλούς άλλους ανθρώπους κατέχουν τα πανέμορφα κυκλάμινα. 

Στον πλανήτη υπάρχουν 23 είδη διαφορετικών κυκλάμινων που ανήκουν όλα στην οικογένεια  Ηρανθοειδή (Primulaceae) που συμπεριλαμβάνει άλλα 2790 είδη φυτών. 

Όλα τα είδη κυκλάμινων φυτρώνουν στην Ευρώπη σε μεσογειακές χώρες μέχρι το Ιράν και με ένα είδος να φυτρώνει στην Σομαλία.  Πρόκειται για βολβώδη, πολυετές, ποώδες φυτά και τα περισσότερα είδη ανθίζουν από το φθινόπωρο μέχρι την άνοιξη.

Cyclamen cyprium Kotschy - Κυπριακό Κυκλάμινο.


Στην Κύπρο υπάρχουν τρία διαφορετικά είδη κυκλάμινων τα οποία είναι:

1 Cyclamen cyprium Kotschy - Κυπριακό Κυκλάμινο 

2 Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw - Κυκλάμινο το Γραικό ή Ελληνικό Κυκλάμινο  

3 Cyclamen persicum Mill. – Κυκλάμινο ή Κυκλάμινο το Περσικό

Το Κυπριακό Κυκλάμινο - Cyclamen cyprium αποτελεί ενδημικό είδος της Κύπρου, δηλαδή υπάρχει στην Κύπρο και πουθενά αλλού στον κόσμο και έχει επιλεχθεί ως το εθνικό λουλούδι της χώρας μας. Το κυπριακό κυκλάμινο είναι πολυετές, ποώδες φυτό που μεγαλώνει από 7 έως και 15 εκατοστά σε ύψος. Έχει σαρκώδη φύλλα σε σχήμα καρδιάς. Η κάτω επιφάνεια των φύλλων έχει ένα χαρακτηριστικό μοβ ή κοκκινωπό χρώμα. Το φυτό φυτρώνει κυρίως στην οροσειρά του Τροόδους σε σκιώδεις περιοχές, σε όχθες ποταμών συνήθως κάτω από δέντρα σε υψόμετρο από 50 έως 1200 μέτρα. Η περίοδος ανθοφορίας του είναι από το τέλος Σεπτέμβριου μέχρι τον Ιανουάριο, αλλά συχνά παρατείνεται ακόμη και μέχρι το Μάρτιο. Το Κυπριακό Κυκλάμινο έχει τα πιο μικρά άνθη από τα τρία είδη κυκλάμινων που έχουμε. Το είδος αυτό συνήθως ανθίζει και μετά αναπτύσσει το φύλλωμα του. Εξαιτίας της ξεχωριστής σημασίας που έχει το κυκλάμινο στη χλωρίδα του νησιού έχει καθοριστεί ως το εθνικό φυτό της Κύπρου με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της Δημοκρατίας την 1η Φεβρουαρίου 2006, μετά από πρόταση του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και εισήγηση του Τμήματος Δασών. αποτελεί ένα από τα εθνικά μας εμβλήματα, ενώ παράλληλα έχει απεικονιστεί σε ένα από τα γραμματόσημα του κυπριακού ταχυδρομείου.

Cyclamen cyprium Kotschy - Κυπριακό Κυκλάμινο

Το Ελληνικό Κυκλάμινο ή Κυκλάμινο το Γραικό - Cyclamen graecum ενώ στην Ελλάδα αποτελεί το πιο κοινό είδος κυκλάμινου στην Κύπρο αποτελεί το σπανιότερο από τα τρία είδη που έχουμε. Την ονομασία του την οφείλει στο γεγονός ότι συναντάται κυρίως στην Ελλάδα καθώς και στα ανατολικά παράλια του Αιγαίου. Είναι και αυτό πολυετές, ποώδες φυτό που μεγαλώνει από 7 έως και 15 εκατοστά σε ύψος και η περίοδος ανθοφορίας του είναι από τον Σεπτέμβριο μέχρι και τον Νοέμβριο. Κάποτε όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν μπορούμε να το βρούμε ανθισμένο και τον Αύγουστο. 

Το Ελληνικό Κυκλάμινο το συναντουμε σε 4 υποείδη: 

1 Cyclamen graecum subsp. graecum, το οποίο συναντάται στα νησιά του Αιγαίου και τη Κρήτη 

2 Cyclamen graecum subsp. graecum f. album, το οποίο συναντάται στη Πελοπόννησο και τη Κρήτη         

3 Cyclamen graecum subsp. mindleri Hildebr., το οποίο συναντάται στη δυτική Κρήτη

4 Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw, το οποίο συναντάται στην ανατολική Τουρκία και τη βόρεια Κύπρο μόνο στο κατεχόμενο χωριό Λιβερά, και συμπεριλαμβάνετε στο κυπριακό κόκκινο βιβλίο των φυτών που κινδυνεύουν με αφανισμό. Το φυτό φυτρώνει σε σκιώδεις περιοχές συνήθως μέσα σε πυκνούς θάμνους (σχοινιές και αόρατους). Το είδος αυτό μπορεί να αναπτύξει τεράστιους βολβούς.

    Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw - Κυκλάμινο το Γραικό.


                           

Το Κυκλάμινο το Περσικό - Cyclamen persicum αποτελεί το πιο κοινό και πιο γνωστό είδος της Κύπρου και το συναντούμε σε πολλές περιοχές του νησιού όπως στον Ακάμα, στο ακρωτήριο Πύλα, στον ποταμό του Λιοπετριού, στην Καρπασία και σχεδόν σε ολόκληρη την οροσειρά του Πενταδαχτύλου. Είναι και αυτό πολυετές, ποώδες φυτό που μεγαλώνει από 7 έως και 15 εκατοστά σε ύψος και η περίοδος ανθοφορίας του είναι από τον Δεκέμβριο μέχρι και τον Μάρτιο. Το είδος αυτό αντίθετος με τα άλλα 2 είδη που έχουμε αναπτύσσει πρώτα το φύλλωμα και μετά ανθίζει, μπορεί να φυτρώσει παντού ακόμα και σε σχισμές βράχων. Τα πιο πολλά κυκλάμινα του είδους αυτού βρίσκονται στο κατεχόμενο χωριό Ακανθού  που την εποχή που ανθίζουν  προσφέρουν ένα απίστευτο θέαμα καθώς ολόκληρες πλαγιές γίνονται ολόασπρες από τους ανθούς των κυκλάμινων, κάτι που κάθε χρόνο ανυπομονώ να δω. 

Cyclamen persicum Mill. - Κυκλάμινο 

Στα χωριά της επαρχίας Κερύνειας οι κάτοικοι πριν το 1974  έφτιαχναν με τα μεγάλα φύλλα των κυκλάμινων τα γνωστά μας κουπέπια, και οφείλω να ομολογήσω ότι είναι πολύ πιο νόστιμα από τα κληματόφυλλα. Ακόμα και σήμερα πολλοί Κερυνειώτες επισκέπτονται τα κατεχόμενα χωριά τους για να μαζέψουν φύλλα για κουπέπια. Αυτό ευτυχώς δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στα φυτά αφού από τα πολλά φύλλα του φυτού αφαιρούνται ένα ή δύο μεγάλα φύλλα. Να σημειώσω ότι οι βολβοί των κυκλάμινων είναι δηλητηριώδες ενώ τα φύλλα τους είναι εδώδιμα. 

Τα κυκλάμινα στην Κύπρο ανάλογος της περιοχής τα ονόμαζαν με διαφορετικά ονόματα όπως κυκλάμινα, καντήλες και κούκουνους.

Cyclamen persicum Mill. - Κυκλάμινο 

Εχθρός των φυτών αυτών είναι όπως πάντα οι άνθρωποι που πολύ συχνά ξεριζώνουν τους βολβούς για να τους φυτέψουν στους κήπους τους ή έχουν σκοπό την εμπορία τους. Η καταστροφή είναι μεγάλη καθώς οι βολβοί συνήθως βρίσκονται σε μεγάλο βάθος και στην προσπάθεια τους να βγάλουν τον βολβό τον καταστρέφουν με αποτέλεσμα για να πάρουν ένα βολβό καταστρέφουν άλλους δέκα. Πολλές είναι οι φορές που είδα αμέτρητες τρύπες στο έδαφος από την αφαίρεση των βολβών. Πολλοί φυτεύουν κυκλάμινα στους κήπους και τα καταστρέφουν αφού τα φυτεύουν μαζί με άλλα φυτά που ποτίζονται το καλοκαίρι, το πότισμα των κυκλάμινων το καλοκαίρι με αποτέλεσμα να σαπίζουν οι βολβοί. Εχθρός επίσης είναι οι πολύ ψηλές θερμοκρασίες και η ανομβρία που έχουν ως αποτέλεσμα την αφυδάτωση των βολβών και των θάνατο των φυτών. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 


Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , ,

Οι δυο Μισιαροί της Κύπρου - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 26/1/2020

See also

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι - Cyprus


Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi (Steindachner, 1870) Μισιαρός - Σαμιαμίδι - Cyprus


Οι κίτρινες κολλητικές ταινίες για βλαβερά έντομα αποτελούν έναν πολύ μεγάλο εχθρό για πολλά είδη της βιοποικιλότητας του τόπου μας


Οι 11 σαύρες της Κύπρου (Web TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 21/2/2018


Reptiles of Cyprus - Ερπετά της Κύπρου

Κείμενο, φωτογραφίες, του Γιώργου Κωνσταντίνου

Στην Κύπρο συναντούμε 22 διαφορετικά είδη ερπετών εκ των οποίων τα 8 είναι φίδια, τα 3 είναι χελώνες και τα 11 είναι σαύρες. Και τα 11 είδη σαυρών που συναντούμε στον τόπο μας είναι εντελώς ακίνδυνες για τον άνθρωπο και τις συναντούμε, από το υψόμετρο της θάλασσας μέχρι τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους. Όλες οι σαύρες της Κύπρου είναι προστατευόμενες από τη Σύμβαση της Βέρνης (Παράρτημα ΙΙI), αλλά και από κυπριακές νομοθεσίες.

Οι σαύρες ανήκουν στα ερπετά και σε ολόκληρο τον πλανήτη συναντούμε πέρα από 6.000 διαφορετικά είδη. Τις συναντούμε σε όλο τον κόσμο εκτός από την ανταρτική.

Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi (Steindachner, 1870) Μισιαρός - Σαμιαμίδι 

Όλες οι σαύρες είναι ενεργές από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο λόγω του ότι όλα τα ερπετά είναι ψυχρόαιμα, δηλαδή δεν έχουν δική τους θερμοκρασία σώματος, όπως τα θηλαστικά ή τα πουλιά και παίρνουν τη θερμότητά τους από το περιβάλλον το οποίο τους χρειάζεται για να είναι ενεργά. Τον χειμώνα πέφτουν σε χειμερία νάρκη. Στην Κύπρο λόγω όμως του ήπιου χειμώνα που έχουμε μπορούμε να συναντήσουμε σαύρες ακόμα και στην καρδιά του χειμώνα όταν έχει ηλιόλουστη μέρα και μπορούμε να τις δούμε να λιάζονται πάνω σε πέτρες απορροφώντας τη θερμότητα του χειμωνιάτικου ηλίου.

Δυο από τις 11 σαύρες της Κύπρου ανήκουν στην οικογένεια Γκεκκονίδες (Gekkonidae) και είναι οι γνωστοί σε όλους μας μισιαροί. Η οικογένεια αυτή περιλαμβάνει περίπου 950 είδη ανά τον πλανήτη σε 61 διαφορετικά γένη με τα περισσότερα να απαντώνται σε τροπικές και ημιτροπικές περιοχές. Υπολογίζετε ότι υπάρχουν στον πλανήτη πέραν των 100 εκατομμύριων ετών. Πρόκειται για μικρού μεγέθους νυχτόβια είδη με άριστες αναρριχητικές ικανότητες. Οι ικανότητες αυτές οφείλονται στην παρουσία ειδικών σχηματισμών σαν βεντούζες που βρίσκονται στα δάχτυλα των περισσοτέρων ειδών και τα οποία του επιτρέπουν να αναρριχάται ακόμα και στις πιο λείες επιφάνειες. Τα είδη της οικογένειας αυτής έχουν την ικανότητα να παράγουν ήχους. Είναι και οι δυο μικρού μεγέθους σαύρες με σώμα που δεν ξεπερνά τα 10cm μαζί με την ουρά. Η κόρη των ματιών τους είναι κάθετη και διαστέλλεται το βράδυ για να διευκολύνει τη νυχτερινή τους όραση. Όπως όλα τα χερσαία ερπετά έτσι και οι μισιαροι αλλάζουν τακτικά το δέρμα τους για να μπορέσουν να μεγαλώσουν. 

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι

Οι μισιαροί, είναι νυκτόβια είδη και δραστηριοποιούνται τη νύχτα αλλά κάποτε μπορούμε να τα δούμε και τη μέρα. Μπορούμε να δούμε τους μισιαρούς να κυνηγούν τα βράδια κοντά σε φώτα τα οποία προσελκύουν ιπτάμενα έντομα, κυρίως νυχτοπεταλούδες (σκόροι).

Οι μισιαροί γεννούν αβγά με τσόφλι όπως και τα πουλιά, ενώ άλλα είδη όπως ο χαμαιλέοντας και ο κουρκουτάς δεν γεννούν αβγά με τσόφλι, αλλά μόνο με μεμβράνη όπως και τα φίδια. Τα αβγά δεν επωάζονται από τους γονείς όπως τα πουλιά αλλά εκκολάπτονται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Μετά τη γέννηση των αβγών η μητέρα συνεχίζει τον δρόμο της και δεν έχει πλέον καμία επαφή με τα αβγά και τα μικρά. Τα μικρά μετά την εκκόλαψη είναι ικανά να επιβιώνουν και να τρέφονται μόνα τους. Οι μισιαροί γεννούν τα αβγά τους σε σχισμές βράχων, κάτω από πέτρες και άλλα αντικείμενα, μέσα σε τρύπες και γενικά όπου κρίνουν ότι είναι ασφαλές μέρος για τα αβγά τους. Συνήθως γεννούν μέχρι δυο λευκά αυγά τα οποία εκκολάπτονται περίπου ένα μήνα μετά την γέννα. Η αναπαραγωγή πραγματοποιείται κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι. 

Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi (Steindachner, 1870) Μισιαρός - Σαμιαμίδι 


Οι μισιαροί όταν κυνηγιόνται από θηρευτές μπορούν να αποκόψουν την ουρά τους για να γλυτώσουν, συγκεκριμένα αποκόπτουν την ουρά τους και η ουρά αν και κομμένη συνεχίζει να κινείται αποσπώντας την προσοχή του θηρευτή και έτσι δίνεται η ευκαιρία στη σαύρα να ξεφύγει. Οι μισιαροί  αλλά και αρκετά άλλα είδη σαυρών έχουν αναγέννηση και η κομμένη ουρά τους μεγαλώνει ξανά.

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι,

Τα δυο είδη μισιαρών που συναντούμε στην Κύπρο είναι:

1 Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi  (Steindachner, 1870) Σαμιαμίδι, Μισιαρός.

2 Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Σαμιαμίδι, Μισιαρός.

Οι House geckos εντοπίζονται συνήθως σε σπίτια, ερείπια παλιών σπιτιών και ξερολιθιές καθώς και σε φυσικές περιοχές με βράχια, πέτρες και κορμούς όπου μπορεί να βρει κάλυψη κατά τη διάρκεια της ημέρας. Προτιμά τις περιοχές χαμηλού υψομέτρου ενώ τον συναντούμε κυρίως σε σπίτια και ανθρώπινες εγκαταστάσεις, εκ ξου και το όνομα του οικιακός (House gecko). Απαντάται από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους. Το χρώμα του σώματος ποικίλει από ωχρό κίτρινο μέχρι ροζ. Στην επιφάνεια της πλάτης παρουσιάζονται σκουρόχρωμα στίγματα ενώ το σώμα του είναι ημι-διάφανο κυρίως στο μέρος της της κοιλιάς σε σημείο που όταν κυοφορεί μπορεί κάποιος να διακρίνει τα αυγά του. Εκτός από την Κύπρο τον συναντούμε στην Νότια Ευρώπη, βόρεια Αφρική, Μικρά Ασία, Μέση Ανατολή και σε νησιά της Μεσογείου.

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι.

Οι Kotschy's geckos εντοπίζονται σε ξηρές βραχώδης περιοχές όπου μπορούν να βρουν καταφύγιο κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε ερείπια σπιτιών, ξερολιθιές, τοίχους και σορούς από πέτρες και ξύλα. Αν και δραστηριοποιείται κυρίως το βράδυ μπορεί να εντοπιστεί και την ημέρα. Απαντάται και αυτός σε όλο το νησί από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους. Το σώμα τους διαθέτει γκρίζο χρώμα ενώ στην πλάτη εντοπίζονται σκούρα σχέδια σχήματος «V». Εκτός από την Κύπρο τον συναντούμε στην Ιταλία, Βαλκάνια, Ουκρανία, Τουρκία, και Μέση Ανατολή.

Οι μισιαροί αλλά και όλες οι σαύρες είναι πολύ ωφέλιμοι για τη γεωργία, καθώς ένα μεγάλο μέρος της διατροφής τους αποτελείται από έντομα που προκαλούν ανυπολόγιστες ζημιές στον άνθρωπο, όπως οι σκόροι, και κρατούν τις ισορροπίες της φύσης.

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι

Οι εχθροί που αντιμετωπίζουν οι μισιαροί και γενικά οι σαύρες είναι τα αρπαχτικά πουλιά, τα φίδια, οι αλεπούδες, οι σκαντζόχοιροι, οι γάτες και φυσικά ο άνθρωπος με διάφορες ενέργειες, όπως οι ψεκασμοί, οι οποίοι έχουν αποτέλεσμα την έλλειψη τροφής των ζώων αυτών καθώς και η καταστροφή των βιοτόπων. Επίσης οι άνθρωποι συνήθως όπου τις δουν τις σκοτώνουν λόγο αδικαιολόγητων φοβιών που έχουν αλλά και αμάθειας. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 

Mediterranean house gecko - Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758) Μισιαρός - Σαμιαμίδι 




Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , ,

Λίμνη Ορόκλινης μια από τις 7 φυσικές λίμνες της Κύπρου. - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 26/6/2019

See also

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 26/6/2019

Κείμενο, φωτογραφίες,του Γιώργου Κωνσταντίνου

Η Λίμνη της Ορόκλινης είναι μια αβαθής φυσική λίμνη νότια από τα όρια του χωριού   Βορόκληνης προς το μέρος της Λάρνακας. Οι διαστάσεις της είναι 500 επί 660 μέτρα και απέχει από τη θάλασσα περίπου 500  μέτρα. Πρόκειται για μια εποχιακή λίμνη που γεμίζει με βρόχινο νερό το φθινόπωρο ενώ το καλοκαίρι ξηραίνετε. Ευτυχώς η θέση της λίμνης είναι τέτοια που γεμίζει με μια καλή βροχόπτωση μερικών ωρών. Τα επιπλέων νερά της λίμνης όταν γεμίσει καταλήγουν στην θάλασσα μέσω καναλιού. Μέσω αυτού του καναλιού μπαίνουν από την θάλασσα στην λίμνη εκατοντάδες χέλια (European eel - Anguilla anguilla) και αποτελούν μια σημαντική πηγή τροφής για τα υδρόβια πουλιά της λίμνης. Δυστυχώς κατά την σταδιακή αποξήρανση της λίμνης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες το κανάλι που συνδέει την θάλασσα με την λίμνη αποξηραίνετε και τα χέλια εγκλωβίζονται στην λίμνη που με την αποξήρανση της εκατοντάδες χέλια βρίσκουν τον θάνατο. 

Η Λίμνη Ορόκλινης είναι μια από τις 63 περιοχές Natura 2000. Πρόκειται για ένα από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους του τόπου μας και μια από τις 7 φυσικές λίμνες που διαθέτει ο τόπος μας. Εκεί έχουν καταγραφεί εκεί πέραν των 200 διαφορετικών πουλιών, μερικά εκ των οποίων είναι πολύ σπάνια.  Η λίμνη Ορόκλινης αποτελεί μια από τις καλύτερες περιοχές φωλιάσματος στην Κύπρο για την Πελλοκατερίνα και τον Καλαμοκανά. Εκτός από αυτά τα 2 σημαντικά είδη πουλιών βρίσκουν καταφύγιο και φωλιάζουν εκεί και πολλά άλλα είδη πουλιών υδρόβια και μη. Στην Λίμνη της Ορόκλινης φωλιάζει τα τελευταία 10 χρόνια  και η πάπια Red-crested pochard (Netta rufina) (Pallas, 1773) Φερεντίνι, Ροπαλόπαπια ή Κοτζινοτζέφαλη, η λίμνη αυτή αποτελεί τον μοναδικό τόπο αναπαραγωγής του είδους αυτού στην Κύπρο. Η Κοτζινοτζέφαλη πάπια είναι σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο και ίσως η πιο όμορφη πάπια που επισκέπτεται τον τόπο μας. Το αρσενικό έχει πορτοκαλί κεφάλι και μαύρο στήθος, ενώ το θηλυκό έχει χρώμα ανοικτό γκρίζο. Φωλιάζει την άνοιξη κοντά σε νερά, μέσα σε πυκνή βλάστηση και γεννά μέχρι και 12 αβγά. Είναι είδος το οποίο καταδύεται για να φτάσει τα υδρόβια φυτά με τα οποία τρέφεται. Σπάνια πλησιάζουν τους ανθρώπους. Οι Γελαδάριδες επίσης αναπαράγονται ομαδικά στη λίμνη της Ορόκλινης τα τελευταία χρόνια προσφέροντας ένα υπέροχο θέαμα στους επισκέπτες.


 Η Λίμνη της Ορόκλινης έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) και υπόκειτο σε ένα τριετές πρόγραμμα LIFE που άρχισε τον Ιανουάριο του 2012 για να περιέλθει σε «ευνοϊκή κατάσταση διατηρήσεως» της άγριας ζωής και ιδίως των πουλιών.  Επίσης, βάσει της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους Οικοτόπους, έχει καθοριστεί Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) (CY6000011) για την αλοφυτική της βλάστηση και για άλλα σημαντικά είδη πανίδας και χλωρίδας που συναντιούνται εκεί. Ο Καλαμοκανάς (Himantopus himantopus) και η Πελλοκατερίνα, Αγκαθοκαλημάνα (Vanellus spinosus) τα οποία ανήκουν στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά  ήταν τα βασικότερα είδη που επιλέχθηκαν για προστασία, μαζί με άλλα 58 είδη πτηνών που χρησιμοποιούν την λίμνη ως μεταναστευτικό σταθμό κατά την αποδημία τους ή διαχειμάζουν στην περιοχή ενώ άλλα αναπαράγονται εκεί. Το Σχέδιο Δράσης πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου «Αποκατάσταση και Διαχείριση της Ζώνης Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) Λίμνη Ορόκλινης (CY6000010) στη Λάρνακα, Κύπρο», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το χρηματοδοτικό μέσο LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( Συνολικό ποσό: € 797.070 50% συν-χρηματοδότηση από ΕΕ € 398.535) Δικαιούχοι: Συντονιστής δικαιούχος: Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας. Συμπράττοντες δικαιούχοι: Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου, Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Δασών, Κοινοτικό Συμβούλιο Βορόκληνης.

Κατά την διάρκεια του τριετούς προγράμματος LIFE (1/1/2012 - 31/12/2014)  υλοποιήθηκαν αρκετές δράσης με κυριότερες από αυτές να είναι η περίφραξη της λίμνης, απομάκρυνση ξενικών ειδών χλωρίδας όπως η Ακακία, η δημιουργία εντός της λίμνης νησίδων για καταφύγιο και αναπαραγωγή των πουλιών και η κατασκευή 2 παρατηρητηρίων που εξυπηρετούν τους εκατοντάδες ξένους και ντόπιους παρατηρητές και φωτογράφους πουλιών.  Στα πλαίσια του έργου τοποθετήθηκαν ενημερωτικές πινακίδες γύρω από τη λίμνη, και κατασκευάστηκε περίπτερο ενημέρωσης του κοινού για όλα τα σχετικά θέματα. Το έργο LIFE Oroklini βραβεύτηκε ως Best LIFE project μαζί με άλλα 27 έργα που υλοποιήθηκαν με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα LIFE σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες με αποκλειστικό σκοπό την προστασία της φύσης.

Πριν από την περίφραξη της λίμνης υπήρχαν πολλά προβλήματα όπως: είσοδος εντός της περιοχής της λίμνης πολλών επισκεπτών ακόμα και με αυτοκίνητα που είχαν πρόσβαση από το πίσω μέρος της λίμνης με αποτέλεσμα την σοβαρή ενόχληση των πουλιών, είσοδο αδέσποτων σκυλιών και αλεπούδων στην λίμνη που κατασπάραζαν φωλιές και νεοσσούς που βρίσκονται στο έδαφος.  

Παρά την περίφραξη της λίμνης πρόσφατα έχω δει δύο αλεπούδες μέσα στην προστατευόμενη και περιφραγμένη λίμνη της Ορόκλινης, και που αυτές μπορούν να καταστρέψουν σε μια νύκτα όλες τις φωλιές των σπάνιων πουλιών που αναπαράγονται εκεί, κάτι που επίσης πρέπει να δουν οι αρμόδιοι.

Κίνδυνο για αυτή την μοναδική λίμνη αποτελεί η συνεχή οικιστική ανάπτυξη που περικλείει την λίμνη σε ένα ασφυκτικό κλοιό και που σίγουρα θα προκαλέσει πολλαπλά προβλήματα στο λεπτό οικοσύστημα του υδροβιότοπου. Κίνδυνο αποτελεί και το γεγονός απελευθέρωσης από ασυνείδητους οικόσιτων πάπιων και χήνων που μπορεί να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο στα άγρια πουλιά της λίμνης. Πολλοί παίρνουν ψωμιά και ταΐζουν τα άγρια πουλιά της λίμνης, πράγμα που στην πραγματικότητα βλάπτει τα πουλιά καθώς και την ποιότητα του νερού της λίμνης. Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ο πολυσύχναστος δρόμος που περνά δίπλα από την μεγάλη λίμνη, απέναντι βρίσκετε μικρότερη λίμνη που χρησιμοποιούν τα πουλιά και στην προσπάθεια τους να διασταυρώσουν τον δρόμο πέφτουν θύματα των αυτοκινήτων. 

Πριν λίγες μέρες η Λίμνη της Ορόκλινης είχε βρεθεί στην επικαιρότητα από πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης λόγο του εντόνου κίτρινου χρώματος που έχει αυτή την εποχή. Το γεγονός αυτό  χαρακτηρίστηκε σπάνιο και παράξενο αλλά στην πραγματικότητα το φαινόμενο αυτό συμβαίνει κάθε χρόνο αυτή την εποχή στην συγκεκριμένη λίμνη και οφείλετε σε ένα είδος φύκους (Algae) που αναπτύσσετε μέσα στο νερό και που αυτό μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα σε ένα υδροβιότοπο. Τα φύκη δεν ανήκουν στα φυτά όπως πολλοί πιστεύουν αλλά ανήκουν στο βασίλειο Πρώτιστα που ανήκουν και τα πρωτόζωα. Τα φύκη δεν έχουν ρίζες, αγγεία, κορμό και φύλλα. 

Ας ελπίσουμε και σε ένα πρόγραμμα LIFE σύντομα και για την Αλυκή Λάρνακας ενός παγκοσμίου ενδιαφέροντος υδροβιότοπου που αντιμετωπίζει πολλαπλά προβλήματα. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 




Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , ,
Subscribe to: Posts (Atom)