Pterophorus sp. - Cyprus

 Family Pterophoridae

Pterophorus is a genus of moths in the family Pterophoridae

The Pterophoridae or plume moths are a family of Lepidoptera with unusually modified wings. Though they belong to the Apoditrysia like the larger moths and the butterflies, unlike these they are tiny and were formerly included among the assemblage called "microlepidoptera".

The forewings of plume moths usually consist of two curved spars with more or less bedraggled bristles trailing behind. This resembles the closely related Alucitidae (many-plumed moths) at first glance, but the latter have a greater number of symmetrical plumes. The hindwings are similarly constructed, but have three spars. This unorthodox structure does not prevent flight. A few genera have normal lepidopteran wings.

The usual resting posture is with the wings extended laterally and narrowly rolled up. Often they resemble a piece of dried grass, and may pass unnoticed by potential predators even when resting in exposed situations in daylight. Some species have larvae which are stem- or root-borers while others are leaf-browsers. From Wikipedia, the free encyclopedia

Photo 

by George Konstantinou

Θερκό: Το μεγαλύτερο φίδι της Κύπρου αλλά και της Ευρώπης - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 13/10/2019

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

The eight snakes of Cyprus - Τα οκτώ είδη φιδιών τις Κύπρου

Λίστα ερπετών και αμφίβιων της Κύπρου - List of reptiles and amphibians of Cyprus

Τι πρέπει να ξέρουμε για τα κυπριακά φίδια (Web TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 8/5/2018

Απίστευτες φωτογραφίες και βίντεο κυπριακών φιδιών - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/9/2017

Απίστευτο: Πολύ πιθανόν νέο σπάνιο είδος φιδιού στην Κύπρο - - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 16/10/2017

Here you can see a 35 videos of snake rescues from homes and released back into the wild  – 35 βίντεος από Διασώσεις και απελευθερώσεις φιδιών που εισβάλουν σε σπίτια 

Κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου 13/10/2019

Στην Κύπρο συναντάμε είκοσι δύο διαφορετικά είδη ερπετών. Έντεκα είδη σαυρών, δύο είδη θαλάσσιων χελωνών, μία χελώνα γλυκού νερού και 9 είδη φιδιών. 

Το θερκό με το κοινό και επιστημονικό όνομα  Black Whip Snake - Dolichophis jugularis (Linnaeus, 1758)  Θερκό, Μαύρο φίδι ή Περβολάρης της οικογένειας Κολουβρίδες (Colubridae) είναι ημερόβιο φίδι και αποτελεί ένα από τα 9 φίδια της Κύπρου και ένα από τα μη δηλητηριώδη φίδια της Κύπρου. Το συναντούμε από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους με εξάπλωση σε ολόκληρη την Κύπρο. 

Αποτελεί το μεγαλύτερο σε μήκος φίδι της Κύπρου αλλά και της Ευρώπης με μήκος που φτάνει περίπου τα τρία μέτρα, αλλά στην Κύπρο πολύ σπάνια συναντάς ένα Θερκό με τόσο μεγάλο μέγεθος λόγο του ανελέητου σκοτωμού τους από τους ανθρώπους που δεν τα αφήνουν να ζήσουν αρκετά για να πάρουν το τελικό τους μέγεθος. Η φοβία των κυπρίων γενικά για τα φίδια και οι διάφοροι μύθοι που κυκλοφορούν έχουν ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να σκοτώνουν αυτά τα υπέροχα και ωφέλιμα ζώα. Ένας αναληθής και γελοίος μύθος που κυκλοφορά στην Κύπρο και που δυστυχώς οι πλείστοι τον πιστεύουν λέει ότι αν ενοχλήσεις ένα Θερκό αυτό δένετε κόμπο και αρχίζει να σε χτυπά σαν μαστίγιο, και μάλιστα οι περισσότεροι από αυτούς που διηγούνται αυτόν τον γελοίο μύθο για να γίνουν πιστευτοί λένε ότι αυτή η συμπεριφορά του Θερκού έτυχε στους ίδιους ή το είδαν να συμβαίνει σε κάποιον άλλο. Ένας άλλος επίσης αναληθής μύθος λέει ότι οι παλιοί διατηρούσαν Θερκά στα περιβόλια τους για να τρώνε τα βλαβερά τρωκτικά που τους έκαναν μεγάλες ζημίες και μάλιστα για να διατηρούν συνεχώς τα Θερκά στα περιβόλια τους τους έβαζαν δοχεία με γάλα για να πίνουν. Στην πραγματικότητα τα Θερκά δεν πίνουν γάλα και ούτε μένουν συνεχώς στον ίδιο τόπο αλλά συνεχώς μετακινούνται για εξεύρεση τροφής, από αυτόν τον μύθο πηρέ και το όνομα Περβολάρης. Το Θερκό ποτέ δεν επιτίθεται στον άνθρωπο εκτός αν απειληθεί. Για να δαγκώσει κάποιον πρέπει να το πατήσει κατά λάθος ή να προσπαθήσει να το πιάσει. Εάν στριμωχτεί κάπου και δεν έχει τρόπο διαφυγής παίρνει αμυντική στάση σηκώνοντας το κεφάλι  βγάζοντας νευρικά την γλώσσα έξω συρίζοντας για να σε φοβίσει και να απομακρυνθείς από κοντά του. Εάν έχει τρόπο διαφυγής με την θέα ενός ανθρώπου θα εξαφανιστεί σε κλάσματα δευτερολέπτου. Εάν δείτε ένα Θερκό στην αυλή σας το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να το αγνοήσετε και πολύ πιθανόν να μην το ξαναδείτε. Εάν μπει μέσα στο σπίτι σας μην το σκοτώσετε αλλά να ειδοποιήσετε την πυροσβεστική και θα σας δώσει τα τηλέφωνα ειδικών για να το απομακρύνουν.     

                                                                          Νεαρό

Παρά τον ανελέητο σκοτωμό τους από τους κυπρίους ο πληθυσμός τους ευτυχώς βρίσκετε σε ικανοποιητικά επίπεδα. Μπορώ να πω ότι ο πληθυσμός των Θερκών στην Κύπρο είναι κατά πολύ μεγαλύτερος από όλα τα άλλα είδη φιδιών της Κύπρου. Το 95% των κλήσεων στην πυροσβεστική για απομάκρυνση φιδιών από σπίτια, αυλές και άλλα υποστατικά πρόκειται για ακίνδυνα θερκά.      

Τα Θερκά αλλά και όλα τα φίδια είναι πολύ ωφέλιμα για τη γεωργία καθώς ένα μεγάλο μέρος της διατροφής τους αποτελείται από τρωκτικά (κυρίως νυφίτσες) τα οποία προκαλούν πολλές αρρώστιες και ανυπολόγιστες ζημιές στον άνθρωπο. Έτσι κρατούν τις ισορροπίες της φύσης. Εκτός από τρωκτικά τρέφονται επίσης με άλλα μικρά θηλαστικά, με σαύρες, πουλιά, βατράχους, αλλά φίδια ακόμα και με Φίνες. Υπάρχει ακόμα και έντονος κανιβαλισμός μεταξύ τους, δηλαδή τρώνε και φίδια του δικού τους είδους (Το μεγάλο τρώει το μικρότερο).

Νεαρό

Τα Θερκά αλλά και όλα τα φίδια ζευγαρώνουν τέλος της άνοιξης αρχές καλοκαιριού και γεννούν τα αβγά τους μέσα καλοκαιριού και εκκολάπτονται το φθινόπωρο. Γεννούν ανάλογος του μεγέθους τους μέχρι και 20 μακρουλά μεμβρανοειδή αυγά σε τρύπες, λαγούμια, σχισμές βράχων, κάτω από μεγάλες πέτρες και άλλα αντικείμενα, τα αυγά εκκολάπτονται με την θερμοκρασία και υγρασία του περιβάλλοντος σε περίπου 2 μήνες. Τα εκκολαπτόμενα μικρά Θερκά είναι σε θέση να επιβιώσουν μόνα τους και τρέφονται κυρίως με μικρές σαύρες μέχρι να μεγαλώσουν και να μπορούν να φάνε πιο μεγάλα θηράματα. Στο ζευγάρωμά τους είναι ακίνητα με ενωμένα τα σώματά τους. Πολλές φορές βλέπουμε δύο φίδια να συμπεριφέρονται παράξενα, να τυλίγονται μεταξύ τους και να ανασηκώνονται από το έδαφος σαν να χορεύουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι αυτό που βλέπουν είναι μια ιεροτελεστία ζευγαρώματος αλλά αυτό είναι λάθος, στην πραγματικότητα αυτό που βλέπουν είναι μια φιλονικία μεταξύ δύο αρσενικών για εδαφική επικράτεια. Η μάχη αυτή δεν είναι βίαια και έχει ως αποτέλεσμα την επικράτηση του πιο δυνατού και τη φυγή του αδύνατου.

Πρόκειται για πολύ γρήγορα και ευκίνητα φίδια και έχουν την ικανότητα να αναρριχώνται με μεγάλη ευκολία σε ανώμαλους τοίχους, ξερολιθιές, γκρεμούς ακόμα και σε δέντρα. Μια φορά μου ζητήθηκε να απομακρύνω ένα Θερκό από την ταράτσα μιας τετραώροφης πολυκατοικίας στην καρδιά της Λευκωσίας, ενώ μια άλλη φορά από ένα πανύψηλο δέντρο σε αυλή σπιτιού.   

Το χρώμα των νεαρών Θερκών διαφέρει από τα ενήλικα. Από την εκκόλαψη και μέχρι τριών χρονών τα Θερκά έχουν πρασινωπό χρώμα με καφετιά στίγματα, μετά τα τρία χρόνια αποχτούν σταδιακά  το γυαλιστερό μαύρο χρώμα, το μαύρο χρώμα το έχουν στο πάνω μέρος ενώ η κοιλιά τους είναι άσπρη. Πολλοί δεν το γνωρίζουν αυτό και με την θέα ενός νεαρού Θερκού  πιστεύουν ότι πρόκειται για άλλο είδος φιδιού.

Τα Θερκά όπως και όλα τα είδη φιδιών αλλάζουν το δέρμα τους αρκετές φορές τον χρόνο. Σκοπός της αλλαγής του δέρματος είναι για να μπορέσουν να μεγαλώσουν, επίσης με την αλλαγή του δέρματος απαλλάσσονται από τυχόν παράσιτα, γδαρσίματα και σημάδια από επουλωμένες πληγές.  Η διαδικασία αλλαγής του δέρματος δεν γίνετε από την μια στιγμή στην άλλη αλλά διαρκεί μερικές μέρες. Περίπου 6 με 7 μέρες πριν την αλλαγή του δέρματος τα μάτια του φιδιού γίνονται ολόασπρα από την αποκολλήσει του δέρματος από τα μάτια με αποτέλεσμα το φίδι να μην βλέπει καθόλου, βρίσκει ένα ασφαλές μέρος και κουλουριάζετε μέχρι να έρθει η ώρα της αλλαγής, κατά την αλλαγή τρίβετε πάνω σε ξύλα ή πέτρες και το δέρμα αρχίζει να βγαίνει σιγά σιγά από το κεφάλι μέχρι την ουρά ολόκληρο. Κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας το φίδι είναι ευάλωτο σε θηρευτές και επίσης δεν τρέφετε καθόλου. Το αλλαγμένο δέρμα των φιδιών στην Κύπρο το ονομάζουν φόρεμα, ντύμα, πετσιά ή μαδέρι της κουφής.

Να αναφέρω μια παράξενη συμπεριφορά του είδους αυτού που δεν έχω παρατηρήσει σε άλλο είδος φιδιού αλλά ούτε αναφέρετε σε καμία βιβλιογραφία. Εντόπισα ένα μεγάλο Θερκό στον πάτο ενός πηγαδιού με βάθος περίπου 8 μέτρα μέσα στο νερό, στην προσπάθεια μου να το σώσω παρατήρησα ότι το φίδι κάθε λίγη ώρα άνοιγε το στόμα και έβγαζε ένα λεπτό ήχο σαν κλάμα, μετά από αρκετά χρόνια απομάκρυνα ένα Θερκό από σπίτι και το τοποθέτησα σε μια ειδική σακούλα, μέχρι να το απελευθερώσω το άκουσα αρκετές φορές να βγάζει τον ίδιο ακριβώς ήχο με το φίδι του πηγαδιού. Είναι εκπληκτικό, όταν εγκλωβιστούν κάπου και δεν έχουν τρόπο διαφυγής βγάζουν ήχους απελπισίας σαν να κλαίνε. 

Εχθροί των Θερκών στην Κύπρο εκτός από τον άνθρωπο είναι τα αρπακτικά πουλιά, οι γάτοι, οι αλεπούδες και όταν είναι σε πολύ νεαρή ηλικία τα τρώνε άλλα είδη φιδιών, οι σκαντζόχοιροι και όσο και να σας φαίνεται παράξενο οι νυφίτσες (όταν το θήραμα γίνεται θύτης). 

Τα Θερκά εκτός από την Κύπρο τα συναντούμε στην Ελλάδα, Μάλτα, Τουρκιά, Ισραήλ, Ιορδανία, Συρία, Κουβέιτ, Λίβανο, Ιράκ και Ιράν. Στην Συρία στα καταστήματα κατοικίδιων πουλάνε τα Θερκά και τα νερόφιδα κατά εκατοντάδες (κάτι που είδα με τα μάτια μου) και πραγματικά δεν έχω καταλάβει τον λόγο που τα αγοράζει κάποιος και για ποιο σκοπό. 

Τα Θερκά προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43/ΕΚ καθώς και τον Κυπριακό Νόμο 153(Ι)2003 που προνοούν πολύ αυστηρά πρόστιμα όταν τα σκοτώσεις αλλά δυστυχώς οι νόμοι αυτοί δεν εφαρμόζονται και κανένας δεν διαμαρτύρεται. Δεν θέλω να τους πάρω όλους στον λαιμό μου αλλά δυστυχώς οι περισσότεροι ζωόφιλοι στην Κύπρο περιορίζονται στην φιλοζωία του σκυλιού και του γατιού, τα υπόλοιπα άλλα ζώα να πάνε στον διάολο. Δεν λέω ότι δεν πρέπει να αγαπούμε σκύλους και γάτους αλλά φιλοζωία είναι να σέβεσαι να αγαπάς και να προστατεύεις με κάθε τρόπο όλα τα ζώα του πλανήτη μας. Όλα είναι μια αλυσίδα, κάθε είδος που αφανίζετε από τον πλανήτη φέρνει και το ανθρώπινο γένος πιο κοντά στον αφανισμό. 

ΜΗΝ τα σκοτώνετε είναι τελείως ακίνδυνα, είναι ρυθμιστές της φύσης.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com - Τηλ 96376823

Το φράγμα Μαυροβουνιού και το λουτρό των μεταλλωρύχων του μεταλλείου - Mavrovouni dam near Lefka - Cyprus

See also

List of dams and lakes of Cyprus

Lefka Dam - Το Φράγμα της Λέυκας - Cyprus

Το φράγμα Μαυροβουνιού και το παλιό κυκλικό λουτρό των μεταλλωρύχων του ομώνυμου μεταλλείου όπως φαίνεται από τον δρόμο Ορκόντα, Κάμπου, Πύργου κοντά στην κατεχόμενη Λεύκα. Το φράγμα συγκεντρώνει το νερό του ποταμού Σέτραχου από την κοιλάδα της Μαραθάσας.

Photos 19.9.2020 by George Konstantinou

Photos 12/3/2010 by George Konstantinou

 Πολύχρωμη λίμνη από τα μεταλλεύματα κοντά στο φράγμα Μαυροβουνιού στην Λεύκα 12/3/2010

Σπηλιά - εκκλησάκι των Αγίων Σαράντα στο Παραλίμνι - Cyprus

See also

Dwarf hippo and elephant fossils at Agioi saranta cave, near the village of Xylofagou Cyprus - Η σπηλιά των "Αγίων Σαράντα" στην Ξυλοφάγου

Fossils of Cyprus dwarf elephant (Palaeoloxodon cypriotes)

Fossils of Cyprus dwarf hippopotamus (Phanourios minor)

Γένεση της Κύπρου, Ελέφαντες, Ιπποπόταμοι και Νεολιθικοί άνθρωποι - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 31/12/2017

Το εκκλησάκι των Αγίων Σαράντα είναι για το Δήμο Παραλιμνίου ένα ‘’θαύμα της φύσης’’ εφόσον είναι μια μεγάλη φυσική σπηλιά που βρίσκεται στο όρος Φανού. Μια σπηλιά με λευκό και γαλανό χρώμα μέσα στο κούφωμα του βουνού αφιερωμένη στους Αγίους Σαράντα λόγω της συσχέτισης των σαράντα σταλακτιτών που έσταζαν από την οροφή με τους Αγίους. Στο εσωτερικό της σπηλιάς είναι μια υποτυπώδης Αγία Τράπεζα και σποραδικές εικόνες Αγίων. Οι επισκέπτες αναπάσα στιγμή μπορούν να επισκεφθούν το εξωκλήσι εφόσον είναι πάντοτε ανοικτό.                          https://www.paralimni.org.cy/

Απολιθωμένα οστά που ανήκουν σε ιπποπόταμους και ελέφαντες υπάρχουν ενσωματωμένα στους βράχους που έζησαν πρίν από χιλιάδες χρόνια μέσα και έξω από την σπηλιά, Οι κάτοικοι των γύρω χωριών πίστευαν πως τα οστά αυτά πρέπει να ήταν λείψανα πρωτοχριστιανών μαρτύρων, οι οποίοι σφαγιάσθηκαν εδώ. Καθιερώθηκε λοιπόν να θεωρούνται τα οστά αυτά είναι των Αγίων Σαράντα εξού και το όνομα που δόθηκε στο σπήλαιο - εκκλησάκι αυτό.  Πηγή George Konstantinou 

Photos 2020 by George Konstantinou 

Το Ενετικό Γεφύρι στον Καλοπαναγιώτη - Cyprus

Το ενετικό γεφύρι στον Καλοπαναγιώτη βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή. Πρόκειται για ένα μαγευτικό και γραφικό γεφύρι το οποίο ορθώνεται επιβλητικά, ανάμεσα στα πανύψηλα πλατάνια και ένωνε παλαιότερα το χωριό με το Μοναστήρι. 

Λίγο παρακάτω από το γεφύρι, σύμφωνα με την χριστιανική παράδοση, οι Απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας βάπτισαν Χριστιανό τον Άγιο Ηρακλείδιο.

Το ενετικό γεφύρι , είναι το σημείο όπου κάθε χρόνο το χωρίο του Καλοπαναγιώτη, στις 6 Ιανουαρίου, ημέρα των Θεοφανίων πραγματοποιεί τη βάπτιση του Σταυρού. From https://www.cyprusalive.com/

Photos 2019 

by George Konstantinou

Ο φάρος του Κάβο Γκρέκο στο νοτιοανατολικότερο άκρο της Κύπρου - The lighthouse of Cape Gkreko in the southeast corner of Cyprus

See also

Ο Φάρος στο νησί Καστελλέττα στα νησιά Κλείδες στο ακρωτήρι του Αποστόλου Αντρέα 

Ο φάρος στο λιμανάκι της Κερύνειας - The lighthouse in the port of Kyrenia

Ο μεταλλικός φάρος στο Ακρωτήριο Κορμακίτη και τα παλαιά κτίρια του φαροφύλακα 

Ο φάρος του ακρωτηρίου Γάτα στο νοτιοανατολικό άκρο της χερσονήσου του Ακρωτηρίου Λεμεσού - Cape Gata lighthouse

Φάρος Κάτω Πάφου: Ο αρχαιότερος φάρος της Κύπρου - Lighthouses of Pafos - Cyprus

Ακρωτήριο Κάβο Γκρέκο - Cape Greco - Famagusta - Cyprus

Ο φάρος του Κάβο Γκρέκο στο νοτιοανατολικότερο άκρο της Κύπρου, ένας από τους παλαιότερους φάρους που σώζονται μέχρι σήμερα στο νησί, κτισμένος την περίοδο της Αγγλοκρατίας.

Ο φάρος του Κάβο Γκρέκο. Είναι ο δεύτερος φάρος που κατασκευάστηκε στο νησί κατά την Αγγλοκρατία μετά από τον φάρο της Πάφου.

The lighthouse of Cavo Gkreko in the southeast corner of Cyprus, one of the oldest lighthouses on the island until today, built during the British period

Photos 2020 by George Konstantinou 

Ο Νερόμυλος του Καφετζιή στη κατεχόμενη Λάπηθο - Old Watermill at Lapithos - Cyprus

See akso

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Η κατεχόμενη κωμόπολη Λάπηθος - Lapithos Village - Cyprus

Πρόκειται για τον τελευταίο στη σειρά νερόμυλο της Λαπήθου, ο οποίος βρισκόταν δίπλα από τα καφενεία του Ττοουλή του Λαδόμματου και του Μεθοδίου Πελεκάνου, λίγα μόλις μέτρα από την εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου. Ο νερόμυλος αυτός, με τις χαρακτηριστικές καμάρες και τον μεγάλο εσωτερικό χώρο, ήταν και ο μοναδικός ο οποίος λειτουργούσε μέχρι τον Ιούλιο του 1974. - Πηγή Yiannis Kypri

Με τη βοήθεια των φίλων Λαπηθιωτών Κώστα Μαγειρούδη και Ανδρέα Χειμωνίδη, ερευνήσαμε και ταυτοποιήσαμε όλους τους εννέα εναπομείναντες από τους 19 (μέχρι τη δεκαετία του 1950) και 21 (κατά τα αρχαιότερα χρόνια) νερόμυλους της κατεχόμενης κωμόπολης της Λαπήθου. Η ύπαρξη των νερόμυλων στη Λάπηθο ανάγεται στα χρόνια της Φραγκοκρατίας. Όλοι τους κτίστηκαν από χέρια ξακουστών Λαπηθιωτών μαστόρων, κατά μήκος της ροής του ποταμού του Κεφαλόβρυσου.

Εκτός από σιτάρι, κατά την πολύχρονη πορεία τους και κατά καιρούς, ορισμένοι μύλοι χρησιμοποιήθηκαν και ως βαμβακόμυλοι ή ζαχαρόμυλοι, ενώ αυτός του Θωμά χρησιμοποιήθηκε και για το άλεσμα αλατιού. Είναι γνωστό ότι στον κάμπο της Λαπήθου υπήρχε τα παλιά χρόνια εκτεταμένη καλλιέργεια βαμβακιού και ζαχαροκάλαμου, καθώς και αφθονία χαρουπιών, η τελική επεξεργασία των οποίων γινόταν από τους νερόμυλους της Λαπήθου.

Ο Φλώριος Βουστρώνιος στην «Ιστορία της Κύπρου» αναφέρει ότι η πηγή στη Λάπηθο είναι πολύ μεγάλη και πολύ χρήσιμο για το βασίλειο [των Ενετών], τόσο για την παραγωγή ζάχαρης όσο και για την παραγωγή βαμβακιού». 

Σήμερα, η εγκατάλειψη, η αλόγιστη ανάπτυξη χωρίς σεβασμό στα ιστορικά αυτά μνημεία, αλλά προ πάντων το στέρεμα του Κεφαλόβρυσου, συνθέτουν μιαν απελπιστική εικόνα που τίποτα δεν θυμίζει τους παλιούς καλούς καιρούς που η ιστορική αυτή κωμόπολη έσφυζε από ζωή. Ωστόσο, έστω και έτσι ερειπωμένοι που έχουν απομείνει, στέκουν εκεί, μάρτυρες της ματωμένης ιστορίας αυτού του τόπου.

Οι 19 νερόμυλοι της Λαπήθου, κατά σειρά αρχίζοντας από την πηγή του Κεφαλόβρυσου, ήταν:

1. Ο μύλος του Καζέλη, ή μύλος του Κεφαλόβρυσου όπως έχει επικρατήσει μετά την καταστροφή του πρώτου μύλου που υπήρχε εκεί (δέστε πιο κάτω).

2. Το Μυλαρούδιν του Θωμά

3. Ο Μύλος του Χατζηνικολή ή Μίσκαλος

4. Ο Μύλος ο Τζιηνούρκος

5. Ο Μύλος του Παπά

6. Ο Μύλος της Καμάρας ή του Κουζούμπαναη

7. Ο Μύλος του Φανή ή Πασιαρτή)

8. Ο Μύλος του Ξερόλακκου

9. Το Μυλαρούδι του Ττερζή

10. Το Μυλαρούδιν του Στυλλή του Αντρία

11. Ο Γερόμυλος

12. Ο Μύλος του Μούρεττου (επιχωματώθηκε το 1970 για να γίνει προέκταση της πλατείας Αγίας Παρασκευής)

13. Ο Μύλος του Αγίου Παντελεήμονα, δεν υπάρχουν ίχνη

14. Ο Μύλος του Στρατουρά

15. Το Μυλαρούδιν του Καλημέρα

16. Ο Μύλος του Χατζηλία (Αγαθοκλέους)

17. Ο Μύλος της Καυκάλας ή Κατούρη

18. Ο Μύλος του Κωνσταντινίδη-Εγγλέζου ή Καπλάνη

19. Ο Μύλος του Καφετζιή 

Επίσης, μεταξύ των μύλων της Καμάρας (6) και του Πασιαρτή (7) βρισκόντουσαν και άλλοι δύο, οι οποίοι είχαν καταρρεύσει νωρίτερα. Κάποιες πληροφορίες παλιών κατοίκων αναφέρουν ως πρώτο νερόμυλο όχι αυτόν του Κεφαλόβρυσου αλλά κάποιον άλλο πιο κοντά στην πηγή, η οποία ήταν 4-5 πόδια ψηλότερη και αρκετά δύσβατη τότε. Βρισκόταν κάτω από τη μικρή πλατεία μπροστά στον κεφαλόβρυσο και σώζονται ακόμα κάποιες πέτρες στο περιβολάκι από κάτω. 

Από τους πιο πάνω σώζονται αναγνωρίσιμα τα ερείπια εννέα νερόμυλων, των αριθμών 1, 2, 3, 6, 7, 16, 17, 18 και 19, Πηγή - Κείμενο Yiannis Kypri απο την ομάδα στο F/B Κυπριακοί Νερόμυλοι - Cyprus Watermills - Kıbrıslı su değirmenleri

  Photos by George Konstantinou 

Οι νερόμυλοι, και κατ’ επέκταση οι αλευρόμυλοι της Λαπήθου ήταν εξ’ ολοκλήρου κτισμένοι και κατασκευασμένοι από χέρια Λαπηθιωτών, ενώ οι πεπειραμένοι μυλωνάδες ήταν εγγυητές της εύρυθμης λειτουργίας, ανάπτυξης και προόδου, καθώς και της οικονομικής βιωσιμότητας του όλου συστήματος των νερόμυλων. Αυτοί ήταν οι άνθρωποι που γνώριζαν τα μυστικά του επαγγέλματος, μπορούσαν να λύσουν τα τεχνικά προβλήματα άμεσα, να επιλέξουν τις σωστές μυλόπετρες, και να προσφέρουν ποιοτική και γρήγορη εξυπηρέτηση στους πελάτες.

Άνθρωποι, κυρίως γεωργοί, κατευθύνονταν στη Λάπηθο και από τα τρία σημεία του ορίζοντα, με φορτωμένα ζώα, όχι μόνο για να αλέσουν τα γεννήματά τους, αλλά οι περισσότεροι απ’ αυτούς και για να προμηθευτούν ή να συντηρήσουν τα γεωργικά τους εργαλεία από την ακμάζουσα τότε βιομηχανία της σιδηρουργίας, που ανθούσε ταυτόχρονα με τις άλλες λαϊκές τέχνες στη Λάπηθο, όπως την Κεραμική, την Υφαντουργία και τόσες άλλες.

Οι μεγάλοι κυρίως νερόμυλοι ξεκινούσαν δουλειά από τα τέλη Μαΐου και συνέχιζαν μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου, δουλεύοντας σχεδόν νυχθημερόν για να μπορέσουν να εξυπηρετήσουν την πολυπληθή πελατεία τους, πολλές φορές μάλιστα διέθεταν και χώρους διαμονής για τους πελάτες τους, αλλά και στάβλους για τα ζώα.

Αυτή η ανθούσα βιομηχανία των νερόμυλων της Λαπήθου κράτησε τα σκήπτρα μέχρι τη δεκαετία του 1950, ενώ σημεία κάμψης παρουσίασε μέσα στη δεκαετία του 1960, αφού στο μεταξύ η ευρεία χρήση του ηλεκτρικού ρεύματος γέμισε τα γύρω χωριά με ηλεκτρικούς αλευρόμυλους, ενώ ταυτόχρονα έκανε και την εμφάνισή της πάνω σε Παγκύπρια βάση η Ε.Κ.Α., η γνωστή Ένωση Κυπριακών Αλευρόμυλων.

Παρ’ όλα αυτά, έστω και ένας νερόμυλος αυτός του Καφετζή,  συνέχιζε να εργάζεται μέχρι το καλοκαίρι του 1974, οπότε αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του, λόγω της τουρκικής εισβολής.

Πηγή: http://www.lapithos.org.cy/.../34%20LAPITHOS-S1...